Chiny rozwijają humanoidalne roboty wojskowe, ale nie wysłały ich jeszcze na pole walki

Humanoidalne roboty w mundurach nie tworzą jeszcze chińskich oddziałów bojowych. Chiny budują jednak zaplecze, które może umożliwić ich przyszłe użycie wojskowe: łączą silny sektor komercyjnej robotyki z badaniami, zamówieniami, systemami szkoleniowymi i eksperymentami prowadzonymi przez Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą (PLA).

Przegląd Reutersa obejmujący ponad 100 chińskich ogłoszeń zakupowych wojska, prac naukowych, patentów, publikacji urzędowych, dokumentów rządowych i materiałów firm zbrojeniowych pokazuje przyspieszenie tych działań w latach 2025–2026. Jednocześnie agencja nie znalazła dowodów, że uzbrojony humanoid został już wcielony do operacyjnej jednostki PLA. 1

Co faktycznie rozwija chińskie wojsko

Instytucje powiązane z PLA sprawdzają humanoidy pod kątem wojskowych wymagań, kupują roboty i technologie potrzebne do ich szkolenia oraz analizują współpracę maszyn z żołnierzami. Najważniejsze są przy tym nie efektowne pokazy, lecz podstawowe zdolności potrzebne poza laboratorium:

• percepcja otoczenia – rozpoznawanie środowiska i bezpieczne działanie w pobliżu ludzi;
• precyzyjna manipulacja – chwytanie przedmiotów i wykonywanie fizycznych zadań;
• dane treningowe – gromadzenie i oznaczanie danych z kamer, radarów, czujników ruchu oraz danych o terenie, w tym o jego przejezdności;
• współdziałanie człowieka z robotem – ustalanie, jak maszyna może wspierać żołnierzy podczas działań. 1

Reuters wskazał m.in. przetarg PLA z maja 2025 r. na humanoidalnego robota wraz z instalacją i szkoleniem technicznym. We wrześniu 2025 r. pojawiło się ogłoszenie związane z Narodowym Uniwersytetem Technologii Obronnych (NUDT) dotyczące systemu inteligentnej percepcji i zręcznej obsługi dla ucieleśnionego robota humanoidalnego. Z kolei budżet PLA z czerwca 2026 r., wynoszący około 300 tys. dolarów, przewidywał system do zbierania i oznaczania danych z czujników oraz danych o ruchu. Reuters nie ustalił, czy wcześniejsze przetargi zostały zrealizowane ani kto je wygrał. 1

Od pokazów robotów do wojskowych ćwiczeń

Światowe Igrzyska Robotów Humanoidalnych odbyły się w sierpniu 2026 r., a nie w 2025 r. Wydarzenie pokazało postępy w mobilności i innych umiejętnościach robotów, ale także ich wyraźne porażki. To ważne zastrzeżenie: efektowna prezentacja nie jest dowodem niezawodności w warunkach bojowych. 1

Dwa dni później dziennik „PLA Daily” wezwał do przenoszenia najnowocześniejszych technologii z laboratoriów na wojskowe poligony szkoleniowe dla robotycznych „bojowników”. Wcześniej, w 2024 r., NUDT i Akademia Nauk Wojskowych zorganizowały sesję forum poświęconą wojskowym zastosowaniom humanoidów. W 2025 r. konkurs NUDT symulował zadania takie jak infiltracja za liniami przeciwnika, mapowanie i lokalizowanie celów; rozważano też ochronę baz, patrole i inspekcje. 1

Przewaga Chin: przemysł i łańcuch dostaw, nie gotowa armia robotów

Według BofA Global Research, cytowanego przez Reutersa, chińscy producenci odpowiadali za około 95% światowych dostaw robotów humanoidalnych w 2025 r. PLA może więc korzystać z dużej krajowej puli platform, komponentów, oprogramowania i wiedzy inżynierskiej. 1

Nie oznacza to jednak, że roboty używane w fabrykach lub na wystawach są od razu gotowe dla wojska. Duży rynek cywilny może skrócić cykle rozwoju, ułatwić dostęp do części i obniżyć koszt zwiększania skali produkcji. Może też rozszerzać zasób danych i kompetencji technicznych dostępnych dla badaczy wojskowych.

Aby humanoid nadawał się do działań bojowych, musi jeszcze radzić sobie z nierównym terenem, złą pogodą, zakłóceniami łączności, uszkodzeniami, ograniczoną energią oraz nieprzewidywalnym zachowaniem ludzi. 1

Jakie zadania rozważa PLA

Najbardziej szczegółowo opisany scenariusz dotyczy walk miejskich. Praca badaczy NUDT z sierpnia 2025 r. modelowała użycie sześciu „robotów bojowych” – mieszanki humanoidów, robotów-piesków i pojazdów bezzałogowych. Miały one działać w dwóch zespołach szturmowych wspierających wojska lądowe podczas oczyszczania zajętego przez przeciwnika budynku, pomieszczenie po pomieszczeniu i piętro po piętrze. Autorzy ocenili, że odpowiedni sprzęt może być dostępny za pięć do dziesięciu lat. Nie opisali jednak uzbrojenia, zasad użycia siły ani postępowania wobec ludności cywilnej. 1

W materiałach powiązanych z PLA pojawiają się także potencjalne role obejmujące:

• rozpoznanie i służbę wartowniczą;
• patrole bezpieczeństwa oraz inspekcje;
• misje niebezpieczne lub wykonywane w warunkach zagrożenia;
• logistykę i usuwanie przeszkód;
• pracę w budynkach, tunelach i wnętrzach okrętów;
• możliwe miejskie działania ofensywne i obronne. 1

W wielu takich zadaniach humanoidalna konstrukcja nie musi być najlepszym wyborem. Roboty kołowe, gąsienicowe i czworonożne mogą być prostsze oraz tańsze w rozpoznaniu, transporcie i obserwacji. Humanoid ma potencjalną przewagę tam, gdzie trzeba pokonywać schody, otwierać drzwi i poruszać się w przestrzeniach zaprojektowanych dla człowieka – ale przełożenie tego potencjału na niezawodną zdolność operacyjną wciąż jest trudne. 1

Fuxi firmy Norinco i sterowanie przez człowieka

Państwowy koncern zbrojeniowy Norinco twierdzi, że jego pełnowymiarowy humanoid Fuxi może pełnić wartę, prowadzić rozpoznanie w każdych warunkach pogodowych, realizować inteligentne patrole i wykonywać niebezpieczne misje. Materiały firmy opisują również system zdalnego sterowania, dzięki któremu człowiek mógłby kierować robotem na odległość. 1

Telerobotyka ma znaczenie, ponieważ pozwala zachować udział człowieka tam, gdzie autonomiczne rozstrzygnięcia maszyny są zawodne lub nie powinny być dopuszczalne. Są to jednak deklaracje producenta, a nie niezależnie potwierdzone dowody skuteczności Fuxi w realnych warunkach bojowych. 1

Największe bariery: energia, niezawodność i osąd sytuacji

Humanoidy zużywają dużo energii i pozostają zawodne poza kontrolowanym środowiskiem. Pole walki dodatkowo komplikuje sprawę: robot musi zachować równowagę, właściwie rozpoznawać szybko zmieniające się otoczenie i podejmować trafne decyzje mimo zniszczonej infrastruktury, trudnego terenu, pogody, zakłóceń i nieprzewidywalności ludzi. 1

Sami chińscy komentatorzy wojskowi wskazywali nierozwiązane problemy z ruchem, percepcją i inteligencją systemów. Zwracali też uwagę, że przed szerokim wdrożeniem potrzebne są dalsze przełomy technologiczne, niższe koszty i produkcja masowa. 1

Wniosek jest więc bardziej powściągliwy niż wizja robotycznej piechoty: Chiny rozwijają ekosystem potrzebny do wojskowych eksperymentów z humanoidami, ale nie wykazały, że potrafią wystawić na dużą skalę sprawne, uzbrojone roboty tego typu.

USA również szukają wojskowych humanoidów

Stany Zjednoczone także badają ten kierunek. W 2025 r. US Army uruchomiła konkurs dotyczący „zmilitaryzowanych zdolności humanoidalnych”. Wśród rozważanych zastosowań znalazły się rozpoznanie, ochrona, usuwanie przeszkód, zadania związane z materiałami niebezpiecznymi oraz miejskie operacje ofensywne i obronne. Program mógł wybrać do dziesięciu finalistów do testów z wojskowymi ekspertami i oferował do 1,25 mln dolarów w kolejnych kontraktach. 1

Reuters ocenił, że amerykańska branża robotyczna pozostaje za Chinami w platformach dwu- i czworonożnych, choć innowacje finansowane przez amerykańskie wojsko wpłynęły na konstrukcje części czołowych chińskich robotów-piesków. 1

Przewaga Chin dotyczy przede wszystkim przemysłu i łańcuchów dostaw, a nie dowodu na lepszą autonomię na polu walki. O wyniku rywalizacji zdecyduje znacznie więcej niż liczba wyprodukowanych maszyn: odporna mobilność, percepcja, łączność, zasilanie, struktury dowodzenia człowiek–maszyna i rzetelne testy operacyjne. 1

Kto podejmuje decyzję o użyciu śmiercionośnej siły?

Najtrudniejsze pytanie nie brzmi, czy robot potrafi przejść przez budynek. Chodzi o to, czy można mu powierzyć decyzje wiążące się z użyciem śmiercionośnej siły.

Międzynarodowe prawo humanitarne wymaga od stron konfliktu odróżniania kombatantów od cywilów oraz ochrony rannych i osób poddających się. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża ostrzegał, że systemy autonomiczne mogą mieć trudność z rozpoznaniem poddania się, bo zależy ono od kontekstu, zachowania i intencji. 1

Chińskie ministerstwo obrony oświadczyło w marcu, że broń wykorzystująca sztuczną inteligencję powinna pozostawać pod kontrolą człowieka. Artykuł w „PLA Daily” z lipca 2025 r. omawiał z kolei potrzebę ludzkiej weryfikacji przed oddaniem przez robota strzału do żywego celu. 1

To sugeruje, że w pierwszej kolejności humanoidy mogłyby wykonywać pod ścisłym nadzorem ludzi zadania obserwacyjne, transportowe, patrolowe, rozpoznawcze lub szczególnie ryzykowne wejścia do obiektów, a nie samodzielnie wybierać i atakować cele.

Perspektywa najbliższej dekady

Malcolm Davis z Australian Strategic Policy Institute uznał humanoidy za systemy obecnie niepraktyczne na polu walki, ale ocenił, że mogą stać się użyteczne w perspektywie od pięciu do dziesięciu lat. 1

Jest to zbieżne z terminem przyjętym w scenariuszu NUDT, lecz należy traktować go jako ambicję, a nie prognozę wdrożenia. Najmocniejsze dostępne dziś dowody wskazują, że Chiny inwestują w badania, zamówienia i infrastrukturę danych potrzebną do testowania wojskowych humanoidów. Najbardziej prawdopodobne zastosowania w krótkim terminie to zdalnie nadzorowane rozpoznanie, patrole, logistyka i działania wejściowe o wysokim ryzyku – nie autonomiczne, uzbrojone formacje humanoidów. 1