EBC ostrzega przed wycenami spółek AI: rynek jest podatny na gwałtowną korektę

To ostrzeżenie przed podatnością rynku, a nie zapowiedź krachu

Przekaz Europejskiego Banku Centralnego jest jasny: rajd napędzany oczekiwaniami wobec sztucznej inteligencji skoncentrował wzrosty na giełdzie w niewielkiej grupie bardzo wysoko wycenianych spółek z USA. W takiej sytuacji nawet umiarkowana zmiana oczekiwań dotyczących przyszłych zysków lub stóp procentowych może wywołać gwałtowną korektę, która przeniosłaby się także do Europy. 16

Wiceprezes EBC Boris Vujčić wskazał, że obecne wskaźniki cena/zysk oraz prognozowane wskaźniki P/E osiągnęły poziomy niewidziane od dawna. To sprawia, że akcje powiązane z AI są szczególnie wrażliwe na korektę. 6 Prezes EBC Christine Lagarde również podkreślała, że utrzymujące się wysokie wyceny i skoncentrowana ekspozycja na ryzyko czynią rynki podatnymi na ostre dostosowania. 11

Które spółki są w centrum uwagi

Chodzi o tzw. Wspaniałą Siódemkę (Magnificent Seven): Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia i Tesla. Ich znaczenie w szeroko wykorzystywanych globalnych indeksach akcyjnych oznacza, że przecena nie dotknęłaby wyłącznie osób kupujących ich akcje bezpośrednio. 1

Według danych przywoływanych przez EBC gospodarstwa domowe w strefie euro mają około 440 mld euro ekspozycji na amerykańskie akcje technologiczne. W dużej mierze nie chodzi przy tym o bezpośrednie pakiety akcji, lecz o inwestycje za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych, ETF-ów oraz produktów odwzorowujących indeksy. 19

Czy to powtórka z bańki internetowej?

Ekonomiści EBC oceniają, że wyceny amerykańskich firm technologicznych znalazły się na poziomach ostatnio obserwowanych w okolicach epizodu dot-com. Nie oznacza to jednak, że dzisiejsze spółki są kopią nierentownych start-upów internetowych z 2000 r. Obecni liderzy mają znaczące przychody, zyski i przepływy pieniężne.

Problem polega na tym, że ich ceny zakładają wyjątkowo optymistyczny scenariusz: szybkie i trwałe przełożenie AI na przyszłe zyski. 115

Korekta jest możliwa, ale nie musi być natychmiastowa

Nawet jeżeli AI rzeczywiście okaże się technologią przełomową, a część obecnych wycen z czasem znajdzie uzasadnienie, technologiczne boomy często wiążą się z nadmiernymi inwestycjami, nierównomiernym wdrażaniem innowacji oraz opóźnieniem między rozwojem technologii a materializacją zysków. Późniejsza rewizja cen aktywów jest więc prawdopodobnym scenariuszem. 1

Nie jest to jednak prognoza nieuchronnego ani rychłego załamania. Za rynkiem stoją silne wyniki części spółek i realny popyt na rozwiązania AI, a EBC nie wskazuje jednego oczywistego, natychmiastowego wyzwalacza wyprzedaży. 111

Dlaczego wysokie stopy i dług publiczny zwiększają ryzyko

Otoczenie polityki gospodarczej może utrudnić łagodzenie skutków ewentualnego wstrząsu. Wyższe stopy procentowe zwiększają koszty obsługi zadłużenia gospodarstw domowych, firm i państw. Gdy inflacja pozostaje problemem, bankom centralnym trudniej jest szybko obniżać stopy tylko po to, by wesprzeć gospodarkę lub rynki. 16

EBC zwraca też uwagę na wysoki dług publiczny i obawy o trwałość finansów państw. Kraje o wysokim zadłużeniu są bardziej narażone na efekt wzmacniania negatywnego szoku. Jednocześnie ograniczona przestrzeń fiskalna może zawęzić możliwości interwencji rządów bez podnoszenia kosztów ich finansowania. 11314

W praktyce połączenie wysokich wycen, koncentracji ryzyka, napięć geopolitycznych i słabszych finansów publicznych może szybko pogorszyć nastroje inwestorów. To właśnie ta kumulacja zagrożeń — a nie sama popularność AI — jest kluczowym powodem ostrzeżenia EBC. 111