Chiny widzą w AI zagrożenie dla władzy partii

Dla Pekinu sztuczna inteligencja nie jest już wyłącznie technologią gospodarczą ani kolejnym narzędziem cyberbezpieczeństwa. Chen Yixin, stojący na czele chińskiego Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego, umieścił ją w samym centrum bezpieczeństwa reżimu: jako potencjalne zagrożenie dla politycznej kontroli Komunistycznej Partii Chin, stabilności instytucji, bezpieczeństwa ideologicznego oraz kluczowej infrastruktury informacyjnej.

Taki sposób myślenia wyjaśnia pozorną sprzeczność w polityce Pekinu. Chiny opowiadają się za zarządzaniem ryzykiem AI, a równocześnie traktują własne modele, dane i moce obliczeniowe jako strategiczne zasoby państwa.

AI jako zagrożenie polityczne i informacyjne

Główna obawa Chena dotyczy wykorzystania generatywnej AI na masową skalę przez podmioty uznawane za wrogie. Ostrzegał on, że technologia może służyć do fabrykowania politycznych pogłosek, rozpowszechniania szkodliwych treści i prowadzenia wojny informacyjnej oraz kognitywnej — czyli działań mających wpływać na opinie, postawy i sposób postrzegania rzeczywistości przez odbiorców.

Łączył też AI z cyberatakami oraz pozyskiwaniem wrażliwych danych państwowych, tajemnic handlowych i danych osobowych. Są to oceny zagrożeń formułowane przez chińskiego urzędnika, a nie publicznie przedstawione dowody użycia konkretnego amerykańskiego modelu w określonej operacji przeciw Chinom. Istotna jest jednak szerokość tej perspektywy: Pekin traktuje wpływ informacyjny, wywiad, cyberoperacje i stabilność polityczną jako wzajemnie powiązane elementy bezpieczeństwa AI.

Dlaczego padły nazwy Claude Mythos i GPT-5.5-Cyber

Chen wymienił Claude Mythos firmy Anthropic oraz GPT-5.5-Cyber firmy OpenAI, ponieważ zaawansowane systemy mogą wspierać pracę w cyberbezpieczeństwie o podwójnym zastosowaniu. Te same zdolności, które pomagają obrońcom znajdować, analizować i usuwać luki, mogą zarazem obniżać próg wejścia dla osób działających w złej wierze.

Potencjał cybernetyczny tych systemów jest mierzalny, choć same testy nie dowodzą, że którykolwiek z nich został użyty przeciwko Chinom. Brytyjski AI Security Institute podał, że wczesna wersja Claude Mythos Preview jako pierwsza ukończyła od początku do końca symulację ataku na sieć korporacyjną. GPT-5.5 osiągnął średnio 71,4% poprawnych wyników w eksperckich zadaniach cybernetycznych instytutu, wobec 68,6% dla Mythos Preview. GPT-5.5 ukończył też pełną symulację w dwóch z dziesięciu prób. 1

Dostęp do obu systemów o wysokich możliwościach jest ograniczony. Anthropic informuje, że modele klasy Mythos są udostępniane zweryfikowanym organizacjom, a GPT-5.5-Cyber początkowo trafił do zweryfikowanych specjalistów od cyberbezpieczeństwa. 214

„Bariera bezpieczeństwa” wokół całego stosu AI

Odpowiedź proponowana przez Chena nie sprowadza się do ograniczania zagranicznych modeli. Postuluje on budowę kompleksowej bariery bezpieczeństwa obejmującej cały ekosystem AI, w tym:

• ściślejszy nadzór nad chińskimi firmami AI, algorytmami i danymi;
• silniejszą ochronę informacji wrażliwych oraz infrastruktury krytycznej;
• bezpieczne krajowe moce obliczeniowe i łańcuchy dostaw technologii;
• mniejszą zależność od zagranicznych „wąskich gardeł” technologicznych, zwłaszcza zaawansowanych chipów.

To logika strategicznej samowystarczalności. W takim ujęciu bezpieczeństwo AI zależy nie tylko od zabezpieczeń samego modelu, ale również od tego, kto kontroluje dane, infrastrukturę obliczeniową i łańcuch dostaw, na których ten model działa.

Spór o znaczenie słowa „bezpieczeństwo”

Komentatorzy powiązani z chińskimi mediami państwowymi przedstawiają część amerykańskich apeli o spowolnienie rozwoju najbardziej zaawansowanej AI jako działania wybiórcze. W tej narracji argument bezpieczeństwa ma jednocześnie chronić przewagę technologiczną USA i wzmacniać ograniczenia wobec Chin.

Nie należy jednak mylić tej narracji z obiektywną oceną wyścigu modeli. Twierdzenia, że chińskie modele open source doganiają zachodnich konkurentów pod względem kosztów, wydajności czy popularności wśród programistów, zależą od wybranego testu, środowiska wdrożenia i porównywanych modeli. Same ewaluacje cybernetyczne pokazują, dlaczego ogólne rankingi bywają mylące: wyniki zmieniają się wraz z rodzajem zadania, warunkami dostępu i poziomem autonomii testowanego systemu. 1

Polityczny wniosek pozostaje jednak jasny. Pekin raczej nie zaakceptuje międzynarodowych zasad, które — w jego ocenie — ograniczałyby rozwój chińskich możliwości, pozostawiając Stanom Zjednoczonym przewagę w chipach, infrastrukturze chmurowej i modelach granicznych.

Co to oznacza dla rozmów USA–Chiny

Według doniesień USA i Chiny przygotowywały na połowę września rozmowy poświęcone bezpieczeństwu AI. Wśród możliwych tematów były modele graniczne i ryzyko cyberataków wspieranych przez AI. Chiny postrzegały ten dialog jako możliwy element spotkania przywódców planowanego na 24 września, choć przedstawiciel Białego Domu przekazał wówczas, że spotkanie dotyczące AI nie jest zaplanowane. 17

Pozostawia to pole do wąskiej współpracy: kanałów komunikacji w sprawie cyberincydentów związanych z AI, wymiany metod oceny ryzyka czy dobrowolnych praktyk testowania i kontroli dostępu. Nie oznacza natomiast porozumienia w sprawie wstrzymania rozwoju modeli granicznych ani złagodzenia restrykcji technologicznych.

Ostrzeżenie Chena odsłania zasadniczą różnicę między stronami. Waszyngton i Pekin mogą mieć wspólny interes w ograniczaniu szkód powodowanych przez AI w cyberprzestrzeni. Coraz częściej oba państwa uznają jednak samą zdolność rozwijania AI za składnik potęgi narodowej. Dla Chin bezpieczeństwo AI pozostaje więc nierozerwalne z bezpieczeństwem politycznym i suwerennością technologiczną.