Atak dronów na przejście Starokozacze przy granicy z Mołdawią

Rosyjskie drony uderzyły w nocy 9 września w międzynarodowe drogowe przejście graniczne Starokozacze w obwodzie odeskim, na granicy Ukrainy z Mołdawią. Według ukraińskich władz zginęły dwie osoby cywilne, a trzy zostały ranne. Przejście zostało czasowo zamknięte. 6

Co wiadomo o uderzeniu

Ukraińska Państwowa Służba Graniczna podała, że drony trafiły w infrastrukturę przejścia oraz przyległy teren, wywołując pożary. Władze obwodu odeskiego przekazały, że zabici i ranni przebywali w pobliżu przejścia w chwili ataku. 16

Z komunikatów ukraińskich służb wynika, że:

• zginęły dwie osoby cywilne, a trzy zostały ranne; 6
• uszkodzona została infrastruktura przejścia, wybuchł duży pożar, a pojazdy zostały zniszczone; ukraińska służba ratownicza informowała między innymi o zniszczeniu autobusu pasażerskiego i kilku innych pojazdów; 10
• ewakuowano 16 osób; 6
• tymczasowo wstrzymano odprawę pieszych i pojazdów, a stronę mołdawską powiadomiono o sytuacji. 67

Bilans ofiar określano w regionalnych doniesieniach jako wstępny. Dostępne relacje nie pozwalają też niezależnie ustalić dokładnego punktu celowania ani zamierzonego celu każdego z dronów. 12

Reakcje Ukrainy, Mołdawii i Rosji

Władze Ukrainy określiły zabitych i rannych jako osoby cywilne. Prezydent Wołodymyr Zełenski potwierdził atak, a służby graniczne skoncentrowały się na działaniach na miejscu: zamknięciu przejścia, ewakuacji i usuwaniu skutków pożaru oraz zniszczeń. 6

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Mołdawii potępiło rosyjskie ataki na Ukrainę, w tym uderzenie w pobliżu przejścia Tudora–Starokozacze. Podkreśliło, że doszło do niego w bezpośrednim sąsiedztwie granicy Mołdawii.

Rosyjskie Ministerstwo Obrony przyznało, według relacji powołujących się na rosyjskie media państwowe, że przeprowadziło atak, ale przedstawiło inną wersję roli tego miejsca. Moskwa twierdziła, że przejście służyło do dostarczania na Ukrainę ładunków wojskowych z Rumunii przez Mołdawię. To rosyjskie uzasadnienie nie zostało niezależnie potwierdzone w dostępnych materiałach. 15

Dlaczego incydent zaniepokoił Mołdawię i Rumunię

Atak nastąpił po zdarzeniu z 8 września, kiedy władze Mołdawii poinformowały o wejściu w jej przestrzeń powietrzną drona przypominającego Shaheda. Wprowadzono wówczas środki nadzwyczajne. Dron miał następnie skierować się w stronę Rumunii, gdzie poderwano myśliwce i wydano lokalne alerty.

Ta sekwencja wydarzeń ma znaczenie, ponieważ Starokozacze jest częścią sieci transportowej obwodu odeskiego, położoną blisko zarówno Mołdawii, jak i Rumunii. 1 września Rosja zaatakowała także przeprawę promową w Orliwce na granicy Ukrainy z Rumunią, czasowo zakłócając funkcjonowanie tej trasy.

Ukraina argumentuje, że silniejsza obrona powietrzna na południu kraju ograniczyłaby również ryzyko dla państw sąsiednich: drony i rakiety mogłyby być przechwytywane, zanim zbliżą się do infrastruktury granicznej albo przekroczą granicę. Dostępne informacje potwierdzają bezpośrednie zagrożenie transgraniczne, lecz nie pozwalają przesądzić, czy Rosja zamierzała poprzez atak na Starokozacze wywołać skutki poza Ukrainą.

Szerszy kontekst: wznowione naloty i dyplomacja

Uderzenie na przejście graniczne nastąpiło w czasie kolejnej eskalacji wojny powietrznej. 8 września Rosja wznowiła duże ataki dronowe i rakietowe na Kijów po krótkiej przerwie związanej z wizytą amerykańskich negocjatorów pokojowych. Według mera Kijowa zginęło pięć osób. Rosja oświadczyła, że uderzała w cele wojskowe i logistyczne w Kijowie, okolicach miasta oraz w rejonie portów nad Morzem Czarnym.

Wcześniej, podczas szóstego z rzędu dnia intensywnych ataków, rosyjskie naloty zabiły 12 osób w Kijowie i okolicach — podał Reuters.

Pojawiały się również doniesienia o ukraińskich dalekozasięgowych operacjach dronowych na terytorium Rosji, w tym o aktywności w pobliżu Soczi. Przekazane materiały nie zawierają jednak wystarczających, niezależnie zweryfikowanych dowodów, by przesądzać o celach lub skutkach tych zgłaszanych uderzeń. Najpewniejszy wniosek dotyczący Starokozaczego jest bardziej bezpośredni: trafiono użytkowane przez cywilów międzynarodowe przejście graniczne, zginęli ludzie, a ważne lądowe połączenie Ukrainy z Mołdawią zostało czasowo przerwane.