Siódmy miesiąc wojny z Iranem: dyplomacja stanęła, rynek ropy reaguje

W siódmym miesiącu wojny konflikt nie zbliżył się do politycznego rozwiązania, lecz rozszerzał się na kolejne punkty zapalne. Rozmowy o cieśninie Ormuz utknęły, działania Huti zwiększyły zagrożenie dla żeglugi na Morzu Czerwonym, a zakłócenia regionalnej infrastruktury energetycznej podbiły ceny paliw i ropy. 123

Teheran odrzuca słowa Trumpa

Iran odrzucił zapewnienia prezydenta Donalda Trumpa, że pilnie szuka pokoju. Trump mimo to zasugerował, że po zakończeniu walk Stany Zjednoczone mogłyby pozostać w Iranie i „zatrzymać ropę”, porównując ten scenariusz do amerykańskiego porozumienia z Wenezuelą. 6

Biały Dom opisywał umowę wenezuelską jako dającą USA większościową kontrolę nad ponad 65 mld baryłek potwierdzonych rezerw ropy. Doniesienia wskazywały jednak, że praktyczne warunki szerszego układu nie były w pełni jasne. 15 Nie ujawniono potwierdzonych warunków analogicznego porozumienia dotyczącego irańskiej ropy. 6

Teheran twierdził również, że zestrzelił nad Ormuz amerykański dron MQ-1. Było to jednak oświadczenie strony irańskiej, a nie niezależnie zweryfikowany opis zdarzenia. 14

Ormuz i Bab al-Mandab: stawką pozostaje transport energii

Najważniejszym problemem strategicznym pozostawał dostęp do morskich szlaków przewozu energii. Ruch przez cieśninę Ormuz był nadal poważnie zakłócony. Jednocześnie Huti, sprzymierzeni z Iranem, przejęli jemeński port Mocha i przesuwali się wzdłuż wybrzeża Morza Czerwonego ku strategicznym wyspom. Wzmacniało to ich zdolność do zagrażania cieśninie Bab al-Mandab — południowemu wyjściu z Morza Czerwonego — oraz saudyjskim możliwościom eksportowym. 3

Planowane na poniedziałek rozmowy w Omanie z udziałem Iranu i państw Zatoki Perskiej, poświęcone możliwemu porozumieniu w sprawie Ormuz, zostały przełożone. Oznaczało to zniknięcie najbardziej bezpośredniej ścieżki dyplomatycznej do przywrócenia swobody żeglugi w tym akwenie. 214

Ropa powyżej 100 dolarów, silny wzrost cen paliw

Ataki na cele w Arabii Saudyjskiej oraz przestoje i ryzyka dla infrastruktury energetycznej spotęgowały obawy o podaż. Cena ropy ponownie przekroczyła 100 dolarów za baryłkę, przy czym paliwa rafinowane — szczególnie olej napędowy — drożały mocniej niż sama ropa. Według relacji średnia cena diesla w USA przekroczyła 6 dolarów za galon, a notowane szczyty obejmowały Brent powyżej 109 dolarów i diesel powyżej 6,23 dolara za galon. 347

Waszyngton nie rozpoczął bezpośredniej interwencji, o którą zabiegała Arabia Saudyjska, a udział sojuszniczych sił morskich był ograniczony. Państwa Zatoki obawiały się więc dalszego rozszerzenia wojny przy utrzymującej się niepewności na trasach żeglugowych. Źródła potwierdzają przełożenie rozmów i eskalację działań Huti, ale nie pozwalają wiarygodnie określić skali wkładu okrętów każdego z państw. 23

Ryzykowna prognoza polityczna

Trump przewidywał, że Iran ustąpi, a wojna zakończy się natychmiast po amerykańskich wyborach śródokresowych w listopadzie. Twierdził też, że wtedy ceny paliw „spadną jak kamień”. 313

Była to prognoza obarczona znacznym ryzykiem politycznym. Relacje wskazywały na rosnące obawy, że przedłużająca się wojna i wyższe ceny paliw mogą zaszkodzić Republikanom. Przywoływane badanie, według którego tylko około jedna czwarta Amerykanów uznawała wojnę za wartą prowadzenia, sygnalizowało słabe poparcie społeczne dla konfliktu. 16