HSBC: rynek surowców wszedł w fazę „superhossy”

HSBC buduje swoją tezę na zjawisku określanym jako „super-squeeze” — wyjątkowo silnym ścisku podaży i popytu. Jednocześnie występują zakłócenia dostaw, rośnie zapotrzebowanie na energię i metale, a dostępne zapasy nie dają rynkowi dużego marginesu bezpieczeństwa. Model cyklu surowcowego COCCLES ma przy tym wskazywać, że rozpoczęła się faza „superhossy”. Jest to jednak sygnał statystyczny, a nie dowód, że długotrwały supercykl jest przesądzony. 49

Co przemawia za oceną HSBC

Wzrost cen obejmuje wiele klas surowców

Najważniejsze jest to, że nie chodzi wyłącznie o jeden rynek. Miedź na London Metal Exchange przekroczyła 9 września poziom 14 700 USD za tonę metryczną, po serii rekordów związanych z napiętą bieżącą podażą oraz oczekiwaniami dotyczącymi amerykańskich ceł na rafinowaną miedź. 54

Według relacji omawiających notę HSBC ropa Brent kosztowała ponad 100 USD za baryłkę, a Bloomberg Commodity Index znajdował się na najwyższym poziomie od 14 lat. To ma pokazywać, że presja cenowa obejmuje jednocześnie energię i metale, a nie jest wyłącznie epizodem na rynku miedzi. 8

Czym jest model COCCLES

HSBC opisuje COCCLES jako statystyczne narzędzie wykorzystujące uczenie maszynowe do wykrywania wzorców w danych o cenach surowców. Wcześniej model sygnalizował rosnące prawdopodobieństwo przejścia z „słabej hossy” do „superhossy”; według najnowszego odczytu ta druga faza już trwa. 94

Warto zachować ostrożność w interpretacji. COCCLES odzwierciedla wzorce widoczne w zachowaniu cen — nie jest modelem, który sam wyjaśnia lub przewiduje wojny, pogodę, wydobycie w kopalniach czy popyt przemysłowy. Jego znaczenie polega raczej na statystycznym wsparciu tezy HSBC niż na przesądzaniu przyszłości rynku.

Podaż: kilka szoków naraz

Według HSBC wojna z Iranem i faktyczne zamknięcie cieśniny Ormuz, ataki wpływające na trasę przez Morze Czerwone i cieśninę Bab al-Mandab oraz zakłócenia związane z wojną rosyjsko-ukraińską i Morzem Czarnym utrudniają transport energii oraz surowców masowych.

Długie ograniczenie żeglugi przez Ormuz byłoby szczególnie istotne. Początkowo problem ma charakter logistyczny, lecz z czasem może stać się problemem fizycznej dostępności towaru, ponieważ zapasy są zużywane. HSBC ostrzegał, że przedłużające się zamknięcie może doprowadzić do rynkowych „punktów krytycznych”. 12

Droższa lub trudno dostępna ropa, gaz, olej napędowy i transport podnoszą koszty wydobycia, hutnictwa, przewozu oraz produkcji rolnej. Zakłócenie na rynku energii może więc przenosić się na paliwa gotowe, aluminium, nawozy, siarkę i łańcuchy dostaw zbóż. Ryzyko dodatkowo zwiększają ekstremalne zjawiska pogodowe powiązane z El Niño. HSBC wskazuje na wojny, El Niño oraz popyt związany z AI i elektryfikacją jako główne argumenty za utrzymaniem wysokich cen. 34

Dlaczego zapasy są tak ważne

Zapasy pełnią funkcję amortyzatora. Gdy firmy, rezerwy strategiczne i magazyny gazu są stopniowo opróżniane, odbiorcy nie mogą łatwo zastąpić przerwanych dostaw materiałem z magazynu. Muszą konkurować o szybko dostępny towar na rynku.

Stąd ryzyko nieliniowej reakcji cen: dopóki istnieje operacyjny bufor zapasów, rynek może funkcjonować względnie spokojnie. Gdy bufor staje się zbyt mały, nawet kolejne ograniczone zakłócenie może wywołać gwałtowny skok cen. 12

W dostępnych relacjach pojawiały się wzmianki o ograniczonej zdolności dalszego równoważenia zakłóceń przez uwalnianie amerykańskich rezerw ropy oraz o napiętej sytuacji w europejskich magazynach gazu. Precyzyjnych określeń takich jak „tank-bottom” dla amerykańskiej SPR czy konkretnych poziomów poniżej celu dla europejskich zapasów gazu nie należy jednak traktować jako niezależnie potwierdzonych na podstawie dostępnych tu pierwotnych danych magazynowych. 8

Popyt ma charakter strukturalny

HSBC nie przypisuje presji cenowej wyłącznie krótkoterminowemu ożywieniu gospodarczemu. Centra danych obsługujące AI potrzebują energii elektrycznej, chłodzenia, urządzeń sieciowych i infrastruktury przesyłowej. Z kolei rozwój pojazdów elektrycznych, OZE oraz sieci energetycznych zwiększa zużycie metali, zwłaszcza miedzi i aluminium. 34

Miedź jest szczególnie wrażliwa, ponieważ uruchomienie nowych kopalń i mocy przetwórczych zwykle wymaga wielu lat — od uzyskania pozwoleń po budowę. Niedoinwestowanie lub opóźnienia projektów sprawiają, że nawet umiarkowanie silniejszy popyt może wywołać znaczący ruch cen. Rekordowe notowania odzwierciedlały zarówno napiętą podaż, jak i oczekiwania dotyczące ceł. 4

W rolnictwie wyższe ceny diesla, nawozów, transportu i finansowania zwiększają krańcowe koszty produkcji. To podnosi prawdopodobieństwo, że szok pogodowy lub logistyczny przełoży się na wzrost cen żywności, zamiast zostać wchłonięty przez marże producentów.

Zmiana prognoz HSBC

Bank miał podnieść prognozę średniego wzrostu cen surowców w 2026 r. z 16% do 22%, wskazując na utrzymujące się zakłócenia podaży i silniejszy od wcześniejszych założeń popyt. 8

Istotne jest jednak doprecyzowanie danych na 2027 r. Dostępna relacja mówi o zmianie prognozy z 7-procentowego spadku do stabilizacji cen, czyli o poprawie o 7 punktów procentowych. 8 Nie pozwala to potwierdzić twierdzenia o podniesieniu prognozy na 2027 r. o 14 punktów procentowych — mogło ono dotyczyć innej wersji prognozy albo innej miary.

Co „super-squeeze” może oznaczać dla gospodarki

• Inflacja: droższa energia, transport, nawozy i żywność mogą ponownie podbijać inflację konsumencką. Z czasem koszty mogą przechodzić do cen usług transportowych, mediów i dóbr przemysłowych, komplikując obniżki stóp procentowych.
• Ropa: przy utrzymujących się ograniczeniach w Ormuz i spadku zapasów głównym zagrożeniem jest nie tyle stabilna ropa po 100 USD, ile możliwość okresowych skoków cen związanych z fizyczną dostępnością, ubezpieczeniami, żeglugą i ograniczeniami rafinerii. 12
• Akcje: wyższe ceny surowców mogą sprzyjać producentom energii i metali, spółkom wydobywczym oraz części firm dostarczających wyposażenie dla górnictwa i produkcji nawozów. Presję na marże mogą natomiast odczuć linie lotnicze, transport, chemia i inne branże energochłonne.
• Gospodarka światowa: eksporterzy surowców mogą korzystać z lepszych warunków handlu, natomiast gospodarki zależne od importu mierzą się z niższymi realnymi dochodami gospodarstw domowych, większymi deficytami handlowymi i presją na finanse publiczne. Najbardziej niekorzystnym scenariuszem byłaby stagflacja — słabszy wzrost przy nadal wysokiej inflacji.

Teza HSBC opiera się więc na spójnym zestawie sygnałów: szerokim wzroście cen, napiętej podaży, malejących buforach zapasów i długofalowym popycie na energię oraz metale. Nie jest jednak pewną prognozą trwałej hossy. Jej trwałość będzie zależała przede wszystkim od rozwoju konfliktów i szlaków handlowych, odbudowy zapasów, pogody oraz tempa wzrostu globalnego popytu.