Chiny ostrzegają: AI może napędzać plotki polityczne i zagrożenia cybernetyczne

Dla Pekinu sztuczna inteligencja nie jest już wyłącznie sprawą innowacji, gospodarki czy regulacji platform. Chen Yixin, minister bezpieczeństwa państwowego ChRL, przedstawił ją jako zagrożenie dla stabilności politycznej, infrastruktury krytycznej oraz niezależności technologicznej kraju. 16

AI jako narzędzie wpływu politycznego

Chen stwierdził, że „wrogie siły” i osoby działające w złych intencjach mogą nadużywać generatywnej AI do fabrykowania politycznych plotek, rozpowszechniania szkodliwych informacji i podsycania konfrontacyjnych nastrojów. Określił takie działania jako wojnę o opinię publiczną i „wojnę kognitywną” wymierzoną w Chiny, zagrażającą ich bezpieczeństwu politycznemu, ustrojowemu i ideologicznemu. 4611

Kluczowe jest tu tempo i skala. Syntetyczny tekst, obraz, nagrania głosowe czy filmy typu deepfake mogą znacząco obniżyć koszt tworzenia fałszywych przekazów oraz ułatwić kierowanie ich do konkretnych odbiorców. W interpretacji chińskiego ministra zwiększa to możliwość masowego prowadzenia operacji wpływu, które mogłyby podważać zaufanie do instytucji lub zakłócać porządek społeczny. 24

Ta retoryka współgra z prowadzoną w Chinach kampanią przeciw nadużyciom związanym z AI. Chiński regulator internetu wskazuje m.in. na fałszywe treści generowane przez AI, podszywanie się pod inne osoby, materiały przemocowe i wulgarne, a także problemy z rejestracją modeli, kontrolą bezpieczeństwa, danymi treningowymi, zatruwaniem danych oraz oznaczaniem treści syntetycznych. 17

Dlaczego padły nazwy amerykańskich modeli

Według relacji dotyczących chińskiego tekstu Chen wymienił Claude Mythos firmy Anthropic oraz GPT-5.5-Cyber firmy OpenAI przy omawianiu zagrożeń dla krytycznej infrastruktury informacyjnej Chin. Ostrzeżenie wiązało te modele z większą skutecznością wykrywania podatności systemów i tworzenia złośliwego oprogramowania. 7

Nie jest to jednak dowód, że którykolwiek z tych modeli lub ich twórcy przeprowadzili atak na Chiny. Jedna z relacji wyraźnie zaznacza, że Chen nie oskarżył ich o użycie w rzeczywistych cyberatakach na ten kraj. 11

Szerszy argument Pekinu wykracza poza dezinformację. Chen wskazywał na ryzyka dla infrastruktury krytycznej, ochrony danych i działań wojennych; inne relacje wymieniały także masowe wycieki danych oraz technologiczne monopole. 912 Z perspektywy chińskich władz zaawansowane zagraniczne systemy AI mogą potencjalnie wspierać cyberoperacje, zautomatyzowane zbieranie i analizę danych albo profilowanie, jeśli użyją ich przeciwnicy.

Odpowiedź Pekinu: własne modele, dane i chipy

Propozycja Chena nie ogranicza się do moderacji treści czy wzmacniania cyberobrony. Wezwał on do większych inwestycji w chińskie firmy AI, moc obliczeniową, zasoby danych i zaawansowane układy scalone, aby Chiny mogły samodzielnie kontrolować kluczowe technologie. 13

W takim ujęciu cały łańcuch dostaw AI staje się kwestią bezpieczeństwa narodowego. Zależność od zagranicznych modeli, usług chmurowych lub zaawansowanych półprzewodników może być postrzegana jako strategiczna słabość — zwłaszcza w warunkach amerykańskich ograniczeń sprzedaży do Chin najnowocześniejszych chipów i sprzętu do ich produkcji. Chen określił AI również jako nową arenę rywalizacji między mocarstwami. 3

Spór o „bezpieczeństwo AI” i tempo rozwoju

Ostrzeżenie chińskiego ministra zbiegło się z publicznym konfliktem o to, jak należy zarządzać ryzykiem związanym z najbardziej zaawansowaną AI. Dyrektor generalny Anthropic, Dario Amodei, opowiedział się za wolniejszym rozwojem modeli granicznych oraz za utrzymaniem ograniczeń w dostępie Chin do najbardziej zaawansowanych chipów i technologii ich wytwarzania.

Chiński, wspierany przez państwo dziennik Global Times nazwał tę propozycję „zimnowojennym scenariuszem”, a nie neutralnym programem bezpieczeństwa. Chińskie MSZ krytykowało z kolei to, co określiło jako straszenie, konfrontację i szkodliwą konkurencję.

Obie strony odwołują się więc do języka bezpieczeństwa AI, lecz inaczej definiują podstawowe zagrożenie. W publicznym przekazie Pekinu łączą się kwestie nadużyć technologii, stabilności politycznej, ochrony danych i dostępu do kluczowych technologii. W USA debata — sądząc po przywoływanych propozycjach i reakcjach władz — obejmuje zarówno ryzyko wynikające z możliwości potężnych modeli, jak i utrzymanie przewagi nad Chinami.

Co to może oznaczać dla rozmów USA–Chiny

Chiny miały traktować dialog o AI jako pożądany rezultat przed zapowiadanym na 24 września szczytem Donalda Trumpa i Xi Jinpinga. Przedstawiciel Białego Domu przekazał jednak, że w połowie września nie zaplanowano spotkania dotyczącego AI. Trump bagatelizował jednocześnie postulaty silniejszych zabezpieczeń, argumentując, że USA muszą utrzymać przewagę nad Chinami.

To sprawia, że szerokie wspólne porozumienie o spowolnieniu rozwoju najbardziej zaawansowanej AI wydaje się mało prawdopodobne. Bardziej realne są węższe rozmowy o ograniczaniu konkretnych ryzyk: cybernadużyć, szkód powodowanych przez syntetyczne media, komunikacji po incydentach czy ochronie infrastruktury krytycznej. Nawet takie ustalenia napotkają jednak istotne bariery — od kontroli eksportu chipów, przez suwerenność danych, po spór o to, gdzie kończy się autentyczne bezpieczeństwo AI, a zaczyna strategiczna rywalizacja.

Wystąpienie Chena pokazuje trwałą zmianę tonu: chińskie władze traktują zarządzanie AI jako nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem politycznym i niezależnością technologiczną. Współpraca w sprawie wybranych zagrożeń pozostaje możliwa, ale wspólne zasady, które jedna ze stron uzna za ograniczenie swojej pozycji strategicznej, będą znacznie trudniejsze do wynegocjowania.