Hanoi proponuje podwójne odszkodowania i zasadę „najpierw przesiedlenie”

Hanoi zmienia zasady przesiedleń związanych z planowanym Bulwarem Krajobrazowym nad Czerwoną Rzeką. Osią projektu ma być zasada „najpierw przesiedlenie”: wyższe wypłaty za grunty spełniające wymogi prawne, rozszerzone wsparcie dla gospodarstw tracących ziemię rolną oraz lokale zastępcze z ukończoną infrastrukturą, zanim mieszkańcy będą musieli się wyprowadzić. To odpowiedź na wyjątkową skalę społeczną i przestrzenną inwestycji, ale na razie mowa o propozycji — jej wiarygodność będzie zależeć od wykonania. 13

Co obejmuje projekt odszkodowań

Projekt władz miasta zakłada, że rekompensata pieniężna za kwalifikujące się grunty mieszkalne, rolne i nierolne wyniesie dwukrotność stawki przewidzianej w przepisach. Zasada dotyczy gruntów, które spełniają ustawowe warunki otrzymania odszkodowania. 135

Dla gospodarstw tracących ziemię rolną przewidziano też wsparcie na szkolenia i zmianę zawodu w wysokości pięciokrotności ceny gruntu rolnego. To istotne rozróżnienie: odszkodowanie dotyczy przejmowanej nieruchomości, a pomoc przejściowa ma ułatwić dostosowanie się do utraty pracy lub źródła dochodu. 3

Najpierw gotowe mieszkanie, potem przeprowadzka

Najważniejsza proponowana zmiana dotyczy kolejności działań. Mieszkańcy, którzy mają zostać przeniesieni poza obszar zalewowy Czerwonej Rzeki, mieliby wyprowadzać się dopiero po ukończeniu nowych lokali miejskich wraz z niezbędną infrastrukturą. 3

Hanoi chce też, jeśli to możliwe, przesiedlać ludzi w obrębie tej samej dzielnicy lub gminy, ewentualnie do miejsc dogodnych ze względu na pracę, prowadzenie działalności i edukację dzieci. 57 Ma to ograniczyć skutki społeczne przeprowadzki, których sama wypłata odszkodowania nie usuwa.

Wskazano sześć projektów przesiedleńczych. Plan zakłada zapewnienie odpowiedniej puli terenów, mieszkań i infrastruktury publicznej dla przenoszonych społeczności, zamiast odkładać budowę mieszkań na późniejszy etap inwestycji. 3

Przenoszenie grobów i ochrona zabytków

Wykup i przygotowanie terenu nie będą dotyczyć wyłącznie domów oraz firm. Propozycja obejmuje zapewnienie miejsc na cmentarzach i zorganizowane przenoszenie grobów; według szacunków projekt może objąć około 109 tys. grobów. 37

Plan przewiduje również inwentaryzację i działania ochronne wobec 123 obiektów historycznych i kulturowych znajdujących się w korytarzu inwestycji. Mają one podlegać procedurom ochrony dziedzictwa, a nie zwykłym zasadom oczyszczania terenu. 7

Skala inwestycji podnosi stawkę

Projekt Bulwaru Krajobrazowego nad Czerwoną Rzeką zajmuje około 11 418 hektarów na terenie 16 dzielnic i gmin. Obejmuje dwa bulwary po obu stronach rzeki o łącznej długości ponad 80 km, parki nadrzeczne, wały i prace regulujące koryto rzeki, przebudowę miejską, obszary przesiedleńcze oraz odrębne projekty przygotowania terenu. 15

Szacunki dotyczące liczby osób objętych projektem różnią się między dokumentami planistycznymi i publikacjami. Najnowszy projekt zasad odszkodowań mówi o około 280 tys. mieszkańców na obszarze inwestycji, podczas gdy wcześniejsze dane władz lokalnych wskazywały około 247 431 osób w blisko 70 474 gospodarstwach domowych. 111 Różnica pokazuje, jak ważne dla realizacji będą ostateczne spisy gospodarstw, decyzje o uprawnieniach i plany przygotowane dla konkretnych lokalizacji.

Budowa ma potrwać od 2026 do 2038 r. 8 Przy tak długiej inwestycji obietnica przesiedlenia nie jest wyłącznie kwestią wysokości odszkodowania. To zobowiązanie dotyczące kolejności: zanim ruszy oczyszczanie terenu, gotowe powinny być mieszkania zastępcze, szkoły, media, transport, wsparcie w utrzymaniu, a także miejsca pochówku.

Co mogą sprawdzać mieszkańcy i lokalne społeczności

Konsultacje publiczne dotyczące planu odszkodowań, wsparcia i przesiedleń trwają od 7 do 27 września 2026 r. 1 To czas, by mieszkańcy i społeczności lokalne przyjrzały się sprawom, które przesądzą o praktycznym działaniu zasad:

• czy dana działka spełnia warunki podwójnej stawki odszkodowania;
• w jaki sposób będą dokumentowane i rozstrzygane wyceny oraz uprawnienia;
• czy wskazana lokalizacja przesiedlenia zapewni dostęp do pracy, szkół i usług;
• jaka infrastruktura ma być ukończona przed przeprowadzką gospodarstwa domowego;
• jak będzie organizowane wsparcie dla osób tracących dochód z rolnictwa;
• jak zostaną przeprowadzone przenoszenie grobów i ochrona dziedzictwa.

Główna obietnica projektu jest prosta: mieszkańcy nie powinni opuszczać swoich domów, jeśli alternatywa nie jest jeszcze gotowa. O tym, czy zasada zostanie dotrzymana, przesądzą jednak ukończone mieszkania i działające usługi — nie tylko wzór na wyliczenie odszkodowania. 35