Drony z Iraku uderzyły w saudyjski rurociąg Wschód–Zachód

Arabia Saudyjska poinformowała, że kilka dronów wystrzelonych z terytorium Iraku zaatakowało w czwartek ropociąg Wschód–Zachód. Uderzenia spowodowały obrażenia ludzi i szkody materialne w regionach Rijadu oraz Medyny. Władze królestwa czasowo zatrzymały przesył jako środek ostrożności. 1217

Co wiadomo o ataku

Saudyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych podało, że drony nadleciały z Iraku i zaatakowały rurociąg w rejonach Rijadu i Medyny. Źródło w saudyjskim Ministerstwie Energii przekazało, że przesył został tymczasowo wstrzymany prewencyjnie. 1217

Rurociąg Wschód–Zachód ma znaczenie strategiczne: prowadzi ropę przez terytorium Arabii Saudyjskiej ku wybrzeżu Morza Czerwonego. Dzięki temu daje możliwość eksportu z ograniczeniem zależności od cieśniny Ormuz — kluczowego, lecz narażonego na zakłócenia szlaku morskiego. Reuters wskazywał, że trasa pomagała rozładować zator w tej cieśninie. 17

Skąd wystartowały drony

Irak potwierdził, że ataki zostały przeprowadzone z jego terytorium. Według irackich władz miejsce startu znajdowało się w prowincji Majsan, przy granicy z Iranem. Premier Ali al-Zaidi zarządził dochodzenie dotyczące dowództwa operacyjnego w Majsanie i odwołał jego dowódcę. 48

Potwierdzenie miejsca startu nie oznacza jednak ustalenia sprawców. Arabia Saudyjska wskazała, że drony przybyły z Iraku, gdzie działają milicje wspierane przez Iran, a wcześniejsze doniesienia przypominały o saudyjskich oskarżeniach wobec takich grup. Ani Rijad, ani Bagdad nie wskazały jednak publicznie konkretnej formacji odpowiedzialnej za atak, a żadna grupa nie przyznała się do niego w analizowanych relacjach. 1712

Dlaczego Rijad odłożył odwet

Arabia Saudyjska oświadczyła, że na razie nie podejmie działań odwetowych na prośbę irackiego premiera Alego al-Zaidiego. Decyzja miała dać Bagdadowi czas na śledztwo i działania wobec odpowiedzialnych. Rijad zaznaczył jednocześnie, że zachowuje prawo do kroków koniecznych dla ochrony bezpieczeństwa, terytorium, infrastruktury i ludności. 141

Irak potępił atak i oświadczył, że nie akceptuje wykorzystywania swojego terytorium ani przestrzeni powietrznej jako miejsca startu ataków na inne państwo.

Reakcje w regionie

Atak potępiły arabskie i islamskie państwa oraz organizacje. Rada Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), Organizacja Współpracy Islamskiej (OIC) i Liga Muzułmańska Świata wyraziły solidarność z Arabią Saudyjską. GCC uznała atak za niebezpieczną eskalację wymierzoną w bezpieczeństwo, terytorium i kluczową infrastrukturę królestwa.

Według relacji potępienie wyraziły także m.in. Pakistan, Egipt, Irak, Jordania, Syria, Oman, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Kuwejt, Bahrajn i Palestyna. Liga Państw Arabskich określiła uderzenie w saudyjską infrastrukturę jako naruszenie suwerenności Arabii Saudyjskiej oraz zasad prawa międzynarodowego. 18

Dlaczego czasowe wyłączenie rurociągu jest istotne

Tymczasowa przerwa w pracy rurociągu sama w sobie nie przesądza o trwałej utracie możliwości eksportowych. Pokazuje jednak podatność infrastruktury, której zadaniem jest zapewnienie alternatywy w sytuacji presji na szlaki morskie. Wartość rurociągu Wschód–Zachód wynika właśnie z możliwości transportu ropy przez Arabię Saudyjską zamiast przez cieśninę Ormuz. 17

Potwierdzone fakty są węższe niż część szerszych spekulacji wokół ataku: dostępne relacje dokumentują obrażenia, szkody, czasowe wstrzymanie przesyłu i irackie dochodzenie. Nie ustalają natomiast odpowiedzialności konkretnej milicji ani bezpośredniego związku ataku z każdym innym wydarzeniem dyplomatycznym lub bezpieczeństwa w regionie.