Drony nad Noworosyjskiem i Jamalem, rosyjskie ataki przy granicy z Mołdawią

Wymiana uderzeń z 9 i 10 września wskazuje, że obie strony poszerzają zasięg działań dronowych, a nie zbliżają się do zawieszenia broni. Ataki zbiegły się w czasie z kontaktami prowadzonymi przy udziale USA, które nie przyniosły widocznego przełomu. Należy je więc traktować raczej jako element presji wojskowej i politycznej niż sygnał rychłego porozumienia. 1

Noworosyjsk: celami miały być baza, okręty i infrastruktura portowa

Ukraina oświadczyła, że w ramach wspólnej operacji dalekiego zasięgu uderzyła w infrastrukturę rosyjskiej bazy marynarki wojennej nad Morzem Czarnym w Noworosyjsku oraz we fregatę Admirał Essen, zdolną do przenoszenia pocisków manewrujących Kalibr. Władze regionalne Rosji informowały o czterech zabitych, w tym dziecku, oraz 29 rannych w ramach szerszego ataku. Ukraina twierdziła także, że uszkodzone zostały okręty wojskowe oraz infrastruktura portowa i naftowa. Niezależne potwierdzenie doniesień o 13 jednostkach tzw. floty cieni ani dokładnej skali uszkodzeń okrętów pozostaje niewystarczające. 2

Noworosyjsk ma istotne znaczenie, ponieważ po kolejnych ukraińskich atakach na okupowany Krym Rosja przeniosła tam dużą część aktywności Floty Czarnomorskiej. Uderzenia w bazę, okręty mogące odpalać Kalibry oraz obiekty eksportowo-energetyczne mają ograniczać rosyjską zdolność do prowadzenia ataków rakietowych i podnosić koszt podtrzymywania działań wojennych. Według wcześniejszych informacji ukraińskie uderzenie w sierpniu uszkodziło tam terminale zbożowe i bazę. 3

Atak na Jamale: ponad 3 tys. kilometrów od Ukrainy

Ukraińskie siły podały, że zaatakowały instalacje kondensatu gazowego w pobliżu Nowego Urengoju, ponad 3 tys. km od Ukrainy. Według tych relacji miał to być najdalszy atak od początku pełnoskalowej wojny, dalszy niż poprzedni rekord z lipca. Gubernator regionu potwierdził pożar w obiekcie przemysłowym i oznajmił, że nikt nie ucierpiał, lecz publicznie nie wskazał nazwy zakładu. Ukraina identyfikowała cel jako infrastrukturę kondensatu powiązaną z Gazpromem. 4

Operacja wpisuje się w szersze ukraińskie działania wymierzone w rosyjskie systemy wydobycia i przetwarzania ropy oraz gazu, rafinerie, eksport paliw i logistykę wojskową daleko od frontu. Jej bezpośredni efekt materialny nie był wówczas jasny. Znaczenie strategiczne polegało jednak na pokazaniu, że rosyjskie centrum przemysłu gazowego w Arktyce nie znajduje się już poza zasięgiem. 4

Rosyjski atak na przejście graniczne w obwodzie odeskim

Rosyjskie drony zaatakowały przejście graniczne Starokozacze w obwodzie odeskim, przy granicy z Mołdawią. Zginęło dwóch cywilów, a trzy osoby zostały ranne; po uszkodzeniu infrastruktury przejście zamknięto. Wśród rannych miał być kierowca z Mołdawii. Atak wpisuje się w szersze rosyjskie działania przeciw ukraińskim szlakom handlowym i logistycznym w pobliżu zachodniej granicy. 5

Ofiary w Kijowie i brak dyplomatycznego przełomu

W odniesieniu do Kijowa należy ostrożnie podchodzić do rozbieżnych bilansów ofiar. Konkretne twierdzenie o jednej osobie zabitej i 14 rannych nie znajduje potwierdzenia w najsilniejszych przytoczonych relacjach. Reuters informował, że rosyjski atak dronowo-rakietowy z 8 września zabił w Kijowie pięć osób, po krótkiej przerwie związanej z wizytą amerykańskich wysłanników pokojowych. 1 Liczby mogą się zmieniać wraz z napływem danych, a różne zestawienia mogą dotyczyć odmiennych ataków lub momentów raportowania.

Wznowienie rosyjskich uderzeń po wizycie wysłanników USA podkreślało, że dyplomacja nie doprowadziła nawet do trwałej pauzy w atakach. Publiczne relacje nie wskazywały na merytoryczny przełom w rozmowach Moskwy i Kijowa. 1

Podstawowy impas polityczny pozostawał bez zmian: Moskwa domagała się zakończenia amerykańskiej pomocy wojskowej dla Kijowa, co ograniczyłoby zdolność Ukrainy do obrony i przeprowadzania dalekich uderzeń. Ukraina prawdopodobnie nie zaakceptuje tego bez wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa i mechanizmu egzekwowania rozejmu. Trwające ataki są zgodne z oceną prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, że wojna może potrwać przez zimę, lecz jest to prognoza, a nie potwierdzony scenariusz.