Iran zaproponował siedmiodniowy plan, który miałby doprowadzić do rozejmu w walkach w regionie, w tym w Libanie, a następnie do ponownego otwarcia cieśniny Ormuz i wznowienia rozmów o irańskim programie nuklearnym. Odliczanie miałoby ruszyć dopiero po zaakceptowaniu propozycji przez Stany Zjednoczone. W zamian Teheran domaga się zniesienia amerykańskiej blokady morskiej irańskich portów oraz uchylenia sankcji na sprzedaż irańskiej ropy.
1
2
Dlaczego Trump odrzucił propozycję?
Donald Trump powiedział, że plan jest „nie do przyjęcia”, ale nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia. Twierdził zarazem, że Iran chce pilnie otworzyć cieśninę, ponieważ traci dochody.
4
6
8 To jego publiczne stanowisko nie wyjaśnia jednak, które konkretne warunki uznał za nieakceptowalne.
Propozycja nie rozwiązuje też sporu o program nuklearny. Irański wysoki rangą urzędnik zapowiedział, że Teheran nie pójdzie w tej sprawie na ustępstwa nawet wtedy, gdyby USA przyjęły plan dotyczący cieśniny. Otwarcie szlaku miałoby więc uruchomić rozmowy, a nie przesądzić o porozumieniu nuklearnym.
3
Iran podtrzymuje warunki, a rozmowy mogą wrócić
Plan przekazano Amerykanom za pośrednictwem Kataru. Po publicznym odrzuceniu go przez Trumpa irańscy urzędnicy zaznaczyli, że nie otrzymali formalnej odpowiedzi USA, i ponownie stwierdzili, że cieśnina pozostanie zamknięta, dopóki warunki Teheranu nie zostaną spełnione.
4
13 Iran przedstawia negocjacje jako drogę do przełamania impasu.
14
Trump odrzucił ofertę, ale później mówił, że oczekuje wznowienia rozmów z Teheranem. Doniesienia wskazywały, że kolejne pośrednie negocjacje mogłyby odbyć się z udziałem Kataru.
9
19
Impas, który ma znaczenie także dla rynków energii
Cieśnina Ormuz to ważny szlak transportu ropy, a jej zamknięcie zakłóca przepływ surowców energetycznych. Spór trwa w warunkach impasu po niemal siedmiu miesiącach konfliktu.
6
11 Iran chce ulgi dla swojego handlu ropą, a wysokie ceny energii zwiększają presję polityczną w USA przed listopadowymi wyborami uzupełniającymi do Kongresu.
10
12
Obie strony mają zatem powody, by rozmawiać, ale wciąż dzieli je zasadnicza kwestia: Iran wiąże otwarcie cieśniny z ustępstwami USA, a jego deklaracja o braku ustępstw nuklearnych utrudnia szersze porozumienie. Najbardziej prawdopodobnym krótkoterminowym scenariuszem pozostają dalsze negocjacje, nie zaś pewne i trwałe rozwiązanie.
2
3
6
9