Chińskie firmy technologiczne pozywają Pentagon. Sądy żądają lepszych dowodów

Rozszerzana przez Pentagon lista chińskich firm, które — zdaniem Departamentu Obrony USA — są powiązane z chińskim wojskiem lub je wspierają, stała się przedmiotem serii pozwów. Wśród wskazywanych przedsiębiorstw są producent układów pamięci ChangXin Memory Technologies (CXMT), wytwórca sensorów lidarowych Hesai Group, producent dronów DJI, firma biotechnologiczna WuXi AppTec oraz koncern technologiczno-handlowy Alibaba. Sam wpis nie oznacza formalnych sankcji, ale może ograniczyć dostęp do przyszłych kontraktów z amerykańskim rządem i wywołać konsekwencje wizerunkowe oraz operacyjne. 515

Z dotychczasowego orzecznictwa wynika wniosek ważny, ale ograniczony: sędziowie są gotowi badać, czy Departament Obrony prawidłowo zastosował ustawowe kryteria, dochował wymaganych procedur i oparł decyzje na wystarczających dowodach. Orzeczenia nie oznaczają natomiast całkowitego podważenia kompetencji Pentagonu ani ostatecznego stwierdzenia, że żadna z tych firm nie ma związków z chińskim sektorem wojskowym.

Które firmy kwestionują decyzje Pentagonu?

CXMT: pozew dopiero na początku drogi

ChangXin Memory Technologies, jeden z czołowych chińskich producentów układów pamięci, złożył pod koniec sierpnia 2026 roku pozew przeciwko Pentagonowi. Firma chce uchylenia swojej klasyfikacji i usunięcia z listy. Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego dla Dystryktu Kolumbii. Wpis może skutkować ograniczeniami w ubieganiu się o kontrakty amerykańskiego rządu, a także szkodą reputacyjną. 2

Postępowanie CXMT jest na wczesnym etapie i nie ma jeszcze rozstrzygnięcia co do meritum. Pozew dołącza jednak ważnego gracza z branży półprzewodników do rosnącej grupy firm podważających sposób, w jaki Pentagon korzysta z tej listy.

Hesai: sąd apelacyjny nakazał poprawienie procedury

Hesai Group, producent czujników lidarowych, odniosła istotne zwycięstwo proceduralne przed Sądem Apelacyjnym dla Okręgu Dystryktu Kolumbii. Sąd uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie sądu niższej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując Departamentowi Obrony usunięcie uchybień proceduralnych oraz ponowną ocenę wpisu Hesai. Według relacji dotyczących orzeczenia doszło do naruszenia prawa firmy do należytej procedury. 10

Decyzja daje Hesai kolejną szansę na zakwestionowanie wpisu. Nie usuwa jednak automatycznie firmy z listy ani nie rozstrzyga wszystkich kwestii dotyczących jej rzekomych powiązań z chińskim wojskiem.

DJI: ponowna analiza materiału dowodowego

Ten sam sąd apelacyjny nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej DJI. Uznał, że sąd niższej instancji popełnił błąd, opierając się wyłącznie na odtajnionej części akt, gdy podtrzymywał twierdzenie rządu, że DJI przyczynia się do rozwoju chińskiej bazy przemysłu obronnego.

To istotne rozstrzygnięcie, ponieważ dotyczy sposobu oceny dowodów, a nie tylko przyjęcia rządowej charakterystyki sprawy jako kwestii bezpieczeństwa narodowego. Według relacji z orzeczenia DJI na razie pozostaje na liście, a sąd niższej instancji ma ponownie przeanalizować sprawę.

WuXi AppTec: sąd czasowo zablokował egzekwowanie wpisu

WuXi AppTec uzyskała jak dotąd najbardziej wyraźną tymczasową ochronę prawną. Sędzia James E. Boasberg, przewodniczący Sądu Okręgowego dla Dystryktu Kolumbii, wydał nakaz wstępny zakazujący Departamentowi Obrony egzekwowania, wdrażania lub wywoływania innych skutków wpisu WuXi na listę do czasu zakończenia postępowania. 1

Sąd uznał, że WuXi wykazała prawdopodobieństwo wygranej w sporze z twierdzeniem, że wpis był arbitralny i pozbawiony racjonalnych podstaw. Według relacji sędzia stwierdził, że Pentagon nie dysponował wystarczającym uzasadnieniem i wielokrotnie błędnie odczytał kluczowe dowody dotyczące funduszu powiązanego z państwem, chińskich uniwersytetów oraz szpitala Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. 11

Nakaz wstępny nie jest ostatecznym wyrokiem. Wstrzymuje egzekwowanie decyzji na czas procesu, ale nie usuwa trwale WuXi z listy i nie wyklucza, że Pentagon spróbuje ponownie uzasadnić wpis, tym razem z zachowaniem prawidłowej procedury.

Alibaba: osobny pozew i tymczasowa ulga w sprawie lobbingu

Alibaba pozwała rząd USA po tym, jak Pentagon wpisał ją na listę w czerwcu 2026 roku. Firma domaga się usunięcia i twierdzi, że decyzja nie miała wystarczającej podstawy faktycznej ani prawnej. 312

Sprawę dotyczącą samego wpisu należy odróżnić od odrębnego postępowania w sprawie ograniczeń lobbingu. Ograniczenia te wpływały na możliwość zatrudniania przez firmy lobbystów, którzy reprezentowali również podmioty znajdujące się na liście Pentagonu. Według relacji po wejściu przepisów w życie lobbyści zerwali współpracę z Alibaba. 1719

Co orzeczenia mówią o odpowiedzialności Pentagonu?

Dotychczasowe sprawy wskazują na trzy praktyczne ograniczenia swobody władzy wykonawczej w oznaczaniu firm jako zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Argumenty dotyczące bezpieczeństwa narodowego nadal wymagają dowodów

Sądy nie uznały, że klasyfikacje związane z bezpieczeństwem narodowym są wyłączone spod kontroli. W sprawie WuXi sędzia zbadał, czy materiał dowodowy rzeczywiście wspierał uzasadnienie agencji, i uznał, że istnieje wystarczające prawdopodobieństwo, iż wpis był arbitralny i pozbawiony racjonalnych podstaw. 1

W sprawie DJI sąd apelacyjny zażądał pełniejszej oceny dowodów stojących za kluczowym twierdzeniem rządu. Zwycięstwo Hesai również dotyczyło przede wszystkim procedury i prawa do należytego postępowania, a nie kategorycznego stwierdzenia, że firma nigdy nie może zostać wpisana na listę. 10

Procedura ma znaczenie także wtedy, gdy rząd powołuje się na bezpieczeństwo

Orzeczenie w sprawie Hesai pokazuje, że znaczenie mogą mieć zawiadomienie firmy, ujawnienie podstaw decyzji i możliwość udzielenia odpowiedzi. Sąd przekazał sprawę Pentagonowi, aby ten poprawił procedurę i ponownie rozważył klasyfikację. 10

Jest to realny mechanizm kontroli nad Departamentem Obrony, ale pozostawia mu możliwość wydania nowej decyzji — o ile będzie zgodna z prawem i lepiej uzasadniona.

Tymczasowa ulga nie oznacza oczyszczenia z zarzutów

Nakaz w sprawie WuXi oraz przekazanie spraw Hesai i DJI do ponownego rozpoznania są zwycięstwami wstępnymi lub proceduralnymi. Mogą ograniczyć bezpośrednie skutki biznesowe i zmusić rząd do ponownej pracy nad decyzją, ale nie dowodzą, że firmy nie mają żadnych związków z chińskim wojskiem ani sektorem obronnym. Dostępne rozstrzygnięcia koncentrują się na tym, czy rząd spełnił wymagania prawne i dowodowe. 110

Co dokładnie zmieniła ulga dla Alibaba?

Sędzia federalna tymczasowo zakazała Departamentowi Obrony traktowania Alibaba jako chińskiej firmy wojskowej na potrzeby nowego ograniczenia lobbingu, podczas gdy sąd rozpatruje konstytucyjność tego przepisu. Była to wąska i tymczasowa forma ochrony: Alibaba odzyskała możliwość korzystania z amerykańskich lobbystów na czas kontroli sądowej, ale nie została usunięta z listy Pentagonu i nie wygrała całego sporu. 1417

To rozróżnienie jest kluczowe. Alibaba uzyskała ochronę przed jednym ze skutków wpisu, a nie ostateczne zwycięstwo w sprawie samej klasyfikacji. Pozew o usunięcie z listy pozostaje odrębnym postępowaniem. 314

Dlaczego istotne jest, że Alibaba jest właścicielem South China Morning Post?

Alibaba zgodziła się w 2015 roku przejąć dziennik South China Morning Post oraz inne aktywa medialne grupy SCMP, a transakcję sfinalizowano w 2016 roku.

Własność ta jest istotnym kontekstem przy korzystaniu z materiałów South China Morning Post dotyczących sporów Alibaba z rządem USA. Powinna zostać ujawniona jako potencjalna relacja między bohaterem publikacji a medium, które o nim informuje. Sam fakt własności nie dowodzi jednak, że konkretny artykuł jest nieprawdziwy. Najwłaściwsze podejście polega na ujawnieniu tej relacji oraz porównaniu kluczowych twierdzeń z niezależnymi relacjami i dokumentami sądowymi, jeśli są dostępne.

Wniosek

CXMT, Hesai, DJI, WuXi AppTec i Alibaba wykorzystują amerykańskie sądy, aby kwestionować wpisy Pentagonu na listę firm powiązanych z chińskim wojskiem albo skutki takich decyzji. Najważniejszy sygnał płynący z najnowszych orzeczeń nie polega na unieważnieniu całej listy. Chodzi raczej o to, że Departament Obrony musi umieć wyjaśnić swoje decyzje, prawidłowo stosować obowiązujące kryteria i poprzeć wnioski dowodami, które wytrzymają sądową kontrolę.

Na razie wyniki są mieszane i nieostateczne: sprawa CXMT dopiero się rozpoczęła, WuXi uzyskała tymczasową ochronę, a Hesai i DJI doprowadziły do dalszej kontroli sądowej. Ulga dla Alibaba w sprawie lobbingu ma jeszcze węższy zakres. W każdej z tych spraw decydujące będzie teraz to, czy Pentagon zdoła obronić swoje decyzje albo przygotować je ponownie po usunięciu wskazanych przez sądy uchybień.