Rentowność amerykańskich obligacji rośnie. Co napędza ten ruch?

Rentowność amerykańskich obligacji skarbowych rośnie, bo inwestorzy na nowo oceniają perspektywy inflacji, możliwy kierunek polityki Rezerwy Federalnej (Fed) oraz ilość długu, który rynek musi kupić. Od najniższego poziomu z końca lutego do pierwszego tygodnia września rentowność 10-letnich obligacji wzrosła o około 80 punktów bazowych. 24 września doszła do 5,196% — najwyższego poziomu od 2007 r.18

Ten ruch może występować równocześnie z doniesieniami o trudnościach części firm i gospodarstw domowych. Wyniki pojedynczych spółek nie tłumaczą jednak same w sobie wyprzedaży obligacji. Nie ma też podstaw, by uznać obawy o zadłużenie państwa za nieistotne.

Inflacja i oczekiwania wobec Fed podbijają rentowność

Gdy inwestorzy spodziewają się utrzymującej się inflacji, mogą żądać wyższego zysku z obligacji. Rentowność zmienia się również wtedy, gdy rynek oczekuje, że Fed utrzyma krótkoterminowe stopy procentowe na wysokim poziomie lub podniesie je jeszcze bardziej.

We wrześniu Fed podniósł stopę referencyjną do przedziału 3,75–4,00% i zasygnalizował możliwość kolejnych podwyżek. Reuters informował, że wzrost cen ropy na nowo rozbudził obawy inflacyjne i przyczynił się do wzrostu rentowności obligacji skarbowych. 24 września rentowność papierów 10-letnich sięgnęła 5,196%, a 30-letnich — poziomu niewidzianego od 2004 r.1718

Na oczekiwania rynku dotyczące stóp procentowych wpływały też we wrześniu mocniejsze od prognoz dane gospodarcze. Rentowność może rosnąć nie tylko wtedy, gdy inwestorzy boją się spowolnienia, lecz także wtedy, gdy wzrost gospodarczy i inflacja wydają się na tyle silne, że Fed będzie musiał dłużej prowadzić restrykcyjną politykę.

Sygnały z firm pokazują presję, ale nie przesądzają o kondycji całej gospodarki

Ostatnie wyniki spółek wskazują na trudności w niektórych obszarach, ale obraz jest niejednoznaczny i nie dowodzi, że cała gospodarka słabnie. Przedstawiciele Paychex opisali rynek pracy jako „low-hire, low-fire” — firmy ostrożnie zatrudniają, ale też rzadziej zwalniają. General Mills poinformował, że wyższe koszty składników i innych nakładów obciążają wyniki, choć odporność popytu na żywność spożywaną w domu częściowo łagodzi tę presję.121

Dane z branży restauracyjnej również pokazują zróżnicowaną sytuację konsumentów. Sprzedaż porównywalnych lokali Cracker Barrel spadła o 2,1%, a liczba gości zmniejszyła się o 6,1%.2 W pierwszym kwartale roku fiskalnego Darden sprzedaż porównywalnych restauracji Olive Garden wzrosła o 1,1%, a łączna sprzedaż Darden zwiększyła się o 5,1%. To sygnały dotyczące konkretnych firm, a nie pełny obraz gospodarki — i nie bezpośrednie wyjaśnienie zmian rentowności obligacji.

To rozróżnienie ma znaczenie. Słabszy popyt może z czasem skłonić inwestorów do oczekiwania niższych stóp procentowych, co sprzyjałoby spadkowi rentowności. Jeśli jednak inflacja pozostaje problemem, a rynek zakłada, że Fed utrzyma wysokie stopy, presja działa w przeciwnym kierunku.

Zadłużenie i podaż obligacji także mają znaczenie

Nie byłoby trafne sprowadzać wzrostu rentowności wyłącznie do inflacji i oczekiwań wobec stóp, pomijając zadłużenie. Inwestorzy zwracają uwagę na duże potrzeby pożyczkowe rządu, większą emisję obligacji korporacyjnych i dodatkową premię, której mogą wymagać za zakup papierów o długim terminie zapadalności. Te czynniki związane z podażą i popytem mogą podnosić rentowność długoterminowych obligacji obok inflacji i oczekiwań co do polityki Fed.

Waga poszczególnych przyczyn może się zmieniać. Analiza TD Economics dotycząca wzrostu rentowności do początku września wskazywała przede wszystkim na oczekiwania wyższych stóp Fed i większą premię za utrzymywanie długoterminowego długu. Dodatkową presję wywierały duże potrzeby pożyczkowe rządu i firm oraz słabszy popyt ze strony tradycyjnych nabywców. Reuters również opisywał wrześniowy wzrost jako efekt kilku nakładających się czynników, w tym ryzyka inflacyjnego, potrzeb pożyczkowych i konkurencji o kapitał inwestorów.

Co oznacza wzrost rentowności?

Rentowność obligacji skarbowych to rynkowy koszt pożyczania pieniędzy, który wpływa na stopy procentowe w całej gospodarce. Gdy rośnie, droższe może stać się finansowanie dla gospodarstw domowych, firm i rządu. Wrześniowego ruchu nie da się więc wyjaśnić prostym wyborem między „gospodarka słabnie” a „winne jest zadłużenie”. Oczekiwania inflacyjne i dotyczące stóp procentowych mogą podnosić rentowność, nawet gdy część firm zgłasza mniejszy ruch klientów lub presję kosztową. Rosnąca podaż długu i dodatkowy zwrot, którego inwestorzy oczekują za zakup obligacji długoterminowych, mogą tę presję zwiększać.