ASML stracił ok. 7% po apelach o spowolnienie AI. To był przede wszystkim szok dla wycen

Spadek akcji ASML 14 września o około 7% nie wynikał z nowych problemów operacyjnych, utraty klienta ani słabych wyników. Był przede wszystkim gwałtowną zmianą nastrojów wokół całego rynku AI. Inwestorzy zaczęli wyceniać ryzyko, że spowolnienie rozwoju najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji przełoży się w przyszłości na mniejsze nakłady na centra danych, produkcję zaawansowanych układów i sprzęt potrzebny do ich wytwarzania. 29

Impulsem były apele o ostrożniejsze tempo rozwoju tzw. frontier AI — najbardziej zaawansowanych systemów AI — formułowane przez szefa Anthropic Dario Amodeia. Z jego stanowiskiem zgodzili się Sam Altman z OpenAI i Elon Musk związany z xAI. Rynek odczytał to jako potencjalne zagrożenie dla tempa inwestycji, które dotąd napędzały hossę spółek chipowych i dostawców infrastruktury AI. 38

Dlaczego ASML jest tak wrażliwy na tę debatę

ASML produkuje maszyny do litografii EUV, kluczowe dla wytwarzania najnowocześniejszych półprzewodników. Jeśli producenci chipów lub operatorzy centrów danych ograniczyliby plany rozbudowy mocy, w dalszej perspektywie mogłoby to zmniejszyć zapotrzebowanie na takie urządzenia.

To nie oznacza, że popyt już się załamał. Oznacza natomiast, że inwestorzy skorygowali bardzo wysokie oczekiwania wpisane wcześniej w wycenę spółek korzystających z boomu AI. Przy wysokich mnożnikach nawet niewielka zmiana założeń dotyczących długoterminowego wzrostu może prowadzić do silnej przeceny.

Wyprzedaż objęła cały sektor chipów

Presja nie ograniczyła się do ASML. Spółki półprzewodnikowe i dostawcy sprzętu dla centrów danych były najsłabszą częścią rynku, ponieważ ich wyceny zakładały dalszy szybki wzrost wydatków związanych z AI. Reuters wskazywał na straty Nvidii i innych producentów chipów jako główny czynnik obciążający amerykańskie indeksy. 3

Na zamknięciu sesji 14 września:

• indeks S&P 500 spadł o 0,48%;
• Nasdaq Composite stracił 0,56%;
• Dow Jones zniżkował o 0,29%. 3

W USA Micron, Intel, Marvell Technology i Applied Materials spadły o ponad 4%, Nvidia o około 3%, a notowany w USA SK Hynix stracił 7%. Mocno przeceniono także dostawców serwerów i infrastruktury, w tym Hewlett Packard Enterprise, Dell oraz Oracle. 8 W Azji południowokoreański KOSPI zakończył dzień spadkiem o 3,3%. 4

Co nadal przemawia za ASML

Rynkowa reakcja kontrastowała z informacjami o bieżącym popycie. Po spotkaniu z dyrektorem finansowym ASML analitycy JPMorgan przekazali, że zapotrzebowanie związane z AI pozostaje „bardzo, bardzo silne”. Spółka analizuje możliwość wyprodukowania ponad 110 maszyn EUV w 2028 r.; jednocześnie jej moce na 2027 r. są niemal wyprzedane. 1

ASML po drugim kwartale podniosło prognozę przychodów na 2026 r. do 43–45 mld euro, wobec wcześniejszego przedziału 36–40 mld euro. Firma podała też, że zamierza zwiększyć moce produkcyjne o około 30% zarówno w 2027, jak i w 2028 r. 5

W II kwartale ASML osiągnęło 9,3 mld euro sprzedaży, marżę brutto na poziomie 54% oraz 2,9 mld euro zysku netto. 12 Rozbudowa mocy uwzględnia również zapotrzebowanie związane z planowaną przez Elona Muska fabryką Terafab w Teksasie, która ma dostarczać chipy dla SpaceX i Tesli. 56

Na co rynek będzie patrzył teraz

Kluczowym sprawdzianem będą wyniki ASML za III kwartał, zaplanowane na 14 października. Spółka prognozowała sprzedaż na poziomie 11–12 mld euro oraz marżę brutto 55–57%. 1215

Jeżeli wyniki co najmniej potwierdzą te założenia, a zarząd utrzyma komentarz o zamówieniach i produkcji EUV na lata 2027–2028, wrześniowy spadek będzie można traktować głównie jako korektę wyceny i wzrost premii za ryzyko. Słabsze zamówienia, opóźnienia dostaw, gorsza widoczność popytu na maszyny EUV lub ograniczenie planów zwiększania mocy byłyby natomiast mocniejszym sygnałem, że klienci faktycznie hamują rozbudowę infrastruktury AI.

W skrócie: rynek nie wyceniał wtedy pogorszenia obecnej działalności ASML, lecz ryzyko zmiany długoterminowej narracji o popycie napędzanym przez AI.