Inżynier DeepSeek ostrzega: AI może wyprzeć nawet tych, którzy ją budują

Shengyu Liu, inżynier DeepSeek znany w sieci jako „interestingLSY”, potraktował esej I Have No Choice but to Bury My Talent in Yesterday nie tylko jako prognozę dla programistów. To także osobista refleksja człowieka budującego AI, która może zbliżyć się do rzemiosła nadającego sens jego pracy — oraz polityczny głos przeciw skupieniu najpotężniejszych systemów AI w rękach nielicznych, zamkniętych firm.

Na swojej publicznej stronie Liu podaje, że w DeepSeek zajmuje się systemami uczenia maszynowego oraz projektowaniem i optymalizacją kerneli, czyli bardzo niskopoziomowych fragmentów kodu istotnych m.in. dla wydajności obliczeń na GPU. 7

Od pomocnika do potencjalnego odpowiednika eksperta

Sednem obawy Liu nie jest wyłącznie automatyzacja prostego programowania. Opisuje on szybkie przejście od systemów pomagających znaleźć dokumentację i usunąć błędy do narzędzi zdolnych analizować kod na poziomie GPU, rozumieć implementację operatora oraz jego ograniczenia wydajnościowe, a następnie proponować lub wykonywać optymalizacje. 1 11

Dla osoby zajmującej się optymalizacją kerneli ma to szczególne znaczenie. Wartość tej pracy leży w wyspecjalizowanym, żmudnym osądzie dotyczącym wydajności niskopoziomowego kodu. Liu obawia się, że coraz sprawniejsze systemy mogą przejąć właśnie tę część inżynierii, którą najbardziej ceni.

Nie musi to oznaczać natychmiastowej utraty etatu. Według Liu inżynier może nadal pracować, ale jego rola zmieni się z aktywnego twórcy w osobę nadzorującą zautomatyzowanych agentów. To właśnie poczucie utraty istotnej części własnego fachu oddaje tytuł eseju. 1 3

Warto jednak rozróżnić osobistą prognozę od stwierdzonego faktu. Esej nie dowodzi, że AI już dziś samodzielnie zastępuje inżynierów optymalizujących kernele we wszystkich rzeczywistych środowiskach produkcyjnych. Jest zapisem oczekiwań inżyniera pracującego blisko granicy obecnych możliwości technologii.

Dlaczego sprzeciwia się koncentracji władzy nad AGI

Liu łączy lęk przed automatyzacją z pytaniem o własność i dostęp. Napisał, że nie chce, aby Anthropic kontrolował najdoskonalszą AI lub AGI — ogólną sztuczną inteligencję, rozumianą jako system o bardzo szerokich zdolnościach. Użył przy tym celowo skrajnej analogii: porównał stawkę do sytuacji, w której Hitler zdobyłby technologię bomby atomowej przed aliantami. 2 9

To retoryka Liu, a nie oparty na dowodach historyczny czy polityczny odpowiednik między Anthropic a nazistowskimi Niemcami. Jego zasadniczy argument jest prostszy: jedna prywatna organizacja, która zdobędzie decydującą przewagę w zaawansowanej AI, może uzyskać nadzwyczajną i niewystarczająco rozliczalną władzę gospodarczą oraz geopolityczną.

Jako przeciwwagę Liu wskazuje rozwój zaawansowanej AI dostępnej w sposób otwarty i wystarczająco tani, by nie była zarezerwowana dla kilku podmiotów. Otwartoźródłowe podejście DeepSeek przedstawia jako przeciwwagę dla zamkniętych laboratoriów z Zachodu oraz jeden z powodów, dla których zdecydował się tam pracować. 1 3

Nie jest to jednak rozstrzygnięty spór o bezpieczeństwo. Szerszy dostęp może rozproszyć kontrolę, ale może też ułatwić pozyskanie silnych możliwości podmiotom działającym złośliwie lub nieodpowiedzialnie.

Nieufność wobec Anthropic i OpenAI

Nieufność Liu wobec Anthropic i OpenAI ma charakter zarówno polityczny, jak i biznesowy. Kwestionuje on, czy firmy rozwijające zamknięte systemy graniczne — a zarazem popierające rozwiązania mogące ograniczać konkurentom dostęp do zaawansowanych zasobów obliczeniowych — można uznać za neutralnych zarządców AGI.

To ocena Liu. Dostępne relacje nie dowodzą, że którakolwiek z tych firm jest niekontrolowanym władcą AGI, ani że preferowany przez Liu model szerokiego dostępu byłby bezpieczniejszy. Sedno sporu dotyczy tego, któremu ryzyku należy nadać pierwszeństwo: koncentracji władzy, szybkiemu rozpowszechnianiu możliwości, nierównowadze konkurencyjnej czy katastrofalnemu wykorzystaniu technologii.

Spór wpisany w rywalizację USA–Chiny

Esej Liu pojawił się w okresie ostrzejszego publicznego konfliktu między amerykańskimi i chińskimi interesami w sektorze AI.

Anthropic zarzucił DeepSeek, Moonshot i MiniMax prowadzenie zakrojonych na szeroką skalę, nieuprawnionych kampanii destylacji z wykorzystaniem odpowiedzi Claude’a w celu ulepszania własnych modeli. Według Anthropic działania obejmowały ponad 16 mln interakcji z Claude’em za pośrednictwem około 24 tys. fałszywych kont. Są to zarzuty Anthropic, a nie ustalenia rozstrzygnięte w postępowaniu.

Jednocześnie dyrektor generalny Anthropic Dario Amodei wezwał branżę do spowolnienia tempa zwiększania możliwości modeli granicznych, argumentując, że potrzeba więcej czasu na prace nad bezpieczeństwem, nadzorem i ograniczaniem ryzyka. Popierał także utrzymanie ograniczeń eksportowych dotyczących najbardziej zaawansowanych chipów AI i sprzętu do ich produkcji dla Chin. Jego zdaniem chińska przewaga w AI niosłaby poważne ryzyko dla Stanów Zjednoczonych i świata.

Chińskie władze oraz media wspierane przez państwo odrzuciły tę narrację. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin skrytykowało wezwanie Amodeia do ograniczania chińskich zdolności AI, a Global Times określił jego propozycję spowolnienia rozwoju jako „scenariusz zimnowojenny”, którego celem ma być zachowanie technologicznej przewagi USA.

Druga krytyka: sam wyścig

Debata nie dzieli się prosto na „zachodnich zwolenników bezpieczeństwa” i „chińskich akceleracjonistów”. Jacob Coxon, były badacz Anthropic i OpenAI, odszedł z Anthropic oraz z całej branży AI we wrześniu 2026 r. Twierdził, że obie firmy ścigają się w kierunku samodoskonalącej się superinteligencji bez odpowiedzialnego działania. Ten wyścig nazwał „hazardem naszym życiem”. 17

Krytyka Coxona różni się od stanowiska Liu. Coxon koncentruje się na ryzyku zbyt szybkiego budowania coraz potężniejszej AI; Liu podkreśla niebezpieczeństwo dominacji zamkniętego amerykańskiego laboratorium. Obaj odrzucają jednak założenie, że obecna rywalizacja technologiczna jest z definicji uzasadniona albo nieszkodliwa.

Pytania bez łatwej odpowiedzi

Esej Liu zamienia niepokój o przyszłość technicznej kariery w szerszy problem zarządzania AI. Jeżeli systemy AI przejmą wysoce specjalistyczne umiejętności ludzi, kto będzie ustalał zasady ich wdrażania? Jeżeli najzdolniejsze systemy kontroluje kilka firm, jak ograniczać ich władzę? A jeśli technologie te zostaną szeroko otwarte, jak ograniczyć nadużycia i niekontrolowane rozpowszechnianie zdolności?

Nie ma tu wspólnej odpowiedzi. Liu uważa otwartość i przystępność za konieczną przeciwwagę dla prywatnej koncentracji. Anthropic opowiada się za ostrożniejszym tempem rozwoju, silniejszymi zabezpieczeniami i ograniczeniami, które mają utrzymać przewagę USA. Chińscy krytycy widzą w tych ograniczeniach politykę powstrzymywania Chin.

Perspektywa Liu wyróżnia się tym, że pochodzi od osoby pracującej nad technologią będącą w środku tego konfliktu. Jego ostrzeżenie brzmi: pierwsze poważne skutki AI mogą dotknąć nie tylko zwykłych miejsc pracy, lecz także eksperckiego rzemiosła ludzi, którzy pomagają tej technologii stawać się coraz lepszą.