Dlaczego banki prognozują kolejną podwyżkę stóp EBC w grudniu

Wrześniowa decyzja Europejskiego Banku Centralnego (EBC) zmieniła ocenę perspektyw stóp procentowych w strefie euro. Bank podniósł 10 września wszystkie trzy podstawowe stopy o 25 punktów bazowych, a kluczową stopę depozytową — wykorzystywaną przez EBC do kształtowania nastawienia polityki pieniężnej — z 2,25% do 2,50%. Nowe stawki obowiązują od 16 września. 126

Dla Goldman Sachs, Citi i Barclays najważniejszy był sygnał, że inflacja może pozostawać powyżej celu EBC wynoszącego 2% przez dłuższy czas. W rezultacie banki te zaczęły oczekiwać kolejnej podwyżki o 25 pb na posiedzeniu 17 grudnia, do 2,75%. 37

Co zmieniło oczekiwania rynku

Bezpośrednim czynnikiem był nowy szok energetyczny związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie i wzrostem cen ropy. Droższa energia pogarsza krótkoterminową ścieżkę inflacji w strefie euro, a EBC wskazał, że konflikt nadal generuje presję cenową. 56

Równie istotny był ton komunikacji banku centralnego. EBC nie przedstawił automatycznej zapowiedzi następnego ruchu, ale jego przekaz został odebrany jako jastrzębi: inflacja ma pozostać wyraźnie powyżej celu przez dłuższy okres. 35

To sprawiło, że grudniowa podwyżka przestała być jedynie prognozą kilku instytucji. Według wyceny kontraktów obserwowanej przez LSEG prawdopodobieństwo podwyżki o ćwierć punktu procentowego w grudniu sięgało 94%. 3

Dlaczego słabszy wzrost nie musi zatrzymać EBC

Podwyżki stóp zwykle osłabiają popyt — kredyt staje się droższy dla firm i gospodarstw domowych — dlatego są ryzykowne w gospodarce rosnącej wolno. Jednak obecna ocena części analityków zakłada, że gospodarka strefy euro pozostaje wystarczająco odporna, by znieść jeszcze jedno zaostrzenie polityki pieniężnej.

Pewne wsparcie dla tej oceny dają dane z Niemiec, największej gospodarki strefy euro. Wrześniowy wskaźnik nastrojów inwestorów ZEW wzrósł do 34,7 z 34,2 miesiąc wcześniej, choć wypadł poniżej oczekiwań. Znacznie poprawiła się ocena bieżącej sytuacji: indeks wzrósł do -47,1 z -61,1. 131415

Nie jest to jednak jednoznaczny obraz silnego ożywienia. Ujemny poziom indeksu bieżącej sytuacji nadal wskazuje na słabość gospodarki, a wysokie ceny energii i napięcia geopolityczne ciągle obciążają perspektywy. 13

Jakie scenariusze widzą banki

Goldman Sachs zakłada grudniową podwyżkę do 2,75%, przy ryzyku przesuniętym w stronę poziomu 3,00%. Według tej prognozy ewentualne obniżki stóp zostałyby odłożone do końca 2027 r. 7

Citi także oczekuje ruchu w grudniu, a ponadto bierze pod uwagę kolejną podwyżkę w marcu 2027 r. Argumentem jest ryzyko, że przedłużona wysoka inflacja zakorzeni się w krajowych kosztach i cenach, zamiast pozostać przejściowym skutkiem zewnętrznego szoku energetycznego. 3

Dostarczone materiały potwierdzają zmianę prognoz Goldman Sachs, Citi i Barclays. Nie pozwalają natomiast niezależnie potwierdzić dokładnych prognoz Commerzbanku i Morgan Stanley ani twierdzenia, że Morgan Stanley zakłada tylko jedną obniżkę stóp w 2027 r., w grudniu. Te elementy należy więc traktować jako niezweryfikowane w przedstawionym zestawie źródeł.

Co może zmienić decyzję w grudniu

Najbliższym ważnym punktem będzie posiedzenie EBC 29 października. Bank podkreśla podejście zależne od napływających danych, więc znaczenie będą miały przede wszystkim odczyty inflacji, inflacji bazowej, dynamiki płac, aktywności gospodarczej i cen energii. 3

Najmocniejszy argument przeciw dalszym podwyżkom dotyczy natury obecnego szoku: inflacja wywołana energią ma charakter podażowy, a wyższe stopy nie zwiększą podaży ropy ani gazu. Mogą za to dodatkowo osłabić popyt i pogłębić spowolnienie.

Dlatego grudniowy ruch jest mocno wyceniany przez rynek, ale nie jest przesądzony. Trwały spadek cen energii oraz wyraźne osłabienie inflacji bazowej podważyłyby argument za dalszym zacieśnianiem. Utrzymanie kosztów energii na wysokim poziomie, odporność popytu i wzrost oczekiwań inflacyjnych wzmocniłyby natomiast argument za podwyżką do 2,75%. 37