Czy EBC znów podniesie stopy? Kluczowe będą skutki drogiej energii

Europejski Bank Centralny (EBC) nie zapowiedział kolejnej podwyżki stóp. Konflikt na Bliskim Wschodzie podniósł jednak koszty ropy i gazu, utrudniając walkę z inflacją. 10 września 2026 r. EBC podniósł trzy główne stopy procentowe o 25 punktów bazowych, czyli 0,25 punktu procentowego. Stopa depozytowa wzrosła do 2,5%. Bank prognozuje średnią inflację w strefie euro na poziomie 3,0% w 2026 r. i 2,5% w 2027 r. — w obu przypadkach powyżej celu wynoszącego 2%. 1719

Nagel dopuszcza podwyżkę, ale nie uznaje jej za przesądzoną

Joachim Nagel, prezes niemieckiego Bundesbanku i członek władz EBC, ocenił, że po wrześniowej decyzji stopy znalazły się przy górnej granicy poziomu neutralnego — takiego, który nie pobudza wyraźnie gospodarki ani jej nie hamuje. Nie wykluczył przejścia do polityki lekko restrykcyjnej, w której stopy zaczęłyby ograniczać aktywność gospodarczą. Uzależnił to jednak od dalszych zmian cen energii i całego obrazu inflacji. 1114

Pod koniec września Nagel podkreślał, że ropa stała się ważniejszym wskaźnikiem dla EBC, lecz nie jest jedynym. Jego zdaniem inflacja bazowa — liczona bez cen energii i żywności — pozostaje zbyt wysoka. Trwały wzrost kosztów paliw mógłby więc wzmocnić argumenty za podwyżką, ale sam skok cen ropy nie rozstrzyga sprawy. 28

Test: czy droższa energia podbije inne ceny?

Nagel przyjął z zadowoleniem sierpniowe spowolnienie inflacji bazowej i wzrostu cen usług. Mówił wówczas, że w inflacji bazowej nie widzi jeszcze efektów drugiej rundy — sytuacji, w której początkowy wzrost cen energii zaczyna wpływać na inne ceny. 4

Później stwierdził, że mniej obawia się silnej reakcji płac niż podczas poprzedniego epizodu wysokiej inflacji. Zastrzegł jednak, że im dłużej utrzyma się szok energetyczny, tym większe będzie ryzyko takich efektów. Nie uważa też obecnych zmian na rynku pracy za poważny powód do niepokoju. To argument za śledzeniem nowych danych, a nie dowód, że zagrożenie inflacyjne minęło. 710

Prognoza to nie plan podwyżek

Główny ekonomista EBC Philip Lane spodziewa się, że druga fala podwyżek cen ropy i gazu utrzyma inflację na podwyższonym poziomie dłużej, po czym od około połowy 2027 r. zacznie ona zbliżać się do celu. Nie oznacza to, że już wtedy osiągnie 2%. Wrześniowa prognoza EBC zakłada średnią inflację na poziomie 2,5% w całym 2027 r. 17

Inwestorzy zakładali pod koniec września bardziej zdecydowane działania: według Reutersa rynek liczył się z trzema lub czterema kolejnymi ruchami w ciągu następnego roku. Są to oczekiwania rynkowe, nie zapowiedź EBC. 2

Prezes EBC Christine Lagarde przestrzegła, że stopy nie zmieniają się automatycznie wraz z cenami energii, bo droższa energia wpływa również na wzrost gospodarczy i konsumpcję. Wiceprezes banku Boris Vujčić wskazywał podobnie na potrzebę oceny szerszego zestawu danych. Lagarde zaznaczyła też, że przy podejmowaniu wrześniowej decyzji EBC nie omawiał przyszłej ścieżki stóp. Kolejna podwyżka pozostaje więc możliwa, ale będzie zależeć od napływających danych. 19