Chen Yixin ostrzega: AI może zagrozić stabilności politycznej Chin

Dla Chen Yixina, ministra bezpieczeństwa państwowego Chin, sztuczna inteligencja nie jest przede wszystkim abstrakcyjnym zagrożeniem związanym z bezpieczeństwem modeli czy hipotetycznym „wymarciem ludzkości”. Przedstawia ją jako kwestię bezpieczeństwa władzy, stabilności politycznej oraz technologicznej niezależności Chin. Według niego wrogie podmioty mogą używać AI do destabilizowania kraju, przenikania do jego danych i infrastruktury oraz utrwalania nierównego porządku technologicznego kontrolowanego z zagranicy. 2

Deepfake’i, boty i wojna o opinię publiczną

Chen ostrzegł, że deepfake’i, teksty i obrazy tworzone przez AI oraz zautomatyzowane konta w mediach społecznościowych mogą służyć do fabrykowania politycznych plotek, rozpowszechniania szkodliwych informacji i wzmacniania podziałów. W jego ujęciu narzędzia te mogą również wspierać „wojny o opinię publiczną” i działania kognitywne, czyli operacje ukierunkowane na wpływanie na sposób myślenia oraz postawy odbiorców. Miałoby to bezpośrednio zagrażać bezpieczeństwu politycznemu, instytucjonalnemu i ideologicznemu Chin. 2

Dane, szpiegostwo i infrastruktura krytyczna

Minister zwrócił uwagę, że AI potrafi łączyć, analizować i profilować ogromne zbiory danych. Taka zdolność może, jego zdaniem, wspierać zagraniczne działania wywiadowcze — od zdobywania tajemnic państwowych po informacje handlowe i dane osobowe. Połączył też rozwój zaawansowanej AI z ryzykiem dla krytycznej infrastruktury informacyjnej. 23

Wśród konkretnych obaw jest zdolność systemów AI do znajdowania luk w zabezpieczeniach oraz tworzenia złośliwego oprogramowania lub kodu wykorzystującego te słabości. 2

AI jako pole rywalizacji technologicznej

Chen opisał AI również jako obszar strategicznej konkurencji. Wiodące państwa mogą powoływać się na bezpieczeństwo narodowe, aby nakładać ograniczenia technologiczne, dominować w tworzeniu standardów i budować zamknięte ekosystemy — argumentował. Z tej perspektywy odpowiedzią powinny być krajowe zdolności technologiczne, państwowa kontrola nad danymi, algorytmami i infrastrukturą oraz ograniczanie zależności od zagranicznych technologii. 2

Czym to różni się od stanowiska Amodeiego, Altmana i Muska?

Dario Amodei, szef Anthropic, wezwał firmy rozwijające najbardziej zaawansowane modele do spowolnienia wzrostu ich możliwości, tak aby zabezpieczenia mogły nadążyć za postępem. Jego trzyetapowy plan obejmuje niezależnych ewaluatorów z dostępem zbliżonym do pracowniczego, współpracę firm i demokratycznych rządów nad wspólnymi standardami oraz w dalszej perspektywie współpracę międzynarodową, także z państwami autorytarnymi. 1

Rama Chen Yixina jest inna: w centrum stawia suwerenność technologiczną i porządek polityczny. Zagrożeniem nie jest wyłącznie to, że bardzo zaawansowane systemy mogą stać się niebezpieczne dla wszystkich. Chodzi także o możliwość podważania rządów Komunistycznej Partii Chin, pozyskiwania chińskich danych oraz utrzymania przewagi technologicznej Zachodu. Dlatego „bezpieczeństwo” obejmuje tu także kontrolę informacji, kontrolę kluczowych technologii i sprzeciw wobec zewnętrznego ustalania reguł. 2

Istnieje jednak ograniczony punkt wspólny. Chiny sygnalizowały ryzyko coraz bardziej autonomicznej AI i możliwej utraty kontroli nad takimi systemami, co daje pewną podstawę do rozmów z USA o bezpieczeństwie AI. Nie usuwa to jednak szerszego sporu o dostęp do chipów, modeli, standardów oraz o to, kto będzie wyznaczał zasady zarządzania tą technologią. 3

Sam Altman z OpenAI poparł postulat „wyznaczania tempa na granicy możliwości” AI i pozytywnie odniósł się do niezależnych ewaluatorów. Elon Musk odpowiedział krótko: „Dario ma rację”. Ich deklaracje dotyczą więc głównie tempa rozwoju najpotężniejszych modeli i ich oceny, a nie zorientowanego na ochronę reżimu programu bezpieczeństwa oraz autonomii technologicznej przedstawianego przez Chen Yixina. 1

Reakcje chińskich władz i mediów państwowych pokazują skalę tej różnicy: zachodnie wezwania do spowolnienia AI przedstawiano jako napędzane strachem, szkodliwe dla konkurencji lub służące ograniczaniu postępu technologicznego Chin, a nie jako neutralną politykę bezpieczeństwa. 2 Planowane pierwsze dwustronne rozmowy USA–Chiny o bezpieczeństwie AI odzwierciedlają zatem wąskie wspólne zaniepokojenie systemami trudnymi do nadzorowania, osadzone w znacznie szerszej rywalizacji strategicznej. 3