Ukraina ostrzega: wojna kosztuje już 190 mln dolarów dziennie, a zima może być wyjątkowo trudna

Ostrzeżenie przedstawione przez ukraińskich urzędników podczas wrześniowej konferencji Yalta European Strategy (YES) w 2026 r. dotyczyło nie tylko ryzyka dla systemu energetycznego zimą. Wskazali oni na mechanizm błędnego koła: wojna staje się coraz droższa, a rosyjskie ataki na infrastrukturę, przemysł i trasy eksportowe zmniejszają krajowe dochody, z których Ukraina musi ją finansować. 113

Wojna za 190 mln dolarów dziennie

Roksolana Pidlasa, przewodnicząca komisji budżetowej ukraińskiego parlamentu, podała, że jeden dzień wojny kosztuje państwo około 190 mln dolarów. W 2024 r. było to około 140 mln dolarów dziennie. Szacunek nie obejmuje uzbrojenia ani innej pomocy wojskowej przekazywanej przez partnerów w formie rzeczowej. 14

Na wzrost kosztów składają się inflacja, większa liczebność sił zbrojnych, intensywniejsze zużycie amunicji oraz wyższe świadczenia dla rodzin poległych żołnierzy. 19

Dane budżetowe za pierwsze osiem miesięcy 2026 r. pokazują skalę problemu. Ukraina przeznaczyła niemal 42 mld dolarów na bezpieczeństwo narodowe i obronę — bez uwzględnienia zagranicznej pomocy wojskowej w naturze — lecz z krajowych dochodów i lokalnego finansowania dłużnego pozyskała tylko około 39 mld dolarów. 113

Według Pidłasy państwo nie jest już w stanie, tak jak wcześniej, pokrywać z własnych środków nawet podstawowych kosztów wojskowych, w tym wydatków związanych z żołdem. Do domknięcia luki potrzebne stało się więc finansowanie międzynarodowe. 13

Dlaczego zima zapowiada się szczególnie ciężko

Rosyjskie ataki obciążają Ukrainę podwójnie: niszczą fizyczną infrastrukturę, a zarazem ograniczają zdolność gospodarki do generowania podatków. W pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. krajowe dochody były o 1,35 mld dolarów niższe od planu; według Pidłasy około jedna czwarta tej różnicy przypadła na sam sierpień. 1

Minister gospodarki Ołeksandr Krawczenko oszacował bezpośrednie szkody wyrządzone w 2026 r. przez rosyjskie uderzenia w infrastrukturę i środki trwałe na blisko 10 mld dolarów. Szerszy wpływ ataków oraz faktycznej blokady portów czarnomorskich ocenił na około 1,5 pkt proc. PKB. 1

Reuters informował też, że Kijów przez ponad dwa tygodnie doświadczał niemal nieprzerwanych ataków dronowych, zakłócających codzienne życie oraz funkcjonowanie administracji i biznesu. 1

Najważniejszy problem polega na tym, że ataki na energetykę, logistykę i zdolności produkcyjne tworzą podwójną stratę: wymagają kosztownych napraw, jednocześnie obniżając przyszłe wpływy budżetowe. Rząd ma przez to mniej przestrzeni na finansowanie obrony, usług publicznych i przygotowań do zimy.

Eksport pod presją

Do głównych ukraińskich towarów eksportowanych przez Morze Czarne należą produkty rolne oraz żelazo i stal. Urzędnicy ostrzegli, że nasilone ataki na południu faktycznie zablokowały porty i zagroziły około 40 mld dolarów przychodów z eksportu. 1

Dla gospodarki funkcjonującej w warunkach wojny przerwane dostawy eksportowe oznaczają więcej niż utratę wpływów handlowych. Osłabiają przedsiębiorstwa zatrudniające pracowników i płacące podatki, ograniczają napływ walut obcych oraz utrudniają finansowanie importu i napraw. Raportowana luka dochodowa pokazuje, jak silnie presja wojskowa i gospodarcza zaczynają się wzajemnie wzmacniać. 1

Odpowiedź: naprawy, odporność i finansowanie z zewnątrz

W krótkim terminie priorytetem Ukrainy jest utrzymanie działania kluczowych systemów zimą i pozyskanie dodatkowych środków. Według Reutersa rozważane działania obejmują odraczanie lub ograniczanie wydatków niezwiązanych z obronnością, zabieganie o większe wsparcie Zachodu, decentralizację systemów energetycznych i logistycznych, poprawę transportu transgranicznego oraz ewentualne państwowe ubezpieczenia ryzyka wojennego dla firm. 1

Wśród priorytetów odbudowy są obrona powietrzna, naprawa i decentralizacja systemu elektroenergetycznego, wzmocnienie logistyki, magazynowanie produktów rolnych, wsparcie płynności finansowej oraz przyszła odbudowa zniszczonych zakładów przemysłowych i portów. 1

Wsparcie energetyczne mobilizują również partnerzy zagraniczni. Grupa Nordycko-Bałtycka Ósemka (NB8) zapowiedziała działania na rzecz dodatkowej pomocy finansowej, materialnej i technicznej dla ukraińskiej energetyki przed zimą.

Zamrożone rosyjskie aktywa: ważne politycznie, wciąż nierozstrzygnięte

Ukraina nadal naciska na europejskich partnerów, by wykorzystać unieruchomione rosyjskie aktywa państwowe do wsparcia obrony i odbudowy. W Unii Europejskiej zamrożono ponad 200 mld euro aktywów rosyjskiego banku centralnego, lecz wykorzystanie samego kapitału pozostaje sporne; Belgia zgłasza zastrzeżenia i obawy wobec takiego rozwiązania.

UE podjęła kroki, by przeznaczać nadzwyczajne zyski z zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego na obronę Ukrainy. To istotne rozróżnienie: wykorzystanie zysków nie jest równoznaczne z konfiskatą ani wydaniem samych aktywów.

Co oznaczało ostrzeżenie z konferencji YES

Główny przekaz był jasny: Ukraina wchodzi w zimę, w której potrzeby wojskowe, zniszczona infrastruktura energetyczna, osłabiony eksport i niższe dochody budżetowe będą wzajemnie pogłębiać kryzys. Kwota 190 mln dolarów dziennie nie jest więc wyłącznie pozycją w budżecie obronnym. Pokazuje, jak szybko krajowa zdolność finansowania wojny jest wypierana przez łączny koszt działań zbrojnych i gospodarczych zakłóceń. 113

Dostarczone materiały nie potwierdzają szczegółów konkretnego nowego pakietu Banku Światowego ogłoszonego podczas konferencji YES. Nie dokumentują też bezpośrednio konkretnej wypowiedzi Wołodymyra Zełenskiego o odwetowych atakach na rosyjski system energetyczny. Reuters informował jednak osobno, że Zełenski deklarował gotowość Ukrainy do wstrzymania uderzeń na Rosję, jeśli partnerzy zapewnią, iż Moskwa zaprzestanie ataków na ukraińskie obiekty energetyczne, infrastrukturę i szlaki dostaw żywności. Stanowisko to podkreśla sedno zimowych obaw przedstawionych na YES: ochrona energetyki i infrastruktury krytycznej jest kluczowa dla bezpieczeństwa ludności, aktywności gospodarczej i zdolności do kontynuowania wysiłku wojennego.