ChatGPT, Reddit i Roblox trafiają do najwyższej kategorii DSA. Co to oznacza?

Co oznacza oznaczenie VLOP i VLOSE?

Komisja Europejska zaliczyła ChatGPT, Reddit i Roblox do najwyższej kategorii przewidzianej w akcie o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA). Próg dla takiej klasyfikacji to ponad 45 mln średnich użytkowników miesięcznie w Unii Europejskiej — około 10 proc. populacji UE. Oznaczenia opierają się na danych zadeklarowanych przez same usługi. 678

Nie jest to stwierdzenie niezgodności z prawem ani dowód naruszenia DSA. W praktyce oznacza jednak, że usługi o tak dużym zasięgu podlegają dodatkowym obowiązkom, ponieważ ich działanie może wpływać na bezpieczeństwo użytkowników, debatę publiczną i demokrację. 38

Dlaczego każda z usług otrzymała inną kategorię?

• ChatGPT — VLOSE: Komisja uznała usługę za bardzo dużą wyszukiwarkę internetową. Podstawą był zadeklarowany zasięg ChatGPT wśród użytkowników w UE. 67
• Reddit — VLOP: serwis zaklasyfikowano jako bardzo dużą platformę internetową, ponieważ umożliwia użytkownikom publikowanie, wymianę i rozpowszechnianie treści. 67
• Roblox — VLOP: platforma otrzymała tę samą kategorię ze względu na zadeklarowany zasięg oraz rolę w udostępnianiu treści tworzonych przez użytkowników i interaktywnych doświadczeń. 67

Różnica między kategoriami wynika więc przede wszystkim z funkcji usługi: ChatGPT został wskazany jako wyszukiwarka, natomiast Reddit i Roblox jako platformy internetowe.

Jakie obowiązki teraz się pojawiają?

Jako VLOP i VLOSE usługi muszą spełnić dodatkowe wymogi DSA, w tym przede wszystkim:

• oceniać i ograniczać ryzyka systemowe związane z rozpowszechnianiem nielegalnych treści, towarów i usług;
• analizować wpływ swoich systemów na nieletnich, w tym na ich dobrostan fizyczny i psychiczny;
• uwzględniać zagrożenia dla praw podstawowych, debaty obywatelskiej, procesów wyborczych i bezpieczeństwa publicznego;
• zapewniać mechanizmy zgłaszania nielegalnych treści oraz procedury podejmowania i wyjaśniania decyzji moderacyjnych;
• zwiększyć przejrzystość działania usług, ich systemów oraz zarządzania ryzykiem;
• wdrażać środki ograniczające ryzyko proporcjonalnie do zidentyfikowanych zagrożeń, a także poddawać działania w zakresie zarządzania ryzykiem niezależnemu nadzorowi i audytom. 38

W dostarczonych materiałach nie ma pełnego, odrębnego zawiadomienia Komisji dla każdej usługi. Nie pozwalają one zatem wiarygodnie wskazać szczegółowych wymagań dotyczących konkretnych algorytmów rekomendacji, harmonogramu audytów, zasad reklamowych czy dostępu do danych.

Termin: koniec grudnia, nie styczeń

Po powiadomieniu o decyzjach ChatGPT, Reddit i Roblox mają cztery miesiące na dostosowanie się do dodatkowych obowiązków DSA. Zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej termin przypada na koniec grudnia 2026 r. 57

Oznacza to, że pojawiająca się w pytaniu data styczniowa nie jest właściwym terminem prawnym. Styczeń może być pierwszym pełnym miesiącem, w którym obowiązki będą już egzekwowane, ale sama data dostosowania upływa pod koniec grudnia 2026 r.

Kto będzie nadzorował te usługi?

Za nadzór nad wyznaczonymi bardzo dużymi platformami i wyszukiwarkami odpowiada bezpośrednio Komisja Europejska. Ich dodatkowe obowiązki nie pozostają więc wyłącznie w gestii krajowych organów regulacyjnych. 12

W przypadku naruszeń DSA Komisja może prowadzić postępowania i nakładać kary sięgające do 6 proc. globalnego rocznego obrotu dostawcy. 3

Praktyczne znaczenie decyzji jest jasne: od ChatGPT, Reddita i Robloxa będzie wymagane wykazanie, że rozpoznają ryzyka wynikające ze skali ich działalności i odpowiednio je ograniczają. Jeśli nie spełnią obowiązków, mogą zostać objęte dochodzeniami oraz sankcjami. 58

Dostarczone materiały nie potwierdzają jednak w wystarczającym stopniu konkretnych kwot ani wyników postępowań wobec AliExpress, X czy Temu. Nie należy więc przedstawiać ich tutaj jako zweryfikowanych precedensów dotyczących nowych oznaczeń.