Nowe ograniczenia dla nieletnich w mediach społecznościowych: model UE, zakaz Australii i przepisy Kalifornii

Rządy coraz częściej regulują nie tylko treści publikowane online, ale też to, kto może założyć konto w serwisie społecznościowym i jak takie usługi mają działać wobec młodszych użytkowników. Powstają przy tym trzy wyraźnie odmienne modele: australijskie ograniczenie kont dla osób poniżej 16 lat, stopniowany system proponowany przez Komisję Europejską w EU KIDS Act oraz kalifornijskie przepisy wymierzone w funkcje podtrzymujące zaangażowanie. 20

EU KIDS Act: dostęp stopniowany według wieku

Komisja Europejska przedstawiła projekt EU KIDS Act 17 września 2026 r. Zgodnie z propozycją dzieci poniżej 13. roku życia nie mogłyby korzystać z serwisów społecznościowych, a 15 lat byłoby wspólnym dla UE minimalnym wiekiem, od którego nieletni mógłby samodzielnie założyć i prowadzić konto.

Dla osób w wieku od 13 do poniżej 15 lat przewidziano zarządzane przez rodzica lub opiekuna „mini-konto”. Miałoby ono ograniczone funkcje i dzienny limit korzystania wynoszący godzinę. Komisja wskazuje, że na takich kontach możliwy byłby dostęp do dostosowanych do wieku usług społecznościowych i serwisów udostępniania wideo.

Projekt przenosi też część odpowiedzialności na sposób projektowania usług. Platformy używane przez nieletnich musiałyby spełniać wymogi bezpieczeństwa już na etapie tworzenia produktu, w tym stosować zabezpieczenia ograniczające szkodliwe lub uzależniające mechanizmy. Za naruszenia mogłyby grozić kary sięgające 6% światowego rocznego obrotu firmy.

To nadal nie jest obowiązujące prawo UE. Projekt musi zostać rozpatrzony przez Parlament Europejski i państwa członkowskie, zanim mógłby wejść w życie.

Australia: pierwszy szeroki test zakazu kont

Australia przyjęła bardziej kategoryczne rozwiązanie. Przepisy do ustawy Online Safety Act nakazują operatorom określonych platform społecznościowych podjęcie rozsądnych działań, aby osoby w Australii poniżej 16. roku życia nie posiadały kont. Reguły obowiązują od 10 grudnia 2025 r. 2022

Ustawa jest obecnie badana przez Wysoki Sąd Australii. W sprawie Reddit, Inc. v Commonwealth of Australia & Anor sąd wskazuje pytanie konstytucyjne: czy odpowiednie przepisy nadmiernie ograniczają wynikającą z australijskiej konstytucji dorozumianą wolność komunikacji politycznej. 20

Organizacja branżowa NetChoice oraz Electronic Frontier Foundation (EFF) wystąpiły o dopuszczenie do udziału w sprawie Reddita jako amici curiae — uczestnicy przedstawiający sądowi argumenty — właśnie w kwestii komunikacji politycznej. 19 Spór nadaje australijskim przepisom znaczenie szersze niż krajowe: jest wczesnym sprawdzianem, czy demokracja może utrzymać szerokie ograniczenie kont oparte na wieku mimo zastrzeżeń dotyczących konstytucyjnych swobód i prywatności.

Różne progi wieku w innych państwach

Nie wykształca się jeden uniwersalny próg wiekowy. Francja przyjęła ograniczenie dla osób poniżej 15 lat. Dania rozwija model dla osób poniżej 15. roku życia, który zakłada możliwość rodzicielskiego dostępu do części platform od 13. roku życia. Norwegia sygnalizowała propozycję ograniczenia dla osób poniżej 16 lat, a Wielka Brytania rozmawia o zakazie dla osób poniżej 16. roku życia, którego wdrożenie planowano około wiosny 2027 r. 11014

Różnice są istotne. Zakaz wszystkich kont poniżej określonego wieku jest prostszy do zakomunikowania, ale rodzi trudniejsze pytania o skuteczną weryfikację wieku i uzasadniony dostęp do usług. Model warstwowy, taki jak propozycja UE, ma zachować ograniczony dostęp pod nadzorem, jednocześnie nakładając większe wymogi na produkty przeznaczone dla dzieci.

Kalifornia ogranicza mechanikę produktu, nie sam dostęp

Najnowsze kalifornijskie przepisy pokazują trzecią drogę: regulowanie funkcji, które mogą zachęcać do długiego korzystania z platform. Gubernator Gavin Newsom podpisał we wrześniu 2026 r. ustawodawstwo zakazujące firmom społecznościowym udostępniania „uzależniających” funkcji użytkownikom poniżej 16. roku życia, a także rozszerzające inne gwarancje bezpieczeństwa dzieci w internecie.

Wcześniejsza ustawa stanowa SB 976, Protecting Our Kids from Social Media Addiction Act, zakazuje objętym regulacją platformom udostępniania nieletnim uzależniających kanałów treści i wybranych innych funkcji bez weryfikowalnej zgody rodzica. Stanowy prokurator generalny ma przyjąć regulacje dotyczące potwierdzania wieku i metod uzyskiwania zgody rodzicielskiej do 1 stycznia 2027 r.

Powiązany pakiet kalifornijski przewiduje również potencjalne kary do 1 mln dolarów na dziecko wobec dużych firm społecznościowych, jeśli zostaną uznane za niedbałe w wyrządzeniu dzieciom szkody za pośrednictwem swoich platform.

Kluczowy problem: jak potwierdzać wiek bez powszechnej identyfikacji

Łącznie te rozwiązania pokazują przesunięcie od regulowania nielegalnych treści ku regulowaniu dostępu, systemów rekomendacji, automatycznego odtwarzania, powiadomień, kanałów treści i konstrukcji kont.

Ich praktyczna skuteczność zależy od potwierdzania wieku. Platformy muszą rozróżniać dzieci i dorosłych, aby stosować inne zasady dotyczące kont czy funkcji. Zbyt inwazyjna weryfikacja może jednak tworzyć problemy z prywatnością i dostępem dla wszystkich użytkowników. Spór sądowy w Australii pokazuje powiązane pytanie prawne: czy szeroko zakrojone środki ochrony dzieci da się zaprojektować bez nieuzasadnionego obciążania udziału w debacie politycznej. 1920

Kierunek zmian jest wyraźny, ale docelowy model wciąż nie został przesądzony. Stopniowane konta z projektu UE, australijskie ograniczenie kont i kalifornijskie limity funkcji są konkurencyjnymi wzorami dla kolejnego etapu polityki dotyczącej młodych użytkowników mediów społecznościowych.