AI podnosi koszt tanich smartfonów. W Afryce stawką jest dostęp do internetu

Tani smartfon może stać się trudniejszy do kupienia nie dlatego, że potrzebuje funkcji AI, lecz dlatego, że konkuruje o moce produkcyjne przemysłu pamięci z infrastrukturą sztucznej inteligencji. Producenci układów koncentrują się na bardziej dochodowych produktach dla centrów danych, co ogranicza podaż pamięci wykorzystywanej w urządzeniach konsumenckich. GSMA, organizacja branży telefonii komórkowej, ostrzega, że wzrost kosztów podzespołów przekłada się już na ceny podstawowych smartfonów. 28

Dlaczego najtańsze telefony odczuwają to najmocniej

Według danych Counterpoint Research przytaczanych w omówieniach ustaleń GSMA ceny pamięci wzrosły ponad dwukrotnie między III kwartałem 2025 a I kwartałem 2026 roku. W II kwartale 2026 roku podniosły się o kolejne 80–90%. To wzrost cen komponentów, nie cen telefonów w sklepach. 25

Przy niedrogim urządzeniu trudniej jednak wziąć taki koszt na siebie. Counterpoint wskazuje, że presja jest szczególnie silna w segmencie telefonów poniżej 200 dolarów, a według IDC pamięć stanowi już ponad 65% kosztu podzespołów w najtańszych modelach. Producent może zaakceptować niższą marżę, zmienić konstrukcję telefonu albo podnieść cenę. 21

IDC prognozuje, że w całym 2026 roku globalne dostawy smartfonów spadną o 16,7%, do nieco ponad miliarda sztuk. Z kolei dane IDC przytoczone przez CNBC pokazują, że w II kwartale 2026 roku dostawy telefonów kosztujących mniej niż 100 dolarów były o niemal 60% niższe niż rok wcześniej. Ta druga liczba dotyczy jednego kwartału i progu 100 dolarów — nie jest prognozą dla wszystkich modeli poniżej 200 dolarów. 2422

W Afryce cena może przesądzić o dostępie do sieci

Pod koniec 2025 roku podstawowy telefon z dostępem do internetu kosztował najuboższą jedną piątą mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej równowartość 76% ich średniego miesięcznego dochodu. W badanych przez GSMA krajach o niskich i średnich dochodach to właśnie cena telefonu była największą barierą w korzystaniu z mobilnego internetu. Droższe urządzenia mogą więc opóźniać wejście do sieci także tam, gdzie zasięg już istnieje. 48

W marcu 2026 roku GSMA wskazała sześć państw afrykańskich do pilotażowych programów przystępnych cenowo smartfonów 4G. Organizacja ostrzegła zarazem, że droższa pamięć utrudnia osiągnięcie zakładanej ceny 30–40 dolarów. Osobna symulacja GSMA sugeruje, że urządzenie z dostępem do internetu za 20 dolarów mogłoby uczynić łączność finansowo dostępną dla kolejnych 230 mln osób w Afryce Subsaharyjskiej. Nie oznacza to, że wszystkie te osoby rzeczywiście zaczęłyby korzystać z internetu. 152

Mniejsi producenci telefonów i laptopów powiedzieli Reutersowi, że przeprojektowują urządzenia i przenoszą część kosztów na klientów; spodziewają się niedoboru pamięci jeszcze w 2027 roku. IDC przewiduje wzrost jej cen co najmniej do 2028 roku. To dodatkowe utrudnienie dla ambicji GSMA i jej partnerów, by do 2030 roku połączyć z internetem miliard osób w Afryce. Dostępność telefonów jest jednak tylko częścią wyzwania: znaczenie ma również wykorzystanie istniejącego zasięgu, a GSMA postuluje zniesienie podatków i ceł na tanie urządzenia. Dostępne prognozy nie pozwalają obliczyć, ilu osób zabraknie do celu w 2030 roku z powodu samych cen pamięci. 1724113