Co wydarzyło się w Belgorodzie 30 sierpnia? Uderzenie uszkodziło obiekty Ozonu i infrastrukturę energetyczną

Atak z 30 sierpnia wygląda na wielocelowe ukraińskie uderzenie rakietowe na Biełgorod. Uszkodziło ono lokalne zaplecze logistyczne Ozonu, spowodowało ofiary w mieście i według relacji wywołało pożary zarówno w obiektach handlowych, jak i w infrastrukturze energetycznej. Najostrożniejszy wniosek jest taki, że operacje Ozonu zostały poważnie zakłócone — nie ma jednak potwierdzenia, że zniszczono całą biełgorodzką działalność firmy.

Co stało się w obiektach Ozonu?

Ozon poinformował, że trafione zostały jego sortownia oraz hub dostaw w Belgorodzie. Pracowników ewakuowano, a według wstępnych danych kilka osób odniosło obrażenia. Po ataku wybuchł pożar, który — jak podała firma — szybko opanowano. 13

W związku z uszkodzeniem infrastruktury Ozon tymczasowo przestał przyjmować zamówienia i obsługiwać dostawy w Belgorodzie oraz okolicznym regionie. Firma zapowiedziała wznowienie tych usług po odbudowie tras logistycznych. 15

Nie wiadomo natomiast, jaka część towaru została zniszczona ani jak duża powierzchnia magazynowa uległa uszkodzeniu. Doniesienia o pożarach dotyczą magazynów kompleksu Estate Logistik, w którym działały operacje Ozonu. Jest to zgodne z komunikatem firmy o uszkodzeniach, ale dostępne niezależne materiały nie pozwalają jeszcze dokładnie oszacować strat. 710

Bilans ofiar i skala ataku

Pełny bilans podany przez pełniącego obowiązki gubernatora obwodu biełgorodzkiego wynosi dwie ofiary śmiertelne i 16 osób rannych w całym mieście. Nie oznacza to, że wszystkie te osoby znajdowały się na terenie centrum Ozonu; nie przedstawiono osobnego, potwierdzonego bilansu dla tego obiektu. 6

Relacje lokalne i analiza OSINT wskazywały na kilka potencjalnych miejsc trafień. Oprócz magazynu Ozonu i kompleksu Estate Logistik miały to być biełgorodzka elektrociepłownia, obiekt firmy transportowej PEK, zakład w strefie przemysłowej oraz okolice wieży telewizyjnej. Pożar w elektrociepłowni miał objąć między innymi zbiorniki z paliwem i kilka budynków na jej terenie. Informacje o części pozostałych celów nie zostały jednak niezależnie potwierdzone, dlatego należy traktować je jako wstępne. 510

Kolejny etap kampanii przeciwko logistyce e-commerce

Uderzenie w Belgorodzie wpisuje się w szerszą kampanię przeciwko rosyjskim operatorom handlu internetowego. Zaczęła się ona 18 lipca od ataków na magazyny Wildberries. Do początku sierpnia zaatakowano co najmniej 20 obiektów tej firmy, wywołując duże pożary, niszcząc zapasy w części lokalizacji i zakłócając ogólnokrajową sieć logistyczną. Analiza zdjęć satelitarnych przywoływana przez Reuters wskazywała na uszkodzenie lub zniszczenie co najmniej 1,18 mln metrów kwadratowych powierzchni magazynowej. 3

W sierpniu celem stał się także Ozon, drugi co do wielkości rosyjski marketplace. Firma poinformowała 24 sierpnia o atakach na cztery kolejne centra logistyczne; po wcześniejszych uderzeniach oznaczało to sześć zaatakowanych obiektów w ciągu trzech dni. Po ogłoszeniu tej informacji kurs akcji Ozonu gwałtownie spadł. 2

Wcześniej, 22 sierpnia, trafiony został magazyn Ozonu w Czapajewsku w obwodzie samarskim. Działalność centrum wstrzymano, pracowników ewakuowano, a firma przekierowywała zamówienia i dostawy przez inne obiekty. 9

Kto ponosi koszty?

Bezpośrednie skutki odczuwają nie tylko same platformy. Ucierpieć mogą sprzedawcy korzystający z marketplace’ów, klienci, pracownicy magazynów, przewoźnicy i regionalne łańcuchy dostaw. Spalony towar oznacza opóźnienia, przekierowywanie przesyłek, anulowane lub wstrzymane zamówienia oraz dodatkowe koszty związane z reklamacjami i uzupełnieniem zapasów.

W jednym z wcześniejszych ataków duży magazyn Wildberries w obwodzie samarskim miał stracić cały zapas. Z obiektu o powierzchni 180 tys. metrów kwadratowych spłonąć miało 160 tys. metrów kwadratowych. 4

Skala zniszczeń stała się także problemem państwowym. Władimir Putin polecił rosyjskiemu rządowi przygotowanie programu pomocy w odbudowie komercyjnych magazynów uszkodzonych lub zniszczonych w atakach. 9

Ewakuacje i ochrona przeciwpożarowa

Z publicznie dostępnych informacji wynika, że firmy reagowały przede wszystkim poprzez ewakuację pracowników, czasowe zamykanie obiektów, wstrzymywanie lub przekierowywanie zamówień, przenoszenie towarów do innych centrów oraz zwiększanie udziału służb pożarniczych. W grę wchodzi również odbudowa wspierana przez państwo. 119

Nie ma jednak wystarczających dowodów, aby mówić o jednolitym, ogólnokrajowym programie „zapobiegania pożarom” we wszystkich rosyjskich firmach e-commerce albo o konkretnych zabezpieczeniach fizycznych zastosowanych w każdym magazynie Ozonu czy Wildberries. Ozon wskazywał natomiast na ryzyko uszkodzenia infrastruktury przez czynniki zewnętrzne i podnosił stawki ubezpieczenia ładunków logistycznych. 21

Znaczenie dla wojny

Duże centra handlu internetowego są atrakcyjnymi celami presji gospodarczej, ponieważ w jednym miejscu skupiają towary, pracowników, transport i znaczną część infrastruktury cyfrowej sprzedaży. Ich wyłączenie może więc oddziaływać szerzej niż pojedynczy pożar magazynu — zakłóca dostawy i zmusza firmy do kosztownego przeorganizowania sieci.

Możliwe trafienie w elektrociepłownię zwiększa potencjalne konsekwencje ataku poza sektor detaliczny. Uszkodzenia lub środki ostrożności mogą wpływać na dostawy energii elektrycznej i ciepła. 5

Nie oznacza to jednak samo w sobie rozstrzygającego efektu militarnego. Znaczenie takich uderzeń jest przede wszystkim kumulatywne: Rosja musi przeznaczać więcej środków na obronę powietrzną, gaszenie pożarów, odbudowę, przekierowywanie logistyki i rekompensaty dla firm. Jednocześnie rośnie ryzyko dla cywilów oraz pracowników obiektów komercyjnych, a ataki zwiększają skalę wzajemnych działań odwetowych.