Belgia zajęła 65,2 mln euro z kont McKinsey w śledztwie podatkowym we Francji

Belgijskie władze, działając na wniosek francuskich śledczych, zajęły 19 sierpnia 65 244 757,07 euro znajdujące się na kontach McKinsey & Company w Brukseli. To zabezpieczenie majątkowe w toczącym się we Francji postępowaniu dotyczącym podejrzeń o pranie dochodów z oszustw podatkowych w kwalifikowanej postaci — nie jest ono wyrokiem ani stwierdzeniem winy McKinsey czy jakiejkolwiek osoby. 19

Dlaczego kwota jest istotna

Środki zajęto na rachunkach McKinsey w Brukseli w ramach współpracy belgijsko-francuskiej. Francuska prokuratura finansowa (PNF, Parquet national financier) podała, że odpowiadają one 96% szacowanej szkody podatkowej w tej sprawie. Innymi słowy, zabezpieczono niemal całość kwoty, którą prokuratura na tym etapie wiąże z potencjalnym uszczupleniem podatkowym. 911

Zajęcie ma zabezpieczyć aktywa na czas śledztwa. Samo w sobie nie przesądza ani o tym, czy doszło do bezprawnego unikania opodatkowania, ani o praniu pieniędzy, ani o ewentualnej ostatecznej karze.

Od czego zaczęło się francuskie postępowanie

PNF wszczęła postępowanie przygotowawcze w marcu 2022 r. po dochodzeniu francuskiego Senatu dotyczącym rosnącego wykorzystania i wpływu prywatnych firm konsultingowych na politykę publiczną. 15

Senackie ustalenia zwróciły uwagę na rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych przez McKinsey France. Ówczesne doniesienia wskazywały, że firma przez dekadę nie płaciła we Francji tego podatku, mimo znaczącej działalności w kraju, w tym pracy dla administracji publicznej. 516

Postępowanie PNF dotyczy podejrzeń o pranie dochodów pochodzących z oszustwa podatkowego w kwalifikowanej postaci i koncentruje się na pozycji podatkowej McKinsey we Francji. 516

Co badają śledczy

Śledczy analizują, czy dochód podlegający opodatkowaniu we Francji mógł zostać obniżony za pomocą płatności lub obciążeń wobec podmiotów z grupy poza Francją. W praktyce badają więc, czy zasady cen transferowych — rozliczeń między spółkami tej samej grupy — właściwie odzwierciedlały działalność gospodarczą i wartość tworzoną we Francji.

To nadal zarzuty badane w śledztwie, a nie ustalenia sądu. Dostępne relacje nie dowodzą, że firma bezprawnie przenosiła zyski ani że ostatecznie będzie zobowiązana do zapłaty zajętej kwoty. 15

W maju 2022 r. francuskie władze przeszukały obiekty grupy McKinsey, w tym biuro w Paryżu. Później prokuratorzy przesłuchiwali świadków i podejrzanych w latach 2025 i 2026, jednocześnie korzystając z pomocy transgranicznej, która doprowadziła do zajęcia środków w Brukseli. 117

Polityczne tło sprawy

Śledztwo podatkowe pojawiło się w czasie szerszej debaty na temat korzystania przez rząd Emmanuela Macrona z usług zewnętrznych konsultantów. Prace Senatu dotyczyły wpływu takich firm na politykę publiczną i skierowały uwagę opinii publicznej oraz prokuratury na francuskie rozliczenia McKinsey. 16

Ten kontekst polityczny nie rozstrzyga jednak sprawy podatkowej. Obecne postępowanie dotyczy podejrzeń o pranie dochodów z oszustw podatkowych, natomiast osobna debata publiczna obejmowała skalę i rolę doradztwa świadczonego dla francuskiego państwa.

Na jakim etapie jest sprawa

Zajęcie 65,2 mln euro to jeden z najbardziej wymiernych kroków finansowych w czteroletnim śledztwie, ale postępowanie nadal trwa. McKinsey zaprzecza nieprawidłowościom, oświadcza, że przestrzega obowiązujących we Francji przepisów podatkowych, i deklaruje współpracę z władzami. 175

Kluczowe rozróżnienie pozostaje proste: prokuratura zabezpieczyła środki zbliżone do szacowanej szkody podatkowej, lecz zajęcie nie jest ani skazaniem, ani ostatecznym rozstrzygnięciem o odpowiedzialności. 91