Wikipedia traci odwiedziny, choć jej treści zasilają odpowiedzi AI

Wikipedia może być źródłem odpowiedzi, które użytkownik dostaje od chatbota lub wyszukiwarki — i jednocześnie tracić część odwiedzin na rzecz tych samych narzędzi. Według Fundacji Wikimedia liczba odsłon strony generowanych przez ludzi spadła o około 8% w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Bernadette Meehan, dyrektorka generalna fundacji, wskazuje na zmieniający się sposób szukania informacji, w tym rosnącą rolę AI. 19

To jednak nie dowód, że za cały spadek odpowiada sztuczna inteligencja. Wikimedia wymienia również media społecznościowe i wyszukiwarki, które coraz częściej pokazują odpowiedź od razu, bez konieczności przechodzenia na stronę encyklopedii. 9

Mniej kliknięć, ale nie tylko przez AI

Spadek odsłon ujawnił się po aktualizacji systemów wykrywających ruch botów. Analiza wskazała, że część wyjątkowo dużego ruchu z wcześniejszych miesięcy pochodziła od botów próbujących uniknąć wykrycia. Po uwzględnieniu tej zmiany fundacja odnotowała niższą liczbę odsłon generowanych przez ludzi niż w tych samych miesiącach rok wcześniej. 914

Wikimedia wiąże tę tendencję ze zmianami w sposobie docierania do informacji: odpowiedzi generowane przez AI, treści w mediach społecznościowych i podsumowania w wyszukiwarkach mogą sprawić, że użytkownik nie kliknie w artykuł Wikipedii. Podana wartość 8% opisuje zmianę ruchu, a nie udział poszczególnych czynników. 9

AI korzysta z Wikipedii, ale użytkownik może już na nią nie wejść

Treści Wikipedii są wykorzystywane przez systemy AI, między innymi jako część materiałów służących do ich trenowania. Jednocześnie odpowiedzi generowane przez te systemy mogą dostarczać użytkownikom informacji bez bezpośredniej wizyty w encyklopedii. Masowe pobieranie danych może też zwiększać obciążenie infrastruktury Wikimedia i związane z nim koszty. 117

Fundacja oferuje więc Wikimedia Enterprise — płatną usługę zapewniającą organizacjom niezawodny, masowy dostęp do danych. Według Axios płatności od publicznie ujawnionych klientów tej usługi odpowiadają za 10% kosztów operacyjnych fundacji. To oferta dla podmiotów korzystających z danych na dużą skalę, a nie opłata za zwykłe czytanie Wikipedii. 1

Darowizny i wolontariusze: możliwe ryzyko, nie zmierzony spadek

Mniej bezpośrednich odwiedzin może oznaczać mniej okazji, by czytelnicy dowiedzieli się o możliwości wsparcia Wikipedii darowizną albo dołączenia do grona redaktorów-wolontariuszy. To istotna obawa dla organizacji, której ważnym źródłem finansowania są wpłaty od użytkowników, a artykuły tworzą i rozwijają wolontariusze. Dostępne dane nie pokazują jednak, że darowizny lub liczba nowych redaktorów spadły o 8% — ten wskaźnik dotyczy odsłon. 217

Długofalowe pytanie brzmi, jak utrzymać ten model, jeśli produkty AI korzystają z wiedzy pochodzącej z Wikipedii, a coraz mniej osób trafia bezpośrednio do jej źródła. Jak relacjonuje Axios, Meehan uważa, że firmy korzystające z danych na dużą skalę powinny pomagać w podtrzymywaniu zasobu. 1

Rola AI? Pomagać redaktorom, nie przejmować ich pracę

Meehan opowiada się za podejściem, w którym AI wspiera redaktorów, a ludzie pozostają w centrum tworzenia i utrzymywania rzetelnej wiedzy. W wywiadzie dla „The Signpost” zwracała też uwagę na ryzyko, że treści generowane maszynowo mogą przyspieszać rozprzestrzenianie dezinformacji, tworzyć zagrożenia dla bezpieczeństwa i osłabiać zaufanie. 6

Granica przebiega więc między używaniem narzędzi jako pomocy a oddaniem im odpowiedzialności redakcyjnej. Wartość Wikipedii zależy nie tylko od tego, czy jej treści są dostępne dla systemów AI, lecz także od tego, czy ludzie mogą je weryfikować, poprawiać i rozwijać. 615