Jak Chiny zwiększają bezpieczeństwo i samowystarczalność łańcucha dostaw półprzewodników?

Chiny zrobiły znaczący krok w kierunku większej odporności swojego łańcucha dostaw półprzewodników. Postęp obejmuje przede wszystkim krajowe urządzenia i materiały do produkcji chipów, układy w dojrzałych procesach technologicznych, półprzewodniki mocy oraz półprzewodniki złożone. Nie jest to jednak równoznaczne z pełną niezależnością technologiczną w segmencie najbardziej zaawansowanych układów, gdzie zagraniczne zależności nadal są istotne. 57

Więcej krajowych urządzeń i materiałów

Chińska Państwowa Komisja Rozwoju i Reform (NDRC) twierdzi, że krajowe urządzenia do produkcji chipów oraz kluczowe materiały są wykorzystywane coraz szerzej. Ma to ograniczać ryzyko związane z zakłóceniami dostaw z zagranicy. Komisja wskazuje również na stopniową poprawę zdolności w zakresie projektowania i wytwarzania zaawansowanych układów, a także na rosnące przewagi Chin w wyspecjalizowanych obszarach, takich jak półprzewodniki mocy i półprzewodniki złożone. 37

Postęp ma obejmować także zaawansowane pakowanie układów i pamięci. To ważne, ponieważ o konkurencyjności sektora nie decyduje wyłącznie sama fabryka wafli krzemowych, lecz cały zestaw powiązanych dostawców i usług.

Od pojedynczych sukcesów do całego ekosystemu

Deklarowany przez Pekin kierunek zmian zakłada odejście od „izolowanych przełomów technologicznych” na rzecz koordynacji całego łańcucha wartości układów scalonych. Chodzi o połączenie projektowania, produkcji, urządzeń, materiałów, pakowania, zastosowań, finansowania i badań naukowych. 57

W praktyce fabryka półprzewodników nie może działać niezależnie, jeśli nie ma dostępu do odpowiednich narzędzi, chemikaliów, komponentów, oprogramowania, serwisu oraz odbiorców gotowych kupować jej produkty. Z tego powodu większa liczba krajowych dostawców może poprawiać bezpieczeństwo całego sektora nawet wtedy, gdy Chiny nie są jeszcze samowystarczalne w każdej technologii.

„Bezpieczniejszy” łańcuch nie oznacza pełnej niezależności

Chińskie stwierdzenie, że łańcuch dostaw stał się „znacznie bezpieczniejszy”, należy rozumieć przede wszystkim jako większą zdolność do utrzymania produkcji i zastępowania zagranicznych komponentów krajowymi odpowiednikami. Nie jest to dowód, że Chiny dorównały Stanom Zjednoczonym, Japonii, Niderlandom, Tajwanowi czy Korei Południowej we wszystkich zaawansowanych technologiach. 12

Amerykańskie i sojusznicze ograniczenia nadal utrudniają dostęp do zaawansowanej litografii, wybranych urządzeń produkcyjnych oraz najnowocześniejszych technologii obliczeniowych wykorzystywanych w sztucznej inteligencji. Dlatego większa odporność dostaw i większa samowystarczalność w części segmentów nie powinny być mylone z pełną niezależnością w produkcji najwydajniejszych procesorów AI.

Plan pięcioletni ma przyspieszyć rozwój

W ramach 15. planu pięcioletniego na lata 2026–2030 Pekin zamierza zastosować model określany jako podejście „całego narodu”. Zakłada on koordynację administracji państwowej, finansowania publicznego, instytutów badawczych, władz lokalnych i przedsiębiorstw w celu skoncentrowania zasobów na najważniejszych barierach technologicznych.

Kierunek polityki wyraźnie stawia na większą samodzielność w dziedzinach, w których Chiny nadal zależą od dostawców ze Stanów Zjednoczonych, Europy i Japonii, w tym w półprzewodnikach, zaawansowanych urządzeniach, narzędziach i oprogramowaniu. Plan mówi o osiągnięciu „decydujących przełomów” w kluczowych technologiach, ale są to cele na lata 2026–2030, a nie rezultaty już w pełni zrealizowane. 112

Litografia pozostaje największym wyzwaniem

Najpoważniejszym nierozwiązanym problemem jest zaawansowana litografia, czyli technologia wykorzystywana do nanoszenia niezwykle precyzyjnych wzorów na wafle krzemowe. Chińscy liderzy branży wezwali do uruchomienia w latach 2026–2030 skoordynowanego, ogólnokrajowego programu budowy działających krajowych systemów litograficznych. Sam apel pokazuje, że zdolność ta nie została jeszcze w pełni osiągnięta. 214

Chińskie instytucje poczyniły postępy w poszczególnych elementach, między innymi w źródłach światła EUV, układach pozycjonowania wafla i systemach optycznych. Nadal wyzwaniem pozostaje jednak zintegrowanie tych komponentów w kompletną, sprawnie działającą maszynę. 2

Wniosek

Chiny są dziś lepiej przygotowane do produkcji i dostarczania szerokiej gamy chipów mimo presji związanej z amerykańskimi kontrolami eksportowymi. Najwyraźniejszym osiągnięciem jest większa odporność łańcucha dostaw oraz możliwość zastępowania części importowanych urządzeń i materiałów krajowymi rozwiązaniami.

Nie ma jednak podstaw, by uznać, że Chiny osiągnęły pełną autonomię w najbardziej zaawansowanych technologiach. „Decydujące przełomy” zapowiadane w ramach 15. planu pięcioletniego pozostają celem, a nie ukończonym projektem. 125