Centra danych AI pod presją: dlaczego Republikanie zaostrzają kurs, zwłaszcza w Teksasie

Narastający sprzeciw wobec centrów danych obsługujących rozwój AI wynika ze zderzenia dwóch perspektyw. Na poziomie federalnym są one przedstawiane jako infrastruktura potrzebna do inwestycji, mocy obliczeniowej i rywalizacji technologicznej z Chinami. Lokalnie mieszkańcy widzą natomiast budowy, zajmowanie terenów, hałas i intensywne oświetlenie, a przede wszystkim obawiają się wyższych rachunków za prąd i wodę oraz przeciążenia sieci. 34

To politycznie nośny temat, ponieważ krytycy mogą opisać go jako sytuację, w której wielkie firmy technologiczne otrzymują publiczne ulgi, podczas gdy gospodarstwa domowe ponoszą koszty rozbudowy infrastruktury. Stałe zatrudnienie w takich obiektach bywa relatywnie ograniczone, więc obiecywane korzyści — prace budowlane, wpływy podatkowe czy inwestycje na terenach wiejskich — mogą wydawać się mniej namacalne niż ryzyka odczuwane przez sąsiadów inwestycji. 34

Dlaczego kluczowy jest Teksas

Teksas stał się najważniejszym sprawdzianem tej politycznej reakcji. Według dokumentów operatora sieci ERCOT i biura gubernatora wnioski o przyłączenie centrów danych oraz innych wielkich odbiorców energii wzrosły od około 48 gigawatów w 2023 r. do ponad 474 gigawatów. Skala tych zgłoszeń rodzi pytania, jaka część popytu jest rzeczywista i finansowalna oraz czy system elektroenergetyczny może ją obsłużyć bez pogorszenia niezawodności dostaw. 2

Greg Abbott jeszcze niedawno nazywał Teksas „epicentrum rozwoju AI”. W kampanii o reelekcję przeszedł jednak do popierania szerokich ograniczeń dla centrów danych. 17

W sierpniu zarządził wstrzymanie zatwierdzania nowych projektów w procesie przyłączania do sieci do czasu audytu, powołując się na zagrożenie dla jej niezawodności. 5 Późniejsze dyrektywy miały czasowo objąć około 1 800 inwestycji, zakończyć część zachęt podatkowych, ograniczyć zużycie wody i energii oraz zobowiązać firmy technologiczne do pomocy w obniżaniu kosztów energii dla klientów. 6

Republikańska zmiana stanowiska

Abbott i prokurator generalny Teksasu Ken Paxton wpisują się w szerszy zwrot części Republikanów: od bezwarunkowego poparcia dla inwestycji ku moratoriom, surowszym warunkom zatwierdzania, większej roli władz lokalnych, limitom zużycia wody i ochronie odbiorców energii przed kosztami rozbudowy sieci. Taka zmiana pozwala też odpowiadać na demokratyczne zarzuty, że republikańscy politycy byli zbyt blisko deweloperów i zbyt chętnie subsydiowali Big Tech. 146

W teksańskich wyścigach o urząd gubernatora i mandat w Senacie USA temat stał się problemem również wewnątrz Partii Republikańskiej. Kandydaci mogą przedstawiać rywali jako polityków, którzy dopuścili do wzrostu rachunków, słabego nadzoru nad siecią lub korporacyjnych ulg. Dostępne materiały nie potwierdzają jednego, identycznego stanowiska wszystkich rywali w tych kampaniach, ale pokazują, że kwestia stała się na tyle ważna, iż restrykcyjny język pojawia się w różnych partyjnych frakcjach. 14

Podobna dynamika jest widoczna poza Teksasem. Republikanie Mike Rogers, ubiegający się o mandat senatorski w Michigan, Stacy Garrity, kandydatka na gubernatorkę Pensylwanii, oraz Tom Tiffany, kandydat na gubernatora Wisconsin, wzywali do wstrzymania inwestycji lub prowadzili kampanie przeciw zbyt liberalnemu podejściu do ich rozwoju. Kongresmen z Michigan Tom Barrett promował silniejszą kontrolę lokalną. 4

Reakcja nie jest wyłącznie republikańska. Demokratyczny gubernator Pensylwanii Josh Shapiro zaostrzył standardy dla centrów danych po okresie, w którym zabiegał o szybszy rozwój tych projektów. 4

Trump: poparcie dla AI, ale pole manewru dla kandydatów

Prezydent Donald Trump przedstawia budowę centrów danych jako konieczną dla wygrania technologicznej rywalizacji z Chinami. Jednocześnie pozostawił republikańskim kandydatom znaczną swobodę w sprzeciwianiu się konkretnym projektom. Choć nazwał spowolnienie w Teksasie błędem, stwierdził, że sprzeciw Republikanina wobec centrum danych jest „OK”. 4

Nie rozstrzyga to sporu politycznego. W wymiarze krajowym argumentem jest szybkość inwestycji, moce obliczeniowe i przewaga strategiczna. Lokalnie kandydaci domagają się natomiast, by to firmy — a nie zwykli odbiorcy — finansowały nową produkcję energii, sieci przesyłowe, infrastrukturę wodną i działania ograniczające uciążliwości. 45

Dlaczego temat trafił do kampanii wyborczych

Według analizy firmy AdImpact przytoczonej przez NPR, od stycznia kampanie i grupy zewnętrzne wydały ponad 45 mln dolarów na reklamy wspominające o centrach danych w tegorocznych wyborach gubernatorskich, do Izby Reprezentantów i Senatu. 3 Reklamy często łączą obiekty AI ze wzrostem rachunków za energię; taki przekaz pojawia się w Teksasie oraz w konkurencyjnych wyścigach do Izby Reprezentantów w Michigan, Wisconsin i Pensylwanii. 4

Najbardziej użytecznym wyborczo hasłem nie jest więc koniecznie „zablokować AI”. Jest nim raczej: chronić płatników rachunków, zasoby wodne i lokalne prawo do decyzji, a deweloperom nakazać pokrywanie kosztów, które wywołują. Dzięki temu Republikanie mogą utrzymać wizerunek zwolenników wzrostu gospodarczego i twardej postawy wobec Chin, jednocześnie odcinać się od niepopularnych inwestycji. 456

Odpowiedź sektora technologicznego i ważne zastrzeżenie dotyczące wydatków

Firmy technologiczne i grupy popierające AI próbują bronić rozbudowy przez finansowanie kandydatów, działalność rzeczniczą i reklamy akcentujące lokalne korzyści. Wskazują na inwestycje, pracę przy budowie, wpływy podatkowe, rozwój terenów wiejskich i konkurencyjność USA. Równocześnie spotykają się z żądaniem, by same finansowały swoje potrzeby energetyczne i wodne. 36

Dostarczone źródła potwierdzają duże i rosnące wydatki polityczne związane z sektorem AI, ale nie pozwalają potwierdzić tezy, że firmy wydały ponad 300 mln dolarów konkretnie na reklamy wyborcze dotyczące centrów danych. Jedno źródło mówi o niemal 24 mln dolarów wydanych przez rywalizujące grupy związane z AI i o ponad 100 mln dolarów dalszych zapowiedzianych środków; NPR szacuje łączne wydatki na reklamy o centrach danych na ponad 45 mln dolarów. 38

Najostrożniejszy wniosek jest taki, że pieniądze AI i technologii odgrywają coraz większą rolę w polityce wyborczej, lecz wyższe kwoty mogą obejmować szersze zobowiązania wyborcze, zbiórki funduszy super-PAC-ów albo wydatki niezwiązane bezpośrednio z reklamami o centrach danych.