Wietnam stawia na dwa kierunki: Rosję i Francję

Wizyta sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Wietnamu i prezydenta Wietnamu Tô Lâma w Rosji oraz Francji, trwająca od 7 do 12 września 2026 r., miała dwa równoległe cele. Z jednej strony Hanoi odnowiło i rozbudowało strategiczny dialog z Moskwą, z drugiej — skierowało nowsze partnerstwo z Paryżem wyraźniej ku technologiom, czystej energii, transportowi i przestrzeni kosmicznej. W szerszym wymiarze był to pokaz wietnamskiej polityki równoważenia relacji z wieloma ośrodkami siły. 161

Rosja: energia, przemysł i powrót do współpracy nuklearnej

W Moskwie Tô Lâm spotkał się z Władimirem Putinem. Obaj przywódcy przyjęli wspólne oświadczenie o dalszym wzmacnianiu kompleksowego partnerstwa strategicznego Wietnam–Rosja „w nowej erze”. Rozmowy obejmowały energię jądrową, ropę i gaz, energetykę, transport i połączenia kolejowe, badania naukowe oraz technologie. 164

Dla Wietnamu oznacza to przede wszystkim próbę zachowania praktycznych opcji w polityce energetycznej i przemysłowej. Rosja pozostaje potencjalnym partnerem w tradycyjnej energetyce, sektorze naftowo-gazowym i współpracy nuklearnej. Jednak same deklaracje nie przesądzają jeszcze o realizacji konkretnych projektów.

Francja: technologia staje się filarem partnerstwa

Rozmowy Tô Lâma z Emmanuelem Macronem potwierdziły wolę wdrażania kompleksowego partnerstwa strategicznego między Wietnamem i Francją. Strony formalnie wskazały naukę i technologię jako jeden z kluczowych filarów współpracy, obok energii oraz sektora lotniczo-kosmicznego. 136

Paryż ponownie podkreślił też, że postrzega Wietnam jako ważnego partnera we francuskiej strategii wobec Indo-Pacyfiku. 7 Dla Hanoi jest to użyteczny kanał do europejskich technologii, inwestycji i współpracy politycznej, bez konieczności wiązania się wyłącznie z jednym blokiem geopolitycznym.

Podczas wizyty podpisano dziewięć porozumień i instrumentów współpracy. Dotyczyły one zdrowia, ochrony ludności, satelitów obserwacji Ziemi, minerałów krytycznych i metali ziem rzadkich, gospodarki wodnej, infrastruktury kolejowej, lotnictwa oraz transportu. Obecność firm Airbus, Thales i Alstom nadała rozmowom wymiar handlowy i technologiczny, wykraczający poza protokół dyplomatyczny. 1

Kosmos jako narzędzie rozwoju, a nie tylko prestiżu

Tô Lâm uczestniczył w Międzynarodowym Szczycie Kosmicznym w Paryżu i zaproponował sieć „Space for Development and Resilience” („Kosmos dla rozwoju i odporności”). Koncepcja łączy współpracę satelitarną i obserwację Ziemi z reagowaniem na klęski żywiołowe, ochroną klimatu, gospodarką wodną, rolnictwem oraz planowaniem infrastruktury. 10

To istotne, ponieważ technologie kosmiczne w tym ujęciu nie są przedstawiane jako projekt prestiżowy, lecz jako infrastruktura danych pomocna w modernizacji gospodarki i administracji. Wpisuje się to w ambicje Wietnamu dotyczące cyfryzacji i rozwoju zaawansowanych technologii.

Najważniejszy przekaz: dywersyfikacja, nie wybór jednego obozu

Największe znaczenie trasy miało charakter strategiczny. Odwiedzając kolejno Rosję i Francję — państwa o bardzo odmiennych pozycjach geopolitycznych — Hanoi zaakcentowało wolę prowadzenia autonomicznej, wielokierunkowej polityki zagranicznej. Wietnamskie podejście często opisuje się jako „dyplomację bambusową”: elastyczną, ale zakorzenioną w obronie własnych interesów.

Stawką jest dywersyfikacja dostawców technologii, źródeł finansowania, partnerów energetycznych i rynków zbytu. Ma to szczególne znaczenie dla gospodarki silnie uzależnionej od eksportu, która musi reagować na niepewność w handlu międzynarodowym. 111

Francja może zaoferować Wietnamowi współpracę przy transformacji energetycznej, modernizacji sieci i kolei, lotnictwie oraz cywilnej energetyce jądrowej. Rosja pozostaje z kolei ważnym potencjalnym partnerem w ropie i gazie, energetyce konwencjonalnej oraz projektach nuklearnych. Kluczową korzyścią dla Hanoi jest więc poszerzanie wachlarza dostępnych rozwiązań, a nie zastępowanie jednego partnera drugim. 46

Co dalej?

Reuters informował przed podróżą, że Tô Lâm miał wystąpić na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w tygodniu rozpoczynającym się 21 września, a po planowanej podróży do USA oczekiwano wizyty państwowej w Kanadzie. Były to jednak plany, a nie potwierdzone rezultaty wizyty w Rosji i Francji. 1

Jeżeli ten dalszy harmonogram zostałby zrealizowany, wzmacniałby przekaz całej trasy: Wietnam chce utrzymywać treściwe relacje jednocześnie z Rosją, Europą, Ameryką Północną i instytucjami wielostronnymi, bez formalnego opowiadania się po stronie rywalizujących mocarstw. 114

Ostateczna waga wrześniowych ustaleń będzie zależeć od wdrożenia. Porozumienia wyznaczają kierunek, lecz o ich trwałości zdecydują finansowanie, zasady transferu technologii, ograniczenia sankcyjne i eksportowe oraz to, czy inicjatywy dotyczące energetyki jądrowej, kolei, satelitów i minerałów krytycznych przełożą się na finansowane projekty.