Umowa GAC-FAW może przeorganizować działalność Toyoty w Chinach

Planowany zakup przez GAC Group części udziałów FAW Group w nienazwanym joint venture produkującym samochody może znaczyć znacznie więcej niż zwykłą zmianę właścicielską. Chińskie media państwowe wskazały, że chodzi o FAW Toyota, choć ani GAC, ani FAW publicznie tego nie potwierdziły. Jeśli transakcja dojdzie do skutku, może stworzyć warunki do bliższej koordynacji FAW Toyota i GAC Toyota — dwóch dotąd odrębnych filarów działalności Toyoty w Chinach. 412

Co zostało oficjalnie ogłoszone

GAC poinformował o podpisaniu z FAW listu intencyjnego. Spółka chce nabyć część udziałów FAW w joint venture produkującym pojazdy, finansując transakcję emisją akcji oraz planowanym pozyskaniem dodatkowego kapitału. Nazwa joint venture nie została ujawniona. Według wstępnych szacunków po zamknięciu transakcji FAW stałby się drugim największym akcjonariuszem GAC, z wpływem o charakterze strategicznym. 4

To nadal pozostawia otwarte kluczowe kwestie: ostateczny zakres aktywów, strukturę własności, zasady zarządzania oraz to, czy oba biznesy Toyoty zostaną formalnie połączone, czy tylko zaczną ściślej współpracować. Na obecnym etapie jest to więc ramowy projekt restrukturyzacji, a nie zakończona konsolidacja Toyoty w Chinach.

Dlaczego w centrum jest FAW Toyota

Według doniesień najbardziej prawdopodobnym przedmiotem transakcji jest FAW Toyota. Ma to duże znaczenie, ponieważ Toyota prowadzi w Chinach także drugie główne joint venture — GAC Toyota. Powiązanie kapitałowe GAC i FAW mogłoby ułatwić uzgadnianie działań firm, które przez lata funkcjonowały przy różnych lokalnych partnerach. 12

Reuters ocenia, że takie zbliżenie mogłoby ograniczyć konkurencję między należącymi do obu państwowych producentów przedsięwzięciami Toyoty oraz pomóc zahamować straty. 1 W praktyce bliższa współpraca mogłaby z czasem oznaczać bardziej skoordynowane decyzje dotyczące sprzedaży, produkcji, inwestycji, zaopatrzenia czy planowania modeli. Żadna z tych zmian operacyjnych nie została jednak formalnie ogłoszona — są to możliwe konsekwencje, a nie potwierdzone rozstrzygnięcia.

Stary model zagranicznych joint venture pod presją

Przez dziesięciolecia zagraniczni producenci aut rozwijali się w Chinach za pośrednictwem osobnych joint venture. Taka konstrukcja dawała dostęp do mocy produkcyjnych, różnych regionalnych partnerów i rynku. Utrzymywanie równoległych struktur jest jednak coraz trudniejsze do uzasadnienia, gdy rynek się kurczy, a konkurencja cenowa i produktowa jest wyjątkowo ostra.

Reuters opisuje potencjalne porozumienie partnerów Toyoty jako sygnał, że wieloletni model zagranicznych joint venture w Chinach wchodzi w nową fazę. Powodem są słabszy rynek i brutalna konkurencja, które zmuszają producentów do większej efektywności. 12

Nie oznacza to automatycznie wycofywania się zagranicznych marek z Chin. Bardziej prawdopodobne jest ograniczanie dublujących się struktur, wyraźniejsze przesuwanie decyzji na rynek lokalny i ostrożniejsze wykorzystanie zasobów produkcyjnych oraz sprzedażowych.

Dlaczego konsolidacja staje się bardziej prawdopodobna

Propozycja GAC i FAW wpisuje się też w szerszą tendencję do integrowania zasobów przemysłowych wśród chińskich przedsiębiorstw państwowych. GAC wskazał, że celem planowanej transakcji jest optymalizacja zasobów i poprawa efektywności operacyjnej. 16

Dla Toyoty bliższe relacje jej dwóch chińskich partnerów mogłyby obniżyć strategiczny koszt utrzymywania dwóch lokalnych organizacji konkurujących na tym samym rynku. Dla GAC i FAW byłaby to szansa na ochronę wartości istniejących operacji zagranicznej marki, przy jednoczesnym dostosowaniu ich do trudniejszych warunków rynkowych.

Nie znaczy to, że każde zagraniczne joint venture w Chinach pójdzie tą samą drogą. Różnią się między sobą struktury właścicielskie, portfolio modeli, partnerzy lokalni i sytuacja finansowa. Transakcja zwiększa jednak prawdopodobieństwo restrukturyzacji w starszym segmencie zagranicznych marek — od wspólnych funkcji operacyjnych i transferów aktywów po ograniczanie mocy produkcyjnych i głębszą koordynację partnerów.

Najważniejszy wniosek

Proponowaną transakcję GAC-FAW należy rozumieć przede wszystkim jako możliwą integrację chińskiego ekosystemu Toyoty, a nie prostą sprzedaż udziałów. Mogłaby ona dać dwóm głównym lokalnym partnerom Toyoty wspólny interes w koordynowaniu działań tam, gdzie wcześniej konkurowali.

Ponieważ joint venture nie zostało oficjalnie wskazane, a list intencyjny nie jest finalną transakcją, końcowy rezultat pozostaje niepewny. Kierunek zmian jest jednak czytelny: w trudniejszym chińskim rynku motoryzacyjnym model oparty na powielanych, równoległych strukturach joint venture ustępuje miejsca większej konsolidacji, efektywności i lokalnej integracji. 412