Wietnam jedzie do Nowego Jorku z pakietem 29 możliwych porozumień z USA

Wizyta sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Wietnamu i prezydenta Wietnamu Tô Lâma w Nowym Jorku zapowiada się przede wszystkim jako ofensywa gospodarczo-dyplomatyczna, a nie szczyt, na którym zostanie podpisana gotowa umowa handlowa. Według informacji opartych na rozmowach z urzędnikami i wewnętrznych dokumentach planistycznych podczas konferencji biznesowej 23 września może zostać ogłoszonych 29 porozumień z udziałem firm wietnamskich i amerykańskich. Wiele z nich ma jednak prawdopodobnie charakter niewiążący. 6

To istotna różnica. Memorandum, umowa ramowa czy projekt leasingu mogą sygnalizować przyszły popyt na amerykańskie towary i usługi, ale nie są tym samym co wykonany kontrakt zakupu, zabezpieczone finansowanie projektu ani finalna umowa USA–Wietnam w sprawie ceł.

Co wiadomo o nowojorskim programie

Reuters informował, że Tô Lâm planował przyjazd do Stanów Zjednoczonych na wydarzenia ONZ i spotkania biznesowe w Nowym Jorku, a następnie podróż do Kanady. Konferencja biznesowa 23 września ma być miejscem ogłoszenia potencjalnych porozumień. 16

Szerszy harmonogram wizyty oraz ewentualne spotkania dwustronne pozostawały w relacjach medialnych niepewne. Nie potwierdzono publicznie zwłaszcza spotkania Tô Lâma z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Dopóki nie pojawią się oficjalne komunikaty, zarówno takie spotkanie, jak i ostateczne terminy poszczególnych punktów wizyty należy traktować jako niepotwierdzone. 1

Pakiet 29 ogłoszeń: sygnał handlowy, a nie bilans zawartych kontraktów

Wewnętrzna notatka planistyczna wymienia 29 porozumień, które mogą zostać ogłoszone. Reuters podał, że dokumenty te są częścią starań Wietnamu o złagodzenie napięć z Waszyngtonem w warunkach presji taryfowej, a wiele z nich ma być niewiążących. 6

O faktycznej wartości pakietu zdecyduje treść ujawniona 23 września. Kluczowe będzie:

• czy dany dokument jest wiążącym kontraktem, memorandum o współpracy czy jedynie wstępną deklaracją;
• czy obejmuje wolumen zakupów, finansowanie, terminy dostaw albo konkretne zobowiązanie inwestycyjne;
• czy strony ujawnią zasady realizacji porozumienia.

Przed ogłoszeniem szczegółów traktowanie wszystkich 29 pozycji jako zrealizowanych inwestycji lub sukcesów eksportowych byłoby przedwczesne.

Energetyka: Petrovietnam, Murphy Oil, Chevron i ExxonMobil

Wśród możliwych ogłoszeń mają się znaleźć ustalenia między państwowym Petrovietnamem a amerykańskimi firmami energetycznymi Murphy Oil i Chevron. ExxonMobil ma z kolei ogłosić porozumienie z Vietnam Refinery and Petrochemical Corporation, opisywaną w relacji jako druga największa rafineria w Wietnamie. 6

Takie dokumenty mogłyby wskazywać na zainteresowanie Wietnamu zacieśnianiem więzi energetycznych z firmami z USA. Dostępne informacje nie przesądzają jednak o finalnych warunkach handlowych, ilościach zakupów ani wdrożeniu konkretnych projektów. W energetyce wstępne umowy o dostawach lub współpracy nie muszą przełożyć się na faktyczne zakupy ładunków czy nakłady kapitałowe.

Lotnictwo i łączność satelitarna: plany Vietjet

Vietjet ma rozważać leasing do 22 samolotów — 17 Boeingów 737 oraz pięciu Airbusów A321neo — od czterech firm leasingowych. Przewidywane są też memoranda z amerykańskimi podmiotami zajmującymi się obsługą techniczną silników. Dokumenty planistyczne wskazują ponadto na proponowane porozumienie ze SpaceX w sprawie dostarczania satelitarnego internetu Starlink na pokładach 120 samolotów Vietjet. 6

Te propozycje należy odróżniać od wcześniej ogłoszonego finansowania powiązanego z USA. Vietjet podał w lutym, że podpisał z Griffin Global Asset Management umowę finansowania sześciu Boeingów 737-8. To wcześniejsze porozumienie nie powinno być jednak utożsamiane z planowanym pakietem nowojorskim. 10

Technologie, telekomunikacja, finanse i kultura

Na raportowanej liście jest potencjalna umowa Mety z wietnamskim Ministerstwem Kultury oraz porozumienie Qualcommu z operatorem VNPT. Wskazano również oczekiwane umowy z udziałem Visy, Mastercard i Citibanku oraz wietnamskich partnerów z sektora finansowego i hotelarskiego. Reuters nie podał warunków tych planowanych porozumień. 6

Pozostają więc ważne pytania: czy chodzi o infrastrukturę płatniczą, wdrożenia technologiczne, szkolenia, dostęp do rynku, usługi komercyjne czy inną formę współpracy. Ewentualne ogłoszenia mogą to wyjaśnić, ale nie należy zakładać szczegółów z wyprzedzeniem.

Dlaczego te porozumienia są ważne w rozmowach o cłach

Zapowiadane ogłoszenia biznesowe wpisują się w tło ramowego porozumienia USA–Wietnam w sprawie „wzajemnego, uczciwego i zrównoważonego handlu”. Zgodnie z jego założeniami Wietnam miał zapewnić preferencyjny dostęp do rynku dla zasadniczo wszystkich amerykańskich produktów przemysłowych i rolnych. Stany Zjednoczone miały natomiast utrzymać 20-procentowe cło wzajemne na towary z Wietnamu oraz wskazać produkty kwalifikujące się do zerowej stawki celnej.

To dokument określający zamierzone warunki i dalsze prace, a nie dowód, że wszystkie szczegóły wykonawcze zostały już uzgodnione. Biuro Przedstawiciela USA ds. Handlu wskazywało, że przewidywana umowa obejmuje również bariery pozataryfowe, handel cyfrowy, usługi i inwestycje, własność intelektualną, pracę, środowisko, procedury celne oraz odporność łańcuchów dostaw.

Dla Hanoi widoczne relacje biznesowe z amerykańskimi firmami mogą wzmacniać argument, że Wietnam zwiększa zakupy, powiązania inwestycyjne i dostęp do własnego rynku. Dla Waszyngtonu większe znaczenie niż liczba nagłówków będą miały jednak egzekwowalne zobowiązania oraz dowody na wdrażanie postanowień dotyczących dostępu do rynku.

Na co zwracać uwagę

Najważniejsza będzie nie liczba komunikatów, lecz ich treść.

1. Kontrakty wiążące czy memoranda. Podpisana umowa zakupu, leasingu, finansowania lub wdrożenia ma większą wagę niż niewiążąca deklaracja intencji.
2. Konkretne parametry handlowe. Wolumeny, wartości, harmonogramy dostaw i warunki finansowania pokażą, czy projekt jest operacyjny.
3. Postęp w umowie handlowej. Oficjalny tekst określający towary objęte zerową stawką albo finalne zobowiązania dotyczące wzajemnego dostępu do rynków byłby ważniejszy niż kolejne ogłoszenie korporacyjne.
4. Potwierdzona dyplomacja. To oficjalne komunikaty, a nie wstępne doniesienia o planie podróży, rozstrzygną, czy wizyta obejmie spotkanie Tô Lâma z Trumpem lub inne rozmowy na wysokim szczeblu.

Na razie najostrożniejszy wniosek jest taki: Wietnam buduje szeroki pakiet kontaktów biznesowych skierowanych do USA, aby wesprzeć trudne relacje handlowe. Może on mieć znaczenie polityczne, lecz jego gospodarcza waga zależeć będzie od tego, ile zapowiadanych ustaleń zmieni się w wiążące umowy i czy ramy taryfowe przejdą w finalne, możliwe do wdrożenia porozumienie. 6