Kryzys energetyczny może potrwać dłużej. Zimą liczyć się będą nie tylko dostawy ropy

Kryzys energetyczny w 2026 roku nie sprowadza się do jednego niedoboru ani jednej przyczyny. Ograniczenia w żegludze w rejonie Zatoki Perskiej, ataki na alternatywny saudyjski szlak eksportowy i zakłócenia pracy rosyjskich rafinerii uderzają w różne ogniwa łańcucha dostaw paliw. Gdy zapasy maleją, a zima się zbliża, ceny mogą pozostawać wysokie nawet wtedy, gdy część ropy nadal dociera na rynek.

Kilka zakłóceń jednocześnie ogranicza podaż

Kluczowym punktem pozostaje cieśnina Ormuz, przez którą ruch jest mocno ograniczony, co utrudnia eksport z Zatoki Perskiej. Mniej pewną alternatywą okazał się szlak przez Morze Czerwone. Ataki Huti doprowadziły do czasowego wyłączenia saudyjskiego rurociągu Wschód–Zachód i wstrzymania załadunku ropy w Janbu, porcie eksportowym nad Morzem Czerwonym. 202122

Później saudyjskie dostawy wzrosły, gdy rurociąg wznowił pracę, a przez Ormuz zaczęło przepływać więcej ropy. Kolejne ataki ponownie jednak zwiększyły obawy o podaż. To pokazuje, że krótkotrwała poprawa nie oznacza jeszcze stabilnych dostaw. 1819

Presja obejmuje nie tylko ropę. Zakłócenia w eksporcie skroplonego gazu ziemnego (LNG) z regionu Zatoki Perskiej zmuszają europejskich i azjatyckich odbiorców do konkurowania o ładunki. Europa musi przy tym uzupełnić zapasy gazu przed zimą. Jednocześnie problemy rosyjskich rafinerii ograniczają eksport oleju napędowego i gazoleju, dokładając się do niedoboru paliw już przetworzonych.

Mniejsze zapasy oznaczają słabszą poduszkę bezpieczeństwa

Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) podała, że w sierpniu globalne zapasy ropy spadły, a pełnego przywrócenia dostaw z Zatoki Perskiej nie należy oczekiwać przed 2027 rokiem. W Stanach Zjednoczonych Agencja Informacji Energetycznej (EIA) prognozowała, że zapasy oleju napędowego pozostaną poniżej najniższego poziomu z ostatnich pięciu lat do końca 2026 roku.

To różne miary sytuacji na rynku, ale wskazują na podobną słabość: mniejsze zapasy gorzej amortyzują zakłócenia szlaków transportowych i pracy rafinerii. W rezultacie ceny mogą gwałtowniej reagować na zagrożenia dla żeglugi lub infrastruktury. EIA zakłada też, że część ograniczeń eksportu z Bliskiego Wschodu utrzyma się do końca 2026 roku, a produkcja w regionie pozostanie poniżej średniej sprzed konfliktu do drugiego kwartału 2027 roku.

Wyższe koszty energii obciążają gospodarkę, ale nie przesądzają o recesji

OECD prognozuje, że inflacja w krajach G20 wyniesie 4,1% w 2026 roku, wobec 3,4% w 2025 roku. Jednocześnie organizacja podniosła prognozę wzrostu światowej gospodarki na 2026 rok do 2,9%. 21 Taki obraz wskazuje, że koszty energii mogą nadal obciążać gospodarstwa domowe i firmy, nawet jeśli globalna gospodarka wciąż będzie się rozwijać.

Prognoza nie gwarantuje jednak, że wzrost utrzyma się w każdych warunkach. OECD ostrzega, że przedłużający się konflikt może pogorszyć perspektywy, choć w scenariuszu bazowym nadal zakłada wzrost gospodarczy. 15

Co mogłoby obniżyć ceny?

Większa pewność żeglugi przez Ormuz, przywrócenie eksportu z Zatoki Perskiej i sprawne działanie alternatywnych szlaków zmniejszyłyby presję. Reakcja rynku na wznowienie pracy saudyjskiego rurociągu i wzrost dostaw pokazała, że poprawa przepływów może pomóc. Późniejsza reakcja cen na ataki unaoczniła jednak, jak szybko może osłabnąć zaufanie do stabilności dostaw. 1819

Odbudowa podaży nie sprowadza się jednak do samej ropy. Dostępność oleju napędowego zależy od pracy rafinerii, a rynek LNG — od bezpieczeństwa transportu i dostępności ładunków. Dopóki dostawy nie staną się bardziej przewidywalne, a zapasy nie zaczną się odbudowywać, rynek energii pozostanie narażony na kolejne zakłócenia — szczególnie w obliczu zimowego wzrostu popytu.