AI napędza gospodarkę, ale zmienia rynek pracy nierówno

Boom inwestycyjny wokół sztucznej inteligencji już widać w danych o gospodarce. Nie oznacza to jednak, że wzrost przełoży się po równo na płace i zatrudnienie. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) zestawia szanse na wyższą produktywność z ryzykiem dla części pracowników oraz dla systemu finansowego.913

Wzrost już jest. A wzrost produktywności?

MFW szacuje, że inwestycje technologiczne związane z AI dodały 0,5 punktu procentowego do wzrostu PKB Stanów Zjednoczonych w 2025 r. To miara wkładu inwestycji we wzrost gospodarczy, a nie dowód, że AI podniosła już produktywność całej gospodarki o tyle samo.93

Kto może zyskać, a kto odczuje presję?

Według MFW stanowiska wymagające umiejętności związanych z AI są lepiej wynagradzane. Jednocześnie w miastach i regionach, gdzie takich miejsc pracy jest więcej, niekoniecznie rośnie zatrudnienie ogółem. Korzystać mogą osoby potrafiące pracować z AI, a także część pracowników usług niewymagających wysokich kwalifikacji, których zadań trudniej zautomatyzować. Większą presję mogą odczuć pracownicy o średnich kwalifikacjach wykonujący czynności, które AI jest w stanie przejąć. To opis nierównych szans i zagrożeń, nie prognoza likwidacji wszystkich miejsc pracy w danej grupie.915

Obawy pracowników to nie to samo co potwierdzone zwolnienia

W badaniu Gallupa 27% pracowników w USA obawiało się, że technologia uczyni ich pracę zbędną — to najwyższy odnotowany wynik. Pytanie dotyczyło technologii w ogóle, a nie wyłącznie AI. Z kolei badanie Banku Rezerwy Federalnej w Bostonie wykazało, że odsetek osób obawiających się utraty pracy konkretnie z powodu AI wzrósł z 5% pod koniec 2024 r. do nieco ponad 10% pod koniec 2025 r.

Wtórne zestawienie przypisuje AI 116 175 redukcji etatów zapowiedzianych w USA od stycznia do sierpnia 2026 r., opierając się na powodach podawanych przez pracodawców. Tę liczbę trzeba czytać ostrożnie: zapowiedź nie musi oznaczać dokonanego zwolnienia, a deklaracja firmy sama w sobie nie dowodzi, że przyczyną była AI. Wzrost obaw jest mierzalny; skala faktycznej utraty pracy spowodowanej przez AI pozostaje mniej pewna.

Jak ograniczyć ryzyko?

Na rynku pracy MFW wskazuje na edukację, przekwalifikowanie i pomoc w dostosowaniu się do zmieniającego się popytu na umiejętności. W analizie scenariuszy Fundusz postuluje też wzmocnienie systemów wydatków społecznych i podatków, by łatwiej zarządzać zmianami.1510

Druga strona boomu dotyczy finansowania. Jeśli firmy coraz bardziej polegają na długu, a oczekiwane zyski z AI nie nadejdą, straty mogą rozlać się szerzej po rynku. Dlatego MFW podkreśla znaczenie nadzoru ostrożnościowego i rzetelnej oceny ryzyka przy udzielaniu finansowania — zamiast zakładać, że każda dzisiejsza inwestycja się zwróci.13