Co ujawnia raport etyczny FIFA w sprawie Gianniego Infantino

Ujawnione szczegóły dochodzenia etycznego FIFA z 2016 roku pokazują dwie rzeczy, które trzeba rozpatrywać jednocześnie. W raporcie opisano podróże, gościnność, wydatki i nominacje, które śledczy uznali za potencjalne źródło obaw o przejrzystość i konflikt interesów. Niezależna procedura etyczna ostatecznie wykazała jednak, że Gianni Infantino nie naruszył kodeksu etyki FIFA, a otrzymane przez niego świadczenia nie były niewłaściwe w świetle obowiązujących wtedy przepisów. 19

To rozróżnienie jest kluczowe. Ujawnienia mogą być politycznie i wizerunkowo obciążające, ale same w sobie nie dowodzą popełnienia przestępstwa.

Prywatne loty w pierwszych miesiącach prezydentury

Według doniesień opartych na wcześniej niepublikowanym materiale Infantino, krótko po objęciu stanowiska prezydenta FIFA, korzystał z miejsc w prywatnych samolotach powiązanych z rosyjskim rządem Władimira Putina oraz Katarem. Podróże obejmowały wizyty związane ze spotkaniami z Putinem i emirem Kataru. 2412

Raport opisuje również lot z Mediolanu do Rzymu, zorganizowany przez rosyjskiego biznesmena Leona Semenkę, w związku z wizytą w Watykanie. Według relacji podróż łączyła audiencję u papieża Franciszka z prywatnym przelotem, w którym uczestniczyli żona i matka Infantino. Sam prezydent FIFA przedstawiał spotkanie z papieżem jako prywatne, jednak okoliczności całej podróży stały się częścią postępowania etycznego. 245

Problemem nie było wyłącznie to, że użyto prywatnych samolotów. Śledczy analizowali, czy podróże i gościnność opłacane przez osoby trzecie mogły stworzyć wrażenie zobowiązania albo konfliktu z obowiązkami prezydenta FIFA. Ostatecznie uznali, że loty nie naruszyły obowiązującego kodeksu. 912

Dochodzenie go oczyściło, ale pytania o zarządzanie pozostały

Według doniesień ujawniony materiał dotyczył siedmiu skarg złożonych wkrótce po objęciu przez Infantino funkcji. Dochodzenie prowadziła Vanessa Allard, która oczyściła go ze wszystkich zarzutów. Oficjalny wniosek FIFA brzmiał: nie doszło do naruszenia kodeksu etyki, a korzyści uzyskane przez Infantino nie były niewłaściwe w świetle odpowiednich regulacji. 179

Z prawnego i faktograficznego punktu widzenia oznacza to, że postępowanie z 2016 roku zakończyło się uniewinnieniem w ramach zasad etycznych FIFA. Nie oznacza jednak, że każda opisana w raporcie decyzja była poza krytyką. Ujawniony dokument pokazuje raczej, że od początku prezydentury pojawiały się pytania o transparentność, ujawnianie świadczeń i niezależność osoby stojącej na czele organizacji.

Pensja i kontrowersje wokół nominacji

W raporcie miała znaleźć się także informacja o sporze dotyczącym kontraktu Infantino. Odmówił on podpisania propozycji wynagrodzenia w wysokości 2 mln franków szwajcarskich, określając ją jako „obraźliwą” w porównaniu z wynagrodzeniem Seppa Blattera wynoszącym 3,6 mln franków. 212

Inne skargi dotyczyły nominacji i procedur rekrutacyjnych. Wcześniejsze doniesienia o wewnętrznej notatce FIFA wskazywały na zarzuty obsadzania wysokich stanowisk bez sprawdzenia kwalifikacji kandydatów, a także na kwestie wydatków osobistych i korzystania z zasobów organizacji. 114

Z przytaczanych ustaleń nie wynikało, by Infantino naruszył kodeks etyki w związku z tymi sprawami. Według relacji odpowiedzialność za uchybienia proceduralne przy rekrutacji przypisano działowi zasobów ludzkich FIFA. Należy podkreślić, że są to zarzuty i ustalenia opisane w ujawnionym materiale, a nie późniejsze wyroki karne ani ustalenia sądowe.

Dlaczego stary raport wraca właśnie teraz?

Raport ponownie znalazł się w centrum uwagi, gdy Infantino mierzy się z odrębnym sporem dotyczącym porzuconego planu prywatnych inwestycji w FIFA. 27 sierpnia UEFA złożyła w amerykańskim sądzie wniosek o uzyskanie dokumentów i zeznań, które mogłyby zostać wykorzystane w ewentualnym zawiadomieniu karnym w Szwajcarii. UEFA rozważa zarzuty „przestępczego zarządzania” związane z planem przeniesienia praw komercyjnych do rozgrywek FIFA do nowej struktury inwestycyjnej. 1718

To wniosek o zebranie dowodów, a nie akt oskarżenia ani dowód, że Infantino popełnił przestępstwo. Uniewinnienie z 2016 roku jest ważnym kontekstem, ale nie przesądza o zasadności oddzielnych zarzutów UEFA dotyczących późniejszego planu inwestycyjnego.

Infantino wycofał propozycję po szerokiej krytyce. Tłumaczył, że projekt doprowadził do podziałów i przestał służyć pierwotnemu celowi. Plan przewidywał zachęty finansowe dla 211 federacji członkowskich FIFA w zamian za poparcie dla prywatnych inwestycji.

Napięcie stało się widoczne również w strukturach piłkarskich. Victor Montagliani, prezydent CONCACAF, poprosił Infantino, by nie pojawiał się na turnieju młodzieżowym w Dominikanie. Argumentował, że jego obecność przyćmiłaby wydarzenie w czasie sprzeciwu wobec jego przywództwa. Reuters informował, że po upadku planu inwestycyjnego Infantino znalazł się pod presją UEFA, Azjatyckiej Konfederacji Piłkarskiej i CONCACAF.

Oddzielny pomysł na turniej do lat 15

Doniesienia opisują także inny projekt kojarzony z Infantino: proponowany turniej lub festiwal do lat 15 z udziałem wszystkich 211 federacji członkowskich FIFA. Pomysł miał być częściowo inspirowany baseballowym Little League World Series. FIFA miała rozmawiać z prywatnymi inwestorami o rozwoju i komercjalizacji wydarzenia.

Kolejna publikacja sugerowała, że Infantino nie poinformował Rady FIFA o poszukiwaniu zewnętrznego finansowania dla tego projektu. Dostępne materiały potwierdzają istnienie propozycji i rozmów inwestycyjnych, ale nie dowodzą, że oficjalnie ogłoszono ostateczny turniej i festiwal w Baku.

Najważniejszy wniosek

Ujawniony raport nie pokazuje, że Infantino został uznany za winnego w 2016 roku. Pokazuje, że prywatne loty powiązane z wpływowymi środowiskami politycznymi i biznesowymi, wizyta w Watykanie, negocjacje płacowe oraz praktyki rekrutacyjne wywołały poważną kontrolę na początku jego prezydentury — kontrolę, która zakończyła się oczyszczeniem go przez komisję etyki. 19

Znaczenie dokumentu jest dziś przede wszystkim wizerunkowe i polityczne. Dawna sprawa wzmacnia argumenty dotyczące przejrzystości oraz koncentracji władzy w FIFA, podczas gdy obecne działania prawne UEFA dotyczą innej, znacznie późniejszej propozycji inwestycyjnej. Oba wątki łączy pytanie o sposób zarządzania światowym futbolem, ale pozostają odrębnymi sprawami pod względem dowodów i prawa.