Niemieckie inwestycje: więcej Chin, wyraźnie mniej USA

Dane z pierwszej połowy 2026 r. pokazują wyraźną rozbieżność w zagranicznych inwestycjach niemieckich przedsiębiorstw. Z analizy Niemieckiego Instytutu Gospodarczego (IW), opartej na danych Bundesbanku, wynika, że firmy ulokowały w Chinach dodatkowe 5,6 mld euro — około jedną trzecią więcej niż w pierwszym półroczu 2025 r. W tym samym czasie bezpośrednie inwestycje w Stanach Zjednoczonych spadły niemal o dwie trzecie, do 4,3 mld euro. Był to najniższy wynik dla pierwszego półrocza od 2023 r. 17 1

Te liczby wymagają jednak ostrożnej interpretacji. Kwota 5,6 mld euro opisuje dodatkowe inwestycje w Chinach w badanym okresie, a nie całkowity stan niemieckich inwestycji w tym kraju. Nie oznacza też automatycznie, że kapitał niewłożony w USA został jeden do jednego przekierowany do Chin. IW podkreśla, że poziom inwestycji w Chinach był zbliżony do średniej półrocznej z lat 2020–2025. 17

Dwa odmienne kierunki

Najważniejsze wnioski z analizy IW są następujące:

• Chiny: w pierwszych sześciu miesiącach 2026 r. niemieckie firmy zwiększyły bezpośrednie inwestycje o około 5,6 mld euro, czyli mniej więcej o jedną trzecią rok do roku. 17
• USA: niemieckie bezpośrednie inwestycje wyniosły około 4,3 mld euro — niemal o dwie trzecie mniej niż rok wcześniej i prawie o 80% mniej niż w pierwszej połowie 2024 r. 1
• Szerszy kontekst: mimo wzrostu rok do roku skala inwestycji w Chinach nie była nadzwyczajna na tle ostatnich lat. Średnia dla półroczy w latach 2020–2025 również wynosiła 5,6 mld euro. 17

Zestawienie tych danych wskazuje przede wszystkim na silne osłabienie inwestycji niemieckich firm w USA przy utrzymującej się aktywności w Chinach. Samo w sobie nie przesądza natomiast o historycznym czy powszechnym przenoszeniu niemieckiej produkcji do Chin.

Skąd spadek nakładów w USA?

Według Reutersa IW wiązał spadek inwestycji w Stanach Zjednoczonych z niepewnością w relacjach gospodarczych po obu stronach Atlantyku oraz z otoczeniem politycznym za administracji Donalda Trumpa. Cła i niepewność dotycząca polityki handlowej utrudniają firmom ocenę opłacalności nowych fabryk, przejęć i decyzji dotyczących łańcuchów dostaw. 1

Spadek do 4,3 mld euro oznacza trzyletnie minimum dla pierwszego półrocza. Porównanie z pierwszą połową 2024 r. — spadek o blisko 80% — pokazuje skalę wycofania, choć przepływy bezpośrednich inwestycji zagranicznych potrafią mocno zmieniać się między okresami. 1

Dlaczego firmy nadal inwestują w Chinach?

Ekonomista IW Jürgen Matthes stwierdził, że niemieckie firmy mają niewielki wybór i muszą nadal inwestować w Chinach, jeśli chcą pozostać konkurencyjne na tym rynku. 17 Dla międzynarodowych producentów Chiny są zarazem wielkim rynkiem sprzedaży i miejscem, w którym lokalna produkcja oraz rozwój produktów mogą być potrzebne do konkurowania z krajowymi rywalami.

IW wskazał też na subsydia państwowe w Chinach oraz niedowartościowanego juana jako czynniki, które mogą relatywnie obniżać koszty produkcji. Są to jednak interpretacje IW dotyczące warunków konkurencji, a nie wnioski przyczynowe, których nie da się samodzielnie dowieść na podstawie danych o przepływach inwestycyjnych.

Tendencja była widoczna już wcześniej: według danych IW opisywanych przez Reutersa inwestycje niemieckich przedsiębiorstw w Chinach przekroczyły w 2025 r. 7 mld euro, osiągając najwyższy poziom od czterech lat.

Handel zwiększa stawkę tej debaty

W pierwszej połowie 2026 r. Chiny pozostały największym partnerem handlowym Niemiec. Łączna wartość handlu towarowego między państwami wyniosła 125,5 mld euro, nieznacznie więcej niż w relacji Niemcy–USA, gdzie było to 123,7 mld euro — wynika z danych niemieckiego urzędu statystycznego Destatis.

Tak duża skala wymiany pomaga wyjaśnić, dlaczego przedsiębiorstwa mogą rozwijać działalność lokalnie mimo rosnących obaw politycznych i gospodarczych. Jednocześnie stawia Niemcy przed trudnym wyborem: firmy chcą utrzymać dostęp do kluczowego rynku, podczas gdy decydenci obawiają się zależności, presji konkurencyjnej i odporności krajowego przemysłu.

Czego te dane nie dowodzą

Liczby wzmacniają obawy o konkurencyjność europejskiego przemysłu, zwłaszcza w branżach, w których chińscy producenci szybko zwiększają moce i konkurują ceną. Niemieccy producenci samochodów odczuwają presję związaną ze słabszą sprzedażą w Chinach, ostrzejszą konkurencją oraz napięciami handlowymi po obu stronach Atlantyku.

Jednak same dane o inwestycjach nie dowodzą, że niemieckie miejsca pracy lub fabryki są przenoszone do Chin, że subsydia albo kurs juana spowodowały wzrost inwestycji, ani że każde euro niewydane w USA trafiło do Chin. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne mogą obejmować m.in. reinwestowane zyski, transakcje kapitałowe i finansowanie wewnątrz grup przedsiębiorstw — nie tylko budowę nowych zakładów.

Debata polityczna wykracza więc poza jeden półroczny odczyt. Europejscy decydenci muszą rozstrzygnąć, jak reagować na zarzuty o zakłóconą konkurencję i zależności strategiczne, jednocześnie uwzględniając ryzyko odwetu handlowego oraz znaczenie chińskiego rynku dla firm. Ustalenia IW pokazują skalę ekspozycji niemieckich przedsiębiorstw na oba rynki, ale nie rozstrzygają, czy najlepszą odpowiedzią będą cła wyrównawcze, kontrola inwestycji czy inne instrumenty.