Statek handlowy trafiony w Cieśninie Ormuz. Pożar i ewakuacja załogi

Najnowszy zgłoszony incydent dotyczył statku handlowego, który podczas przejścia przez Cieśninę Ormuz został trafiony niezidentyfikowanym pociskiem. Na pokładzie wybuchł pożar, a załoga ewakuowała się. Brytyjskie centrum UK Maritime Trade Operations (UKMTO) nie ujawniło nazwy jednostki ani nie wskazało sprawcy. W relacji przytoczonej przez CNBC TV18 podano również, że żadna strona nie przyznała publicznie odpowiedzialności za atak. 1713

Incydent nastąpił po ataku w pobliżu Qeshm

Do zdarzenia doszło po ataku z 13 września na irański statek handlowy w rejonie wysp Hengam i Qeshm. Irańskie źródła państwowe informowały o jednej ofierze śmiertelnej i czterech rannych, a Teheran oskarżył o uderzenie Stany Zjednoczone. To przypisanie odpowiedzialności nie zostało jednak niezależnie potwierdzone w przedstawionych relacjach. 1517

Dlaczego ruch morski praktycznie zamarł

Powtarzające się ataki z użyciem pocisków i dronów, pożary na statkach oraz bezpośrednia konfrontacja USA z Iranem znacząco zwiększyły ryzyko dla żeglugi handlowej. Dane o ruchu statków wskazywały, że liczba tranzytów przez Cieśninę Ormuz spadła do jednocyfrowych wartości dziennie. 4

Wcześniej Reuters odnotował sześć przejść 11 sierpnia, wobec średnio około 11 jednostek w poprzednich 10 dniach. Nie ma natomiast mocnego potwierdzenia dla twierdzenia, że ruch spadł z około 85 statków dziennie do sześciu dokładnie 30 sierpnia. 9

Spór o trasy i ostrzeżenia dla armatorów

Iran ostrzegał, że tankowce korzystające z „nieuprawnionych” tras mogą być narażone na atak, a równocześnie zapowiadał wyznaczenie strefy ograniczonej oraz nowego korytarza żeglugowego. USA wspierały przejścia trasą południową i prowadziły eskortę statków. 35

Amerykańskie władze zalecały jednostkom handlowym unikanie tego obszaru, jeśli to możliwe. Statki pod banderą USA powinny też zachowywać co najmniej 30 mil morskich odstępu od amerykańskich okrętów wojskowych oraz odpowiadać na wezwania radiowe VHF od sił koalicyjnych. 12

Rozmowy nie zapewniły trwałego otwarcia szlaku

Iran i Oman rozmawiały o tymczasowej trasie żeglugowej, koordynacji działań przeciwminowych i etapowym modelu przywracania ruchu. Irańscy przedstawiciele sugerowali, że tymczasowe rozwiązanie mogłoby działać od dwóch do czterech miesięcy. 68

Kolejne ataki pokazują jednak, że nie powstał dotąd wiarygodny i stabilny mechanizm bezpiecznego przejścia przez cieśninę. Informacji o rzekomym 60-dniowym porozumieniu z Salalah nie da się niezależnie potwierdzić na podstawie mocniejszych materiałów źródłowych przedstawionych w tym zestawie.

Konsekwencje dla rynku ropy

Cieśnina Ormuz jest kluczowym wąskim gardłem dla światowego handlu energią, dlatego niemal całkowite ograniczenie ruchu szybko podnosi premię za ryzyko w cenach ropy. 13 września ropa Brent wzrosła do 105,68 USD za baryłkę, a amerykańska WTI do 101,39 USD. 4

Dodatkowym problemem było unieruchomienie saudyjskiego rurociągu East-West po ataku dronowym. Rurociąg ten umożliwia eksport ropy z pominięciem Cieśniny Ormuz, więc jego wyłączenie dodatkowo ograniczyło postrzeganą dostępność alternatywnych tras eksportowych. 414

Dostępne dane potwierdzają silny wzrost cen ropy związany z wojną i zagrożeniami dla żeglugi. Nie wystarczają jednak do rzetelnego potwierdzenia dokładnej tezy, że od początku konfliktu zarówno Brent, jak i WTI podrożały o ponad 50%, ani konkretnego szacunku udziału Cieśniny Ormuz w globalnym przepływie ropy i gazu.