Tiangong Ultra przebiegł 100 metrów w 8,64 sekundy. Roboty w Pekinie pobiły rekordy, ale też płonęły

Drugie Światowe Igrzyska Robotów Humanoidalnych zakończyły się w Pekinie 26 sierpnia 2026 roku, po pięciu dniach rywalizacji — a nie 27 sierpnia, choć część relacji o finale opublikowano dzień później. Najgłośniejszym wynikiem zawodów było zwycięstwo robota Tiangong Ultra w finale biegu na 100 metrów dla dużych konstrukcji. Maszyna pokonała dystans w 8,64 sekundy, czyli niemal o sekundę szybciej niż wynoszący 9,58 sekundy rekord świata Usaina Bolta. 19

To jednak nie sama prędkość była najważniejszą lekcją z imprezy. Zawody pokazały, że roboty humanoidalne szybko poprawiają wyniki w ściśle kontrolowanych zadaniach, ale nadal mają trudności z hamowaniem, odzyskiwaniem równowagi, przegrzewaniem, uszkodzeniami i nieprzewidywalnymi warunkami fizycznymi.

Tiangong Ultra trzy razy poprawiał własny wynik

Tiangong Ultra, opracowany przez Beijing Humanoid Robot Innovation Centre, poprawiał swój rezultat w kolejnych etapach zawodów:

• 9,39 sekundy w biegu eliminacyjnym 22 sierpnia,
• 8,86 sekundy w półfinale,
• 8,64 sekundy w finale 26 sierpnia. 1238

Finałowy czas był także dużą poprawą względem pierwszej edycji igrzysk, gdy najlepszy wynik robota na 100 metrów przekraczał 12 sekund. 8

Porównanie z Boltem przyciąga uwagę, ale wymaga ostrożności. Bieg robota i rekord lekkoatletyczny człowieka nie są równoważnymi osiągnięciami sportowymi: maszyny startują według innych zasad, mają odmienne konstrukcje i rywalizują w innych warunkach bezpieczeństwa. Wynik Tiangong Ultra najlepiej traktować jako efektowny punkt odniesienia dla rozwoju robotycznego poruszania się, a nie dowód na ogólną przewagę humanoidów nad ludźmi w sporcie.

Inny robot miał również pokonać około 2,88 metra w skoku wzwyż z miejsca, przekraczając rekord człowieka wynoszący 2,45 metra, należący do Javiera Sotomayora. Dostępne relacje nie potwierdzają jednak, że skok został zmierzony według zasad bezpośrednio porównywalnych z lekkoatletyką ani oficjalnie uznany za odpowiednik ludzkiego rekordu. 6

Ponad 2000 robotów i konkurencje inspirowane pracą

W igrzyskach uczestniczyło ponad 2000 robotów z 666 zespołów, które rywalizowały w 51 konkurencjach. Program obejmował tradycyjne dyscypliny, takie jak biegi, piłka nożna, tenis stołowy, kickboxing i przeciąganie liny, a także zadania wzorowane na pracy w fabrykach, restauracjach, biurach oraz podczas akcji ratunkowych. 513

Taki dobór konkurencji miał znaczenie. Sport pozwala stosunkowo łatwo zmierzyć szybkość, siłę, równowagę i koordynację. Symulacje pracy stawiają przed maszynami trudniejsze pytania: czy potrafią rozpoznać obiekt, właściwie ustawić ciało i dłonie, dobrać siłę nacisku oraz skorygować błąd?

Lekko przesunięty przewód, paczka zmieniająca położenie albo przedmiot znajdujący się odrobinę poza zasięgiem mogą ujawnić słabości, których nie widać podczas prostego sprintu. To właśnie takie drobne niedoskonałości bardziej przypominają warunki, z jakimi roboty spotkałyby się w prawdziwym miejscu pracy.

Upadki były równie ważne jak rekordy

Wiele robotów po zakończeniu — albo nawet podczas próby ukończenia — biegu wpadało w wyłożone miękkim materiałem bariery. Relacje mówiły o iskrach, maszynach, które na krótko stanęły w ogniu, oraz robotach wynoszonych z toru na noszach.

Obrazki z noszami wyglądały niemal jak sceny z nietypowych zawodów sportowych, ale problem był jak najbardziej inżynieryjny. Robot, który potrafi szybko przyspieszyć, musi także bezpiecznie wyhamować, utrzymać stabilność przy zmianie chodu i ochronić siłowniki oraz układ zasilania przed przeciążeniem.

Bieg zakończony zderzeniem pokazuje, że prędkość i pełna kontrola nad całym ciałem to nadal dwie różne umiejętności. Dennis Hong, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, uznał szybki bieg dwunożnego robota za istotny kamień milowy, ponieważ wraz ze wzrostem prędkości trudniejsze stają się równowaga, sterowanie, amortyzowanie uderzeń, praca siłowników i wytrzymałość mechaniczna.

Upadki nie oznaczały więc, że roboty nie zrobiły postępów. Pokazały raczej kolejną warstwę problemów, które ten postęp musi rozwiązać.

Igrzyska jako poligon dla ucieleśnionej sztucznej inteligencji

Zawody stworzyły publiczny poligon dla ucieleśnionej sztucznej inteligencji — systemów, które muszą połączyć postrzeganie świata, podejmowanie decyzji i fizyczne działanie.

Konkurencje sportowe sprawdzają poruszanie się i sterowanie. Symulacje pracy testują zręczność, rozpoznawanie obiektów, kontrolę siły i zdolność reagowania na błędy. 5

Według relacji widzowie i zespoły dostrzegli większą koordynację niż podczas inauguracyjnej edycji. Jednocześnie konkurencje praktyczne mogły powiedzieć o przyszłości technologii więcej niż najszybsze czasy. Robot może być doskonale zoptymalizowany pod kątem jednej trasy, jednej nawierzchni i zaprogramowanego ruchu, a mimo to zawodzić w nieznanym otoczeniu.

To kluczowa różnica z punktu widzenia zastosowań komercyjnych. Robot przydatny w zakładzie pracy musi nie tylko ukończyć efektowny pokaz. Powinien powtarzać zadanie bezpiecznie, radzić sobie ze zmiennością, nie uszkadzać siebie ani otoczenia i działać przy ograniczonej pomocy człowieka.

Pekin pokazał ambicje Chin — i technologiczną rywalizację z USA

Igrzyska w Pekinie były jednocześnie pokazem technologii i sygnałem chińskich ambicji przemysłowych. Odbyły się w czasie narastającej rywalizacji Stanów Zjednoczonych i Chin w dziedzinie robotyki, sztucznej inteligencji oraz zaawansowanej produkcji. 3

Geopolityczny kontekst stał się szczególnie widoczny w lipcu, gdy amerykańska Federalna Komisja Łączności (FCC) podjęła decyzję o zablokowaniu importu nowych chińskich robotów humanoidalnych i innych zaawansowanych maszyn. Władze powołały się na zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa narodowego. Ograniczenia dotyczyły nowych modeli, a nie wszystkich robotów wcześniej dopuszczonych do sprzedaży.

Associated Press przytoczyła szacunki, według których Chiny odpowiadają za około 85 proc. światowego rynku robotów humanoidalnych. To jednak szacunek, a nie powszechnie uznawany, jednoznaczny pomiar.

Wynik igrzysk jest zatem podwójny. Chiny dysponują coraz większą skalą produkcji, coraz sprawniejszym sprzętem i gotowością do publicznego testowania robotów. Droga od widowiskowego rekordu do niezawodnego pracownika nadal prowadzi jednak przez bezpieczniejsze hamowanie, odporniejszą konstrukcję, lepszą autonomię i stabilne działanie w nieuporządkowanym, zmiennym świecie.