Nowa trasa przez cieśninę Ormuz? Iran stawia USA warunki

Iran chce, by Stany Zjednoczone zaakceptowały tymczasowy korytarz żeglugowy uzgadniany z Omanem — ale nie traktowały tego jako zgody na nieograniczony ruch statków. Według irańskiego źródła porozumienie z Omanem tworzy podstawę do otwarcia cieśniny Ormuz, lecz nie otwiera jej od razu. 184

Jak miałyby płynąć statki?

Proponowany korytarz ma mieć około siedmiu mil szerokości. Zgodnie z omawianym rozwiązaniem statki handlowe wpływające do Zatoki Perskiej korzystałyby z trasy kontrolowanej przez Iran, a wypływające — z trasy kontrolowanej przez Oman. Szczegóły wciąż są uzgadniane; wytyczenie szlaku nie oznacza jeszcze przywrócenia normalnej żeglugi. 17194

Czego Iran żąda od USA?

Teheran domaga się zakończenia amerykańskiej blokady morskiej swoich portów i złagodzenia sankcji. Wśród zgłaszanych warunków są także zawieszenie broni, uwolnienie zamrożonych irańskich aktywów oraz zakończenie amerykańskiej presji wojskowej. Chodzi więc o znacznie szersze porozumienie niż sam sposób przepływania przez cieśninę. 189

22 września wysoki rangą irański urzędnik powiedział agencji Reuters, że Iran mógłby otworzyć cieśninę w ciągu siedmiu dni, jeśli Waszyngton złagodzi presję wojskową i zniesie blokadę. Była to deklaracja uzależniona od działań USA, a nie informacja, że ruch już wznowiono. 24

Czy rozmowy przybliżają porozumienie?

Przedstawiciele USA i Iranu rozmawiali w Nowym Jorku przy udziale mediatorów. Według źródeł regionalnych Iran przedstawił plan obejmujący zawieszenie broni w całym regionie na okres do 60 dni, stopniowe otwieranie Ormuzu i zakończenie amerykańskiej blokady. Waszyngton nie chce jednak znieść blokady, zanim Iran nie wykaże wystarczającej dobrej woli. Spór dotyczy zatem również tego, która strona ma wykonać pierwszy krok. 11

Nie ma też uzgodnienia z państwami regionu: planowane w Omanie spotkanie poświęcone propozycji żeglugowej zostało przełożone. Skala zakłóceń pokazuje, dlaczego sprawa jest pilna — według wstępnych danych o ruchu statków, przytoczonych przez Radio Free Europe/Radio Liberty, około 14 września liczba jednostek przewożących towary przepływających przez cieśninę spadła do mniej niż dziesięciu dziennie. Korytarz jest więc możliwą trasą; porozumienie o jej wykorzystaniu i pełne otwarcie cieśniny to nadal odrębne etapy. 1374