Von der Leyen chce „spowolnić wyścig” najbardziej zaawansowanej AI, a zarazem przyspieszyć jej wdrażanie w gospodarce

Przesłanie Ursuli von der Leyen z orędzia o stanie Unii jest dwojakie: większa ostrożność wobec najbardziej zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji oraz szybsze wykorzystywanie AI tam, gdzie może przynieść praktyczne korzyści gospodarce i bezpieczeństwu Europy. Przewodnicząca Komisji Europejskiej nie wezwała do powszechnego wstrzymania rozwoju AI. 1

„Spowolnić wyścig” najbardziej zaawansowanych modeli

Von der Leyen zapowiedziała zaproszenie najważniejszych laboratoriów rozwijających tzw. modele graniczne — czyli systemy o najwyższych, szybko rosnących możliwościach — do rozmów o tym, jak instytucje publiczne mogą wesprzeć branżowe działania na rzecz „spowolnienia wyścigu”. Chodzi o dialog i współpracę w zakresie bezpieczeństwa, a nie o natychmiastowe moratorium czy powszechny zakaz rozwoju AI. 16

Jej obawy dotyczą w szczególności coraz bardziej zdolnych modeli, w tym systemów samodoskonalących się lub rekurencyjnych. Ostrzegła, że mogą one umożliwić cyberataki na dotąd niewyobrażalną skalę, a wkrótce trafić w ręce przeciwników. 115

Zapowiedź wpisuje się w spór toczący się w samej branży. Reuters podał, że dyrektor generalny Anthropic Dario Amodei apelował o spowolnienie rozwoju zaawansowanej AI; poparli go dyrektor generalny OpenAI Sam Altman i Elon Musk. Ostrzeżenia te wywołały jednak również dyskusję, czy jest to uzasadniona ostrożność, czy przesadny katastrofizm określany jako „AI doomerism”. 17

Komisja chce też zacieśnić współpracę z Kanadą, Wielką Brytanią i innymi podobnie myślącymi partnerami w sprawach bezpieczeństwa AI — w tym przy ocenie modeli granicznych i powiązanych środkach bezpieczeństwa. 9

EU Kids Act: dostęp do usług zależny od wieku

Zapowiedziany przez Komisję projekt EU Kids Act ma wykraczać poza klasyczne media społecznościowe. Ma objąć także platformy udostępniania wideo, gry online i chatboty AI, a zabezpieczenia mają być dostosowane do grup wiekowych. To wciąż projekt, więc sama zapowiedź nie wprowadza od razu obowiązujących reguł. 1

Z przedstawionego modelu wynika, że:

• dzieci poniżej 13. roku życia nie miałyby dostępu do mediów społecznościowych; 1
• osoby w wieku od 13 do 14 lat mogłyby korzystać wyłącznie z ograniczonych kont zakładanych i nadzorowanych przez rodziców, z limitami funkcji i czasu; 1
• platformy używane przez osoby od 15 do 18 lat musiałyby być projektowane z myślą o bezpieczeństwie użytkowników.

Istotą tej koncepcji jest przeniesienie części odpowiedzialności z dzieci i rodziców na same usługi cyfrowe. Platformy miałyby obowiązek stosować zasady „bezpieczeństwa już na etapie projektowania”. Według informacji o projekcie firmy byłyby też zobowiązane do weryfikacji wieku użytkowników i ograniczania uzależniających mechanizmów, takich jak nieskończone przewijanie treści. 7

Szybsze wdrażanie AI w strategicznych sektorach

Równolegle von der Leyen przedstawiła AI jako technologię bazową dla europejskiej gospodarki i bezpieczeństwa. Wskazała m.in. na autonomiczną jazdę i obronność, podkreślając, że Europa powinna czerpać z tej technologii wymierne korzyści. 1

Komisja wskazała pięć obszarów o wysokiej wartości, w których — jak ocenia — Europa dysponuje istotnymi danymi i potencjałem do rozwoju przemysłowej AI:

1. ochrona zdrowia,
2. transport,
3. sektor rolno-spożywczy,
4. zaawansowana produkcja,
5. obronność i kosmos. 1

W listopadzie Komisja ma ogłosić dla tych dziedzin „przełomowe inicjatywy”. 1

Co oznacza ten kierunek polityki

To strategia rozdzielająca dwa cele. Na granicy możliwości AI Komisja stawia na bardziej rygorystyczną ocenę systemów, współpracę międzynarodową i ostrożniejsze tempo zwiększania najbardziej ryzykownych zdolności. W szerszej gospodarce chce natomiast przyspieszać wdrażanie AI w sektorach ważnych dla usług publicznych, konkurencyjności przemysłu i bezpieczeństwa. 19

Innymi słowy: nie jest to apel o spowolnienie każdej aplikacji czy każdego produktu wykorzystującego sztuczną inteligencję. Chodzi o większą rozwagę wobec modeli granicznych, przy jednoczesnym przyspieszaniu użytecznych zastosowań przemysłowych w Europie. 1