Dlaczego inwestorzy wciąż stawiają na oba ekosystemy AI: USA i Chiny

Amerykańsko-chińskie powiązania finansowe w sektorze technologii nadal są znaczące, choć oba państwa zaostrzają kontrolę nad zaawansowanymi chipami, sztuczną inteligencją i wrażliwymi inwestycjami. Nie oznacza to pełnej integracji. Kapitał coraz częściej porusza się przez rynki publiczne, działalność emisyjną banków i struktury offshore, podczas gdy same ekosystemy technologiczne coraz wyraźniej się rozchodzą. 7

Rynki publiczne pozostawiają inwestorom furtkę

Amerykańskie restrykcje obejmują inwestycje w niektóre wrażliwe obszary chińskiej technologii, ale przewidują wyjątek dla papierów wartościowych notowanych publicznie. To istotne rozróżnienie: nawet tam, gdzie bezpośrednie inwestycje prywatne są pod większą kontrolą, inwestorzy i instytucje finansowe mogą nadal handlować akcjami spółek giełdowych albo wspierać ich obecność na rynku kapitałowym. 7

Powstaje więc system dwóch prędkości. Rządy próbują ograniczać transfer strategicznie wrażliwych zdolności, ale uczestnicy rynku nadal mogą utrzymywać ekspozycję na firmy działające w technologicznym ekosystemie drugiego kraju.

Wall Street nadal finansuje chińskie spółki technologiczne

Według danych LSEG cytowanych przez Reutersa banki z Wall Street pełniły funkcję bookrunnerów — organizatorów i koordynatorów ofert — przy 19 transakcjach na rynku kapitałowym chińskich firm high-tech o łącznej wartości 17,2 mld dolarów w 2026 r., w okresie objętym raportowaniem. Stanowiło to niemal 30% całej emisji w tym sektorze. Wśród transakcji były debiuty i kolejne emisje związane z AI oraz półprzewodnikami. 7

Działalność emisyjna, doradztwo czy obsługa obrotu dla klientów nie muszą oznaczać, że bank stawia własne pieniądze na konkretną spółkę lub kraj. Łączą jednak emitentów z szerszą pulą kapitału i pokazują, że pośrednictwo finansowe nie zniknęło wraz z kontrolą eksportu. Zgłaszane przez banki udziały w chińskich spółkach chipowych mogą też odzwierciedlać aktywność klientów, co czyni z instytucji przede wszystkim kanał przepływu kapitału, a niekoniecznie jego ostatecznego właściciela. 7

Chiński kapitał także szuka dostępu do amerykańskiej technologii

Przepływ nie jest jednostronny. Chińskie fundusze inwestujące za granicą posiadały aktywa o wartości blisko 150 mld dolarów, a prawie połowę stanowiły akcje amerykańskie — zwłaszcza spółek technologicznych — wynika z informacji cytowanych przez Reutersa. Wśród raportowanych pozycji znalazły się amerykańskie firmy półprzewodnikowe, takie jak Micron, AMD, SanDisk, Lam Research i Applied Materials. 7

Reuters podał też, że wartość amerykańskich akcji posiadanych przez inwestorów z Hongkongu i Chin kontynentalnych wzrosła rok do roku o 23%, przekraczając 750 mld dolarów. Osobno dane S&P Global Market Intelligence wskazywały, że finansowanie rund inwestycyjnych amerykańskich firm AI z udziałem inwestorów z Chin lub Hongkongu wzrosło z ok. 436 mln dolarów w 2023 r. do ok. 8,9 mld dolarów do połowy września 2026 r. 7

Te liczby nie świadczą o strategicznej zgodności Waszyngtonu i Pekinu. Pokazują jednak, że mimo politycznej i regulacyjnej niepewności inwestorzy nadal widzą wartość w ekspozycji na oba rynki technologiczne.

Dialog o AI miałby być wąskim kanałem bezpieczeństwa

Przed szczytem Donalda Trumpa i Xi Jinpinga sekretarz skarbu USA Scott Bessent oraz wicepremier Chin He Lifeng rozmawiali o możliwym dialogu USA–Chiny dotyczącym AI. Strona amerykańska zaproponowała mechanizm powiadamiania o incydentach związanych z AI, które osiągną próg znaczenia dla bezpieczeństwa narodowego; obaj przywódcy mieli go rozważyć. 12

To raczej środek komunikacji kryzysowej niż zapowiedź szerokiego porozumienia technologicznego. Celem byłoby ograniczenie nieprzejrzystości wokół poważnych zagrożeń AI między dwiema czołowymi potęgami w tej dziedzinie. Nie wiadomo jednak, czy rozwiązanie stanie się operacyjne ani jak szerokim zakresem informacji obie strony byłyby gotowe się dzielić. 12

Wspólne inwestycje mogą stabilizować relacje — i zwiększać ryzyko

Transgraniczne udziały, notowania giełdowe i relacje finansowe dają firmom oraz inwestorom ekonomiczny powód, by sprzeciwiać się całkowitemu zerwaniu. Taka współzależność podnosi koszt nagłej eskalacji i może utrzymywać kanały kontaktu, gdy relacje polityczne są napięte. 7

Te same powiązania mogą jednak stać się słabym punktem. Nowe sankcje, rozszerzenie ograniczeń inwestycyjnych, list podmiotów związanych z wojskiem albo ostrzejsze kontrole eksportu mogłyby wymusić szybką przecenę aktywów lub ich sprzedaż. Struktury offshore dodatkowo utrudniają ustalenie, kto jest faktycznym źródłem kapitału i jego ostatecznym beneficjentem, a przez to komplikują ocenę ryzyka. 7

Wniosek: dywersyfikacja nie oznacza odcięcia

Dane wskazują na bardziej rozdrobnioną, lecz nie całkowicie zerwaną gospodarkę AI. USA i Chiny budują coraz bardziej odrębne łańcuchy dostaw chipów, platformy oraz reżimy regulacyjne, ale wielu inwestorów i instytucji finansowych nadal zachowuje ekspozycję na oba systemy. 7

Dlatego teza inwestycyjna zakładająca jednego, bezdyskusyjnego zwycięzcę jest ryzykowna. Bardziej realistyczny obraz to utrzymanie dostępu transgranicznego w dozwolonych kanałach przy rosnącym ryzyku geopolitycznym — i zasadach, które mogą zmieniać się szybko.