Azjatyccy producenci chipów zabiegają o jasne zasady amerykańskich ceł

Stawką są nie tylko cła, lecz także sposób przyznawania ulg

Korea Południowa i Japonia naciskają na Waszyngton, by dotrzymał uzgodnionych na poziomie państw zasad dotyczących traktowania półprzewodników. Tajwan opiera swoją argumentację na umowie handlowo-inwestycyjnej z USA oraz szeroko zakrojonej rozbudowie działalności TSMC w Stanach Zjednoczonych.

Problem polega na tym, że zapowiadany przez sekretarza handlu Howarda Lutnicka model może uzależniać ulgę od indywidualnego zaangażowania danej firmy w produkcję w USA, a nie wyłącznie od porozumienia zawartego z jej krajem pochodzenia. W praktyce krajowe gwarancje mogłyby więc zostać zastąpione decyzjami podejmowanymi osobno dla poszczególnych przedsiębiorstw. 12

Co rozważa administracja USA

Planowane są ukierunkowane cła na półprzewodniki. Ich zakres może wykraczać poza same chipy i objąć również produkty, w których są one wbudowane — na przykład serwery, laptopy czy konsole do gier. 134

Zgodnie z rozważanym podejściem firmy inwestujące w budowę fabryk półprzewodników w USA mogłyby uzyskać zwolnienie z ceł albo bezcłowy kontyngent importowy powiązany z deklarowaną produkcją w Stanach Zjednoczonych. Przedsiębiorstwa bez produkcji w USA miałyby natomiast płacić cło.

Nadal nie ogłoszono jednak kluczowych parametrów: stawki celnej, pełnej listy towarów, wzoru obliczania kontyngentów, harmonogramu ani podstawy prawnej wdrożenia programu. 134

Korea Południowa: obrona zasady równego traktowania

Seul prowadzi rozmowy o ewentualnych dodatkowych inwestycjach w sektor chipów, jednocześnie przypominając o dwustronnym zapewnieniu, że koreańskie półprzewodniki będą traktowane „nie mniej korzystnie” niż produkty konkurencyjnych państw. 56

Obawy dotyczą zwłaszcza ryzyka, że Samsung i SK hynix znajdą się w mniej korzystnej sytuacji niż TSMC, jeśli o uldze będzie decydować skala fabryk każdej firmy w USA, a nie status wynegocjowany przez Koreę Południową.

• Samsung ogłosił plany inwestycji przekraczających 37 mld dolarów w ekosystem półprzewodnikowy w środkowym Teksasie. Projekt ma być wsparty potencjalną dotacją CHIPS Act w wysokości do 4,745 mld dolarów. 7
• SK hynix przedstawił plan inwestycji w USA w zaawansowane pakowanie układów i produkty dla sztucznej inteligencji. Żadna z tych dwóch koreańskich firm nie ogłosiła jednak w trakcie obecnej presji celnej nowego zobowiązania dotyczącego fabryki w USA na skalę porównywalną z rozszerzoną budową zakładów TSMC. 8
• Szerszy pakiet handlowy Korei Południowej obejmował deklarację inwestycji w USA o wartości 350 mld dolarów, lecz nie jest to precyzyjnie określony, przypisany konkretnej firmie próg inwestycji w fabrykę chipów. 9

Japonia: powołanie się na ramy warte 550 mld dolarów

Tokio wskazuje na strategiczne porozumienie handlowo-inwestycyjne z lipca 2025 r., w ramach którego Japonia zadeklarowała do 550 mld dolarów inwestycji w strategicznych sektorach USA. Japoński rząd zabiega o to, by nowe środki dotyczące półprzewodników zachowały uzgodnione warunki celne, zamiast nakładać nieograniczoną, zależną od konkretnej firmy opłatę na chipy. 1011

Wspomniane porozumienie ustaliło 15-procentową cło na większość importu z Japonii. Nierozstrzygnięte pozostaje jednak, czy i jak warunki te będą stosowane do przyszłych środków wobec półprzewodników podejmowanych na podstawie Section 232 — amerykańskiej procedury pozwalającej nakładać ograniczenia handlowe z powodu bezpieczeństwa narodowego. 1011

Tajwan i TSMC: inwestycje jako najmocniejszy argument

Tajwan zawarł z USA układ skoncentrowany na półprzewodnikach, łączący ustępstwa taryfowe z zobowiązaniami do inwestowania w amerykańską produkcję technologiczną. 212

TSMC najściślej odpowiada kryterium, które rozważa administracja: spółka zadeklarowała łączne inwestycje w USA do 165 mld dolarów. Obejmują one nowe fabryki w Arizonie, instalacje zaawansowanego pakowania układów oraz działalność badawczo-rozwojową. 212

Dlaczego model oparty na firmach może wywołać napięcia

Obietnica traktowania kraju „nie mniej korzystnie” może zostać formalnie zachowana, a mimo to skutki dla firm będą bardzo różne. Samsung, SK hynix, TSMC i japońscy dostawcy mogliby otrzymać odmienne zwolnienia lub limity importowe, zależne od własnego harmonogramu budowy w USA, mocy produkcyjnych, struktury produktów albo wielkości inwestycji. 5610

Taki mechanizm przesuwałby ciężar negocjacji z poziomu umów między rządami na poziom uznaniowych decyzji wobec konkretnych przedsiębiorstw. Jednocześnie mógłby podważyć wcześniejsze kompromisy, w których państwa oferowały szerokie inwestycje, dostęp do rynku albo koncesje zakupowe w zamian za przewidywalne warunki celne.

Na razie żadna ze stron nie odrzuca otwarcie amerykańskiego kierunku. Seul rozmawia o dodatkowych inwestycjach, Tokio odwołuje się do pakietu 550 mld dolarów, a Tajpej i TSMC przedstawiają rozbudowę mocy w USA jako spełnienie oczekiwań Waszyngtonu. Wciąż brakuje jednak odpowiedzi na podstawowe pytania: jaka będzie stawka, które produkty obejmą cła, czy uwzględnione zostaną chipy w urządzeniach, jak będą zaliczane inwestycje i czy umowy dwustronne zapewnią faktyczne zwolnienie, czy tylko względnie równe traktowanie. 134