Carney chce handlować z USA, ale nie tylko z nimi

Mark Carney próbuje pogodzić dwie rzeczy: utrzymać możliwość zawarcia umowy handlowej ze Stanami Zjednoczonymi i sprawić, by Kanada miała więcej opcji, gdy rozmowy z Waszyngtonem utkną w martwym punkcie. Dlatego zawieszenie negocjacji z USA nie oznacza rezygnacji z tego rynku, a zacieśnianie więzi z innymi partnerami — zerwania z Ameryką.

Dlaczego rozmowy z USA stanęły

21 sierpnia 2026 r. Kanada wycofała się z negocjacji dotyczących porozumienia, które miało zapobiec nałożeniu kolejnych amerykańskich ceł. Ottawa uznała żądania zgłoszone przez stronę USA w ostatniej chwili za niemożliwe do przyjęcia. Carney zapowiedział później, że powrót do rozmów wymaga poważnego podejścia Waszyngtonu.4

Premier przedstawia bliższą współpracę z Europą nie jako zamiennik relacji z USA, lecz jako sposób, by Kanada była dla Stanów Zjednoczonych skuteczniejszym partnerem.2 W praktyce chce zachować możliwość porozumienia z sąsiadem, nie uzależniając od niego wszystkich swoich planów handlowych.

UE i Indie: możliwości, nie gotowe umowy

Carney chce podwoić handel Kanady z krajami innymi niż USA w ciągu najbliższej dekady.36 To ambitny cel, którego osiągnięcie będzie wymagało czasu.

Najwięcej uwagi przyciąga propozycja, by Kanada została pierwszym państwem stowarzyszonym z Unią Europejską. Carney przyjął tę perspektywę z zainteresowaniem, ale zaznaczył, że zabiega o szczególny rodzaj sojuszu, a nie o pełne członkostwo w UE.35 Nowy status nie został ustanowiony ani szczegółowo określony. Sama propozycja wywołała już groźbę amerykańskich sankcji handlowych wobec Europy — przypomnienie, że poszerzanie grona partnerów może także rodzić napięcia.7

Drugim kierunkiem są Indie. Przy okazji Zgromadzenia Ogólnego ONZ Carney ocenił, że negocjacje handlowe idą „dobrze”, a obie strony chcą je zakończyć przed szczytem G20 w połowie grudnia. Powiedział też, że według jego wiedzy premier Narendra Modi ma odwiedzić Kanadę w tym okresie, choć daty wizyty jeszcze nie ustalono. Ani umowa, ani wizyta nie są więc przesądzone.10

Co pokazuje spór o potaż

Donald Trump zasugerował, że USA mogłyby kupować taniej potaż — surowiec wykorzystywany do produkcji nawozów — od Białorusi. Później powiedział jednak, że Stany Zjednoczone nadal będą kupować go od Kanady. Według danych amerykańskiej służby geologicznej przytoczonych w relacjach o sporze Kanada odpowiadała za 79% importu potażu do USA.315 Ta zależność pokazuje znaczenie dotychczasowych powiązań dla obu stron. Wypowiedzi Trumpa nie dowodzą natomiast, że Białoruś zastąpiła kanadyjskie dostawy ani że Carney zmienił przez nie swoją strategię.

Aktywność Carneya na forum ONZ wpisuje się w szersze poszukiwanie partnerów i poparcia dla współpracy międzynarodowej.14 Miarą powodzenia tej strategii będą jednak konkretne rezultaty handlowe. Na razie rozmowy z USA są zawieszone, relacja stowarzyszeniowa z UE pozostaje propozycją, a porozumienie z Indiami — przedmiotem negocjacji.4310