325 mln baryłek już trafiło na rynek. Co oznacza nowy plan G7 dla oleju napędowego?

Do 3 października kraje członkowskie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) uwolniły około 325 mln baryłek z 400 mln zapowiedzianych 11 marca. To ponad 80 proc. marcowej puli — do zrealizowania pozostaje około 75 mln baryłek. Osobno G7 uzgodniła skoordynowane uwolnienie do 100 mln baryłek ropy i produktów naftowych, z dużą dostawą oleju napędowego w pierwszych 20 dniach. Nie wiadomo jednak, czy nowa pula obejmuje pozostałość wcześniejszego zobowiązania, czy ma być od niego dodatkowa.46

Dwie liczby, dwa uzgodnienia

Liczba 325 mln opisuje to, co do tej pory uwolniono w ramach marcowej decyzji IEA. Nie oznacza, że tyle samo dostarczono w ramach październikowego planu G7 — to osobne uzgodnienie. Marcowe działanie miało łagodzić zakłócenia na rynku ropy, a IEA wskazywała, że przy dłuższym ograniczeniu wydobycia i eksportu z Bliskiego Wschodu szczególnie narażone są rynki oleju napędowego i paliwa lotniczego.612

G7 zapowiedziała, że skoordynowane przez IEA uwalnianie rezerw rozpocznie się od razu i potrwa cztery miesiące. Znaczna ilość oleju napędowego ma trafić na rynek w ciągu pierwszych 20 dni. Nie doprecyzowano jednak, czy nowe 100 mln baryłek uwzględnia część albo całość około 75 mln pozostałych z marcowej puli.4 Dlatego nie należy traktować obu liczb jako potwierdzonej sumy odrębnych dostaw.

Dlaczego priorytetem jest diesel

Francja proponowała, by kraje europejskie uwolniły 50 mln baryłek oleju napędowego, a państwa należące do IEA — 50 mln baryłek ropy. Była to propozycja omawiana przed decyzją G7, a nie potwierdzony podział ogłoszonej puli. W komunikacie G7 znalazła się zapowiedź dużej, wczesnej dostawy oleju napędowego, ale nie zatwierdzono w nim takiego podziału 50 na 50.

Gotowy produkt, taki jak olej napędowy, może trafić do odbiorców bezpośredniej niż ropa, którą trzeba najpierw przerobić w rafinerii. IEA oceniała, że rynek diesla jest szczególnie podatny na długotrwałe ograniczenia dostaw z Bliskiego Wschodu, a możliwości zwiększenia produkcji w innych miejscach są ograniczone.12

Rafinerie i handel mają uzupełnić dostawy

G7 zapowiedziała koordynację remontów rafinerii, by uniknąć jednoczesnych przestojów, a także czasowe zwiększanie ich wykorzystania tam, gdzie to możliwe. Kraje grupy mają powstrzymać się od ograniczania eksportu energii i produktów energetycznych między partnerami. G7 zachęcała też do współpracy z państwami dysponującymi znaczącymi mocami przerobowymi.

Te działania mają pomóc lepiej wykorzystać dostępną ropę i produkty gotowe, ale nie gwarantują zastąpienia dostaw utrudnionych przez sytuację w cieśninie Ormuz ani usunięcia innych ograniczeń produkcji.12

Kiedy rezerwy zostaną uzupełnione?

Ogłoszony plan określa okres uwalniania zapasów i wczesny nacisk na diesel, ale dostępne informacje nie podają konkretnego harmonogramu ponownego zakupu baryłek do rezerw. Nie wiadomo więc, jak i kiedy zapasy awaryjne miałyby zostać uzupełnione.

Pakiet G7 należy traktować jako krótkoterminowy sposób na zwiększenie podaży, a nie dowód, że problem z dostępnością diesla został rozwiązany. Znaczenie planu będzie zależeć od tego, ile produktu rzeczywiście trafi na rynek, jak szybko się to stanie i czy działania dotyczące rafinerii oraz handlu złagodzą ograniczenia równolegle z uwalnianiem rezerw.12