Sprawa Linqto: ponad 13 tys. inwestorów, zarzuty wobec założyciela i upadłość platformy

Amerykańska prokuratura zarzuca założycielowi Linqto, Williamowi Sarrisowi, wieloletnie oszustwo związane ze sprzedażą inwestorom ekspozycji na akcje prywatnych spółek przed ich ewentualnym wejściem na giełdę. Według śledczych ponad 13 tys. klientów wpłaciło łącznie przeszło 450 mln USD po cenach istotnie zawyżonych przez nieujawnione marże. Są to zarzuty, a nie ustalenia prawomocnego wyroku. Były prezes Linqto Joseph Endoso przyznał się do udziału w procederze. 13

Na czym, według prokuratury, polegał mechanizm

Linqto działało jako internetowa platforma oferująca klientom udziały lub ekspozycję powiązaną z papierami wartościowymi prywatnych spółek, czyli firm, które nie są jeszcze notowane na giełdzie. Prokuratorzy twierdzą, że od co najmniej 2020 r. do 2025 r. Sarris wprowadzał klientów w błąd co do tego, ile Linqto samo zapłaciło za dane papiery oraz po jakiej cenie odsprzedawało je klientom. 12

Kluczowy zarzut dotyczy sposobu prezentowania ceny. Platforma miała przedstawiać ją jako odzwierciedlenie „rynku” albo aktualnej wyceny, równocześnie nie ujawniając własnego kosztu zakupu i naliczając marże, które w niektórych przypadkach przekraczały 200 proc. 12

Według oskarżenia Sarris miał też tworzyć pozory niedoboru oraz wpływać na sposób wyceny i prezentacji prywatnych papierów wartościowych. W efekcie oferowane udziały miały wyglądać na bardziej wartościowe i trudniej dostępne, niż wynikałoby to z rzeczywistej sytuacji. 12

Dla inwestorów istotne jest rozróżnienie: zarzut nie sprowadza się do tego, że kupowali ryzykowne aktywa prywatnych spółek. Teza prokuratury jest taka, że płacili ceny zniekształcone przez ukryte marże i nieprawdziwe informacje o wycenie. Kwota 450 mln USD oznacza środki, które — według śledczych — wpłynęły od klientów; nie jest to jeszcze sądowo ustalona wartość szkód ani kwota odszkodowań. 13

Zarzut wykorzystania pozycji klientów do realizacji celów przychodowych

Z opisu aktu oskarżenia wynika, że Sarris miał zlecać lub prowadzić transakcje dotyczące istniejących pozycji inwestycyjnych klientów, aby generować przychody i realizować cele przychodowe Linqto. Według prokuratury nie traktowano więc tych pozycji wyłącznie jako inwestycji należących do klientów. 2

Śledczy wiążą ten zarzut ze strukturą, w której platforma kontrolowała spółki celowe oraz interesy inwestorów. Taka kontrola miała umożliwiać pobieranie opłat lub uzyskiwanie przychodów z obrotu pozycjami klientów w sposób niezgodny z tym, co klienci mieli usłyszeć o cenie i własności swoich inwestycji. 12

Kogo dotyczą zarzuty i jaki jest status sprawy

We wrześniu 2026 r. biuro prokuratora federalnego dla Południowego Dystryktu Nowego Jorku poinformowało o zarzutach karnych oszustwa wobec Sarrisa w związku z domniemanym procederem. 1

Joseph Endoso, który objął stanowisko prezesa po Sarrisie, przyznał się do udziału w oszustwie — wynika z komunikatu Departamentu Sprawiedliwości USA. 1 Reuters podał, że Endoso współpracuje z prokuraturą. Obrońca Sarrisa oświadczył natomiast, że jego klient jest niewinny i będzie kwestionował zarzuty. 3

Postawienie zarzutów lub wniesienie aktu oskarżenia nie jest skazaniem. Sarrisowi przysługuje domniemanie niewinności, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona przed sądem.

Jakie spółki były objęte ofertą?

Dostępne materiały potwierdzają, że inwestycje dotyczyły papierów wartościowych prywatnych spółek i ofert typu pre-IPO. Nie pozwalają jednak wiarygodnie ustalić pełnej listy emitentów ani firm portfelowych objętych sprawą. Bez pełnego aktu oskarżenia i dokumentacji upadłościowej nie należy przedstawiać kategorycznej listy spółek.

Oś czasu: od 2020 r. do zarzutów w 2026 r.

• 2020 r. — według prokuratury około tego roku rozpoczął się domniemany proceder. 2
• 2020–2025 — Linqto oferowało inwestycje powiązane z prywatnymi spółkami; śledczy twierdzą, że w tym czasie ukrywano nadmierne marże i zniekształcano informacje o cenach. 12
• 8 lipca 2025 r. — Linqto wystąpiło o ochronę w postępowaniu upadłościowym Chapter 11. W USA jest to tryb restrukturyzacji pod nadzorem sądu, a nie automatyczna likwidacja przedsiębiorstwa. Wkrótce potem klienci złożyli pozwy, zarzucając, że zostali wprowadzeni w błąd przy inwestycjach mających dawać dostęp do kapitału prywatnych spółek. 3
• 2025 r. — przegląd działalności przez nowe kierownictwo miał ujawnić możliwe naruszenia przepisów dotyczących papierów wartościowych, sięgające 2020 r.; stało się to elementem dochodzeń regulacyjnych i restrukturyzacji. 7
• luty 2026 r. — sąd upadłościowy zatwierdził plan Chapter 11. Zgodnie z relacją kancelarii zaangażowanej w restrukturyzację, konstrukcja planu miała zachować lub odzyskać wartość dla poszkodowanych stron. 7
• wrzesień 2026 r. — federalne władze ogłosiły zarzuty wobec Sarrisa oraz przyznanie się Endoso do winy. 1

Co upadłość oznacza dla inwestorów

Postępowanie Chapter 11 i sprawa karna to odrębne procedury, choć dotyczą podobnego tła faktycznego. Upadłość obejmuje aktywa i zobowiązania spółki, roszczenia inwestorów oraz możliwe źródła odzyskania wartości. Proces karny rozstrzyga natomiast o ewentualnej odpowiedzialności karnej konkretnych osób. 37

Zatwierdzenie planu restrukturyzacji nie oznacza pełnego zwrotu środków. To, ile ostatecznie odzyskają inwestorzy, zależy m.in. od wartości majątku masy upadłości, sposobu traktowania roszczeń w planie, wyników sporów sądowych oraz ewentualnych przyszłych decyzji o zwrocie mienia lub przepadku korzyści. Materiały wskazują, że odzyskanie wartości dla interesariuszy było celem postępowania, ale nie potwierdzają stałego procentu zwrotu. 7

Nowe kierownictwo Linqto i masa upadłościowa odpowiedziały na wykryte potencjalne nieprawidłowości restrukturyzacją pod kontrolą sądu. Sarris zapowiada obronę przed zarzutami, natomiast Endoso przyznał się do winy. 37