Redaktor „Kayhan” wezwał Iran do zakłócenia kabli podmorskich w Zatoce Perskiej

Hossein Shariatmadari, redaktor naczelny ultrakonserwatywnego irańskiego dziennika „Kayhan” i przedstawiciel najwyższego przywódcy Iranu, 3 września wezwał irańskie siły zbrojne oraz Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) do zakłócenia działania albo przecięcia międzynarodowych podmorskich kabli światłowodowych biegnących przez Zatokę Perską i Cieśninę Ormuz.

Shariatmadari przyznał, że celowe zerwanie tych kabli byłoby naruszeniem prawa międzynarodowego. Mimo to przedstawiał taki krok jako „konieczny” środek odwetu za, jak to określił, „zbrodnie Ameryki i jej nikczemnych sojuszników”. Twierdził, że Iran ma prawo zmusić te „źródła zła” do ustępstw.25

Dlaczego Cieśnina Ormuz ma znaczenie dla internetu

To nie tylko strategiczny szlak żeglugowy. Po dnie cieśniny przebiega kilka istotnych systemów światłowodowych. Należą do nich m.in. AAE-1, łączący Azję Południowo-Wschodnią z Europą przez Egipt, sieć FALCON oraz Gulf Bridge International Cable System. Sieci te zapewniają połączenia między Indiami, Azją Południowo-Wschodnią, państwami Zatoki i Europą.16

Uszkodzenie wielu kabli mogłoby szczególnie mocno uderzyć w państwa Zatoki Perskiej. Najbardziej odczuwalne skutki to wzrost opóźnień, przeciążenie pozostałych łączy i lokalne przerwy w usługach transmisji danych. W pierwszej kolejności problemy mogłyby dotknąć platform chmurowych, połączeń między centrami danych, sieci firmowych i cyfrowej komunikacji.16

Zakłócenia mogłyby też opóźniać dane rynkowe, operacje banków działających ponad granicami oraz procesy płatnicze zależne od operatorów telekomunikacyjnych. Dostępne informacje nie uzasadniają jednak tezy o całkowitym globalnym wyłączeniu systemu SWIFT.

Związek z amerykańskimi uderzeniami

Moment wezwania jest istotny, ale sam w sobie nie dowodzi bezpośredniego związku operacyjnego z amerykańskimi uderzeniami z 2 września. W jednym z doniesień, powołującym się na źródło amerykańskie, wskazano, że ataki miały wyprzedzić irański plan wymierzony w kable w Cieśninie Ormuz. Niezależnie od tego CENTCOM podał publicznie, że zaatakowano irańską obronę powietrzną, radary, środki i obiekty morskie, zdolności do stawiania min oraz obiekty łączności.89

Uzasadnienie uderzeń domniemanym planem ataku na kable nie zostało jednak niezależnie potwierdzone przez CENTCOM ani innymi publicznie dostępnymi źródłami wysokiej rangi.

Wcześniejsze sygnały ze strony Iranu

Wezwanie Shariatmadariego wpisuje się w wcześniejszą presję wokół podmorskiej infrastruktury telekomunikacyjnej. Media powiązane z państwem lub środowiskiem IRGC informowały wcześniej o możliwych licencjach, dostępie do ruchu, wymogach monitorowania oraz wysokich rocznych opłatach tranzytowych dla właścicieli kabli i wielkich firm technologicznych. Według dostępnych doniesień Teheran nie przyjął jednak formalnie takiej polityki ani odpowiednich przepisów.37

Ryzyko gospodarcze, ale nie pewność „kryzysu 2008”

Porównanie ewentualnego ataku kablowego do kryzysu finansowego z 2008 roku powinno być traktowane jako ostrzeżenie o możliwym wstrząsie systemowym, a nie jako wiarygodna prognoza. Długotrwałe, skoordynowane uszkodzenie kilku kabli — zwłaszcza równocześnie z zakłóceniami żeglugi i dostaw energii — mogłoby zwiększyć napięcia gospodarcze i rynkowe. Obecne dane nie pozwalają jednak stwierdzić z przekonaniem, że sam atak na kable odtworzyłby skalę kryzysu z 2008 roku.

Iran również nie byłby całkowicie odporny na konsekwencje. Większe wykorzystanie lądowych tras transmisji może dawać mu więcej alternatyw niż części sąsiadów znad Zatoki, ale nie eliminuje ryzyka przeciążeń, skutków dla krajowej łączności, sankcji ani odwetu. Brakuje danych pozwalających rzetelnie porównać odporność poszczególnych państw regionu.