Trump: Huti mieli zwrócić się do USA, by uniknąć starcia

Donald Trump powiedział 12 września podczas wizyty w Dublinie, że jemeński ruch Huti miał skontaktować się z Waszyngtonem, aby przekazać, iż nie chce konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi. „Huti zadzwonili do nas i nie chcą z nami walczyć” — powiedział dziennikarzom. Dodał, że nie chcą, by USA podjęły przeciwko nim działania. Była to relacja Trumpa; nie pojawiło się natychmiastowe publiczne potwierdzenie ze strony Huti. 2

Dlaczego te słowa są istotne

Wypowiedź padła w czasie szybkiej ofensywy Huti na jemeńskim wybrzeżu Morza Czerwonego. Według źródeł rządowych Jemenu, z którymi rozmawiał Reuters, bojownicy dotarli na wyspę Perim, znaną też jako Majun, w cieśninie Bab al-Mandab, po postępach wzdłuż wybrzeża. Kontrola nad pozycjami w rejonie Perim i pobliskiego miasta Dhubab zwiększałaby ich zdolność do zagrożenia żegludze przez wąski akwen łączący Morze Czerwone z Zatoką Adeńską. 17

Bab al-Mandab to jeden z najważniejszych światowych „wąskich gardeł” morskiego transportu. Reuters podał, że dominacja Huti w tym rejonie mogłaby jeszcze bardziej odciąć państwa Zatoki Perskiej produkujące ropę od kluczowych tras żeglugowych, po ogłoszeniu przez ruch blokady morskiej Arabii Saudyjskiej.

Rosnąca presja na saudyjski eksport ropy

Arabia Saudyjska w większym stopniu korzystała z trasy eksportowej przez Morze Czerwone, ponieważ zakłócenia wokół cieśniny Ormuz ograniczały żeglugę w Zatoce Perskiej. Jednocześnie, jak informował Reuters, saudyjski ropociąg Wschód–Zachód — ważny alternatywny szlak omijający problem w Ormuzie — został tymczasowo wyłączony po ataku dronowym z Iraku. 17

Postępy Huti w stronę Bab al-Mandab wywierają więc presję na drugim krańcu alternatywnej saudyjskiej trasy naftowej. Reuters oceniał, że ofensywa może dawać Iranowi potencjalny wpływ na oba główne korytarze transportu ropy w regionie. 18

Brak zgody na bezpośrednie amerykańskie uderzenia

Według trzech źródeł znających sprawę, cytowanych przez Reutersa, saudyjski następca tronu Mohammed bin Salman w co najmniej dwóch rozmowach telefonicznych zwracał się do Trumpa o pomoc wojskową przeciwko Huti. Trump nie zgodził się na amerykańskie naloty — twierdziły źródła. Waszyngton miał natomiast poinformować Rijad, że pomoże w wymianie danych wywiadowczych i wskazywaniu celów. 1

Taka polityka oznaczała brak bezpośredniej interwencji USA, choć Trump przedstawiał deklarowany kontakt Huti jako sygnał, że konfrontacji z Waszyngtonem można uniknąć.

Co Trump mówił o Iranie, Ormuzie i cenach ropy

W Dublinie Trump przewidywał, że wojna z Iranem zakończy się „bardzo szybko”, zarazem sugerując, że może to nastąpić po listopadowych wyborach środka kadencji w USA. Powiedział też, że Iran był blisko uzyskania broni jądrowej i nie zostanie do tego dopuszczony. Z relacji z wizyty wynika również, że uznał sytuację w cieśninie Ormuz za taką, która „dobrze się ułoży”, oraz przewidywał spadek cen ropy.

Były to prognozy i oceny polityczne Trumpa, a nie potwierdzony harmonogram zakończenia wojny ani ponownego otwarcia szlaków żeglugowych.

Rozmowy o Ormuzie trwały, ale przełomu nie było

Iran i Oman prowadziły rozmowy o etapowym planie zarządzania ruchem statków przez cieśninę Ormuz, która przez wiele miesięcy pozostawała w dużej mierze zamknięta. Według Associated Press dyskusje obejmowały propozycję tymczasowego wspólnego korytarza żeglugowego oraz prace nad usuwaniem min.

Na początku września Iran informował, że negocjacje w sprawie tymczasowej bezpiecznej trasy weszły w końcową fazę. Irańscy przedstawiciele planowali także szersze rozmowy z ministrami spraw zagranicznych państw Zatoki na temat bezpieczeństwa i żeglugi. 11

Równoległe kryzysy w Ormuzie i Bab al-Mandab pokazują stawkę wypowiedzi Trumpa: nawet jeśli Huti rzeczywiście chcieli uniknąć walki z USA, nie usuwało to ryzyka dla żeglugi regionalnej, saudyjskiego eksportu ropy ani globalnych przepływów energii.