Hormuz zmienia prognozy ropy na lata 2026–2028. EIA i Rabobank widzą różne scenariusze

Zakłócenia w cieśninie Ormuz sprawiły, że prognozowanie cen ropy zależy dziś w dużej mierze od założeń politycznych i logistycznych. Amerykańska Energy Information Administration (EIA) obniżała prognozy, gdy zakładała powrót żeglugi tankowców i wznowienie wstrzymanej produkcji, a następnie podnosiła krótkoterminowe szacunki, gdy ograniczenia się przedłużały i zapasy szybciej znikały. Rabobank pozostaje bardziej optymistyczny cenowo, ponieważ uważa, że globalne zapasy są wykorzystywane zbyt szybko, by mogły długo amortyzować szok podażowy. 126

Najważniejsza różnica: tempo powrotu do normalności

Niższy scenariusz cenowy EIA zakłada, że do końca 2026 roku światowa produkcja ropy i przepływy handlowe zbliżą się do poziomów sprzed konfliktu. Większość wcześniej wstrzymanej produkcji miałaby wrócić w pierwszym kwartale 2027 roku. W takim układzie odbudowa zapasów sprowadziłaby średnią cenę ropy Brent do 65 dolarów za baryłkę w 2027 roku. Roczna prognoza EIA dla Brent na 2026 rok wynosiła w tym scenariuszu 82 dolary, a szacunek na III kwartał 2026 roku — 74 dolary za baryłkę. 1

Założenie o szybkim powrocie do normalności stało się jednak mniej pewne. EIA oszacowała, że w II kwartale 2026 roku przez Ormuz przepływało średnio zaledwie 4,9 mln baryłek ropy i innych płynnych produktów dziennie, wobec 21,6 mln baryłek dziennie w IV kwartale 2025 roku, czyli przed wybuchem konfliktu. W sierpniowej prognozie agencja zakładała, że większość regionalnej produkcji wróci w okolice poziomów sprzed konfliktu na początku 2027 roku, ale około 0,6 mln baryłek dziennie pozostanie wyłączone z rynku do końca 2027 roku. 2

Gdy ograniczenia w transporcie utrzymywały się dłużej, EIA podniosła także prognozę krótkoterminową. Według relacji dotyczących sierpniowych szacunków agencji średnia cena Brent w III kwartale miała wynieść około 85 dolarów za baryłkę. Kolejne korekty pokazują, że EIA nie przedstawia jednej, niezmiennej oceny kryzysu. Jej model reaguje na zmiany założeń dotyczących żeglugi, produkcji i zapasów.

Scenariusz poważnych zakłóceń EIA: duże straty podaży i szybki spadek zapasów

W bardziej pesymistycznym wariancie EIA oceniła, że producenci z Bliskiego Wschodu ograniczyli wydobycie o ponad 11 mln baryłek dziennie. Agencja prognozowała średni spadek światowych zapasów o 6,3 mln baryłek dziennie w II kwartale 2026 roku i o 7,6 mln baryłek dziennie w III kwartale. Przy ograniczonych dostawach Brent miał kosztować średnio 105 dolarów za baryłkę w czerwcu i lipcu. 17

Późniejsze szacunki wskazywały na nieco mniejsze, ale nadal znaczące ubytki. EIA oszacowała, że w II kwartale światowe zapasy ropy zmniejszały się średnio o 4,2 mln baryłek dziennie, a w III kwartale oczekiwała dalszego spadku o 3,8 mln baryłek dziennie. 2

Warto wyjaśnić, że te wartości opisują tempo zmian zapasów, a nie pojemność magazynów. Spadek o 4,2 mln baryłek dziennie oznacza, że w danym kwartale globalne zapasy były redukowane średnio w tempie odpowiadającym 4,2 mln baryłek dziennie. Jeśli taki proces się utrzymuje, może podbijać ceny nawet bez gwałtownego wzrostu popytu — rynek zużywa bowiem zgromadzoną wcześniej ropę, aby uzupełnić braki w produkcji i transporcie.

Rabobank pozostaje bardziej optymistyczny cenowo

Założenia Rabobanku są ostrożniejsze wobec szybkiej normalizacji. Bank oceniał, że globalne zapasy ropy zmniejszają się o około 2–5 mln baryłek dziennie, a zapasy produktów rafinowanych są wykorzystywane dodatkowo w tempie 5–6 mln baryłek dziennie. Rabobank określa te zapasy mianem „rachunków oszczędnościowych” rynku i ostrzega, że takie tempo ich uszczuplania nie może utrzymywać się w długim okresie. 6

Według późniejszej relacji bank podniósł prognozę Brent do 90 dolarów za baryłkę zarówno w III, jak i IV kwartale 2026 roku. W tym samym zestawieniu znalazły się prognozy 86 dolarów w 2027 roku i 79 dolarów w 2028 roku. 3

Rabobank zakłada również, że przepływy przez Ormuz powrócą w 2027 roku jedynie do 50–60 proc. poziomu sprzed konfliktu, także dzięki przekierowaniu części ładunków przez alternatywne trasy eksportowe. Eksport produktów rafinowanych z Bliskiego Wschodu miałby wrócić do normy dopiero w połowie 2028 roku. 69 To ważne rozróżnienie: ropa surowa może częściowo znaleźć alternatywne drogi, zanim normalny poziom osiągnie eksport paliw i innych produktów rafineryjnych.

Prognozy Rabobanku szybko zmieniały się wraz z założeniami dotyczącymi otwarcia cieśniny. W wcześniejszym scenariuszu, zakładającym porozumienie i stopniowe wznowienie ruchu, bank przewidywał Brent na poziomie 79 dolarów w III kwartale 2026 roku i 78 dolarów w IV kwartale. Dla WTI były to odpowiednio 75,50 dolara i 74 dolary. W tym łagodniejszym wariancie Brent miał kosztować średnio 74,50 dolara w 2027 roku i 71 dolarów w 2028 roku. Są to wcześniejsze założenia, których nie należy bezpośrednio porównywać z późniejszą, bardziej zwyżkową prognozą. 10

Brent i WTI — co można rzetelnie porównać?

Instytucja i scenariusz	Brent	WTI	Główne założenia
EIA, scenariusz odbudowy, średnia 2026	82 dol./baryłkę	Nie podano w cytowanym komunikacie	Powrót żeglugi, wznowienie produkcji i odbudowa zapasów 1
EIA, scenariusz odbudowy, średnia 2027	65 dol./baryłkę	Nie podano w cytowanym komunikacie	Normalizacja podaży i odbudowa zapasów 1
EIA, scenariusz poważnych zakłóceń, czerwiec–lipiec 2026	105 dol./baryłkę	Nie podano	Ograniczony transport i głęboki spadek zapasów 17
Rabobank, późniejsza prognoza, III–IV kwartał 2026	90 dol./baryłkę	Nie podano w cytowanym materiale	Utrzymujące się ryzyko geopolityczne i szybkie zużywanie zapasów 36
Rabobank, późniejsza prognoza, 2027	86 dol./baryłkę	Brak wiarygodnie dostępnej wartości	Częściowy powrót przepływów przez Ormuz i uszczuplone zapasy 36
Rabobank, późniejsza prognoza, 2028	79 dol./baryłkę	Brak wiarygodnie dostępnej wartości	Opóźniona normalizacja eksportu produktów rafinowanych 36
Rabobank, wcześniejszy scenariusz po porozumieniu, III–IV kwartał 2026	79; 78 dol./baryłkę	75,50; 74 dol./baryłkę	Stopniowe otwieranie cieśniny i łagodniejsza ścieżka cenowa 10

Cytowane komunikaty EIA nie zawierają porównywalnej oficjalnej prognozy Brent ani WTI na 2028 rok. Z kolei dostępne materiały dotyczące Rabobanku nie pozwalają wiarygodnie ustalić wartości WTI dla obu lat — 2027 i 2028. Uzupełnianie tych luk przez mechaniczne przeliczanie jednego benchmarku na drugi byłoby mylące.

Czy produkcja na Bliskim Wschodzie wróci do poziomów sprzed konfliktu?

Bazowy scenariusz EIA zakłada, że większość produkcji powróci w okolice średnich poziomów sprzed konfliktu na początku 2027 roku. Agencja nie traktuje jednak pełnego powrotu jako pewnika. Szacunek około 0,6 mln baryłek dziennie pozostających poza rynkiem do końca 2027 roku wskazuje, że część producentów może nadal zmagać się z ograniczeniami operacyjnymi lub logistycznymi.

Na fizyczną odbudowę podaży wpływa więcej czynników niż sama możliwość wydobycia ropy. Gdy drogi eksportowe są zablokowane, magazyny szybko się zapełniają, a producenci mogą być zmuszeni do ograniczenia wydobycia. Potrzebne są także tankowce, ubezpieczenia, dostęp do portów, bezpieczeństwo infrastruktury, alternatywne trasy oraz przekonanie rynku, że sankcje i porozumienia polityczne będą respektowane. EIA opisywała wcześniej, jak ograniczony ruch tankowców i anulowanie ochrony ubezpieczeniowej mogą uwięzić produkcję za wąskim gardłem transportowym.

Założenie Rabobanku jest bardziej konserwatywne w odniesieniu do handlu: w 2027 roku przez Ormuz może wrócić jedynie 50–60 proc. wcześniejszych przepływów, a eksport produktów rafinowanych będzie normalizował się później. 69 Różnica między powrotem produkcji a powrotem eksportu ma tu kluczowe znaczenie. Ropa może być technicznie dostępna, ale nadal nie docierać do odbiorców w takim tempie jak przed konfliktem.

Ryzyko wzrostu: kolejny problem w Ormuzie albo Bab al-Mandab

Największym krótkoterminowym zagrożeniem dla cen jest ponowne pogorszenie sytuacji w ruchu tankowców przez Ormuz. Średni przepływ na poziomie 4,9 mln baryłek dziennie w II kwartale pokazuje, jak szybko wąskie gardło transportowe może zmienić fizyczną równowagę rynku. 2

Drugą zmienną pozostaje cieśnina Bab al-Mandab. EIA oszacowała, że w II kwartale 2026 roku przepływało przez nią średnio 8,1 mln baryłek ropy i innych płynnych produktów dziennie, wobec 5,4 mln baryłek dziennie w IV kwartale 2025 roku. Może to wskazywać, że część handlu była przekierowywana, gdy ruch przez Ormuz słabł. Nowe zakłócenia w Bab al-Mandab ograniczyłyby możliwości zmiany tras i zwiększyły presję zarówno na ropę surową, jak i produkty rafinowane. 2

Szczególnie narażone mogą być paliwa gotowe. Ograniczone moce rafineryjne i konwersyjne, a także niskie zapasy benzyny sprawiają, że diesel, paliwo lotnicze, paliwo żeglugowe i benzyna mogą drożeć silniej niż sam główny benchmark ropy. Rabobank podkreślał, że przepływy produktów mogą odbudowywać się wolniej niż dostępność surowca, ponieważ wąskim gardłem są moce rafineryjne, a nie tylko podaż ropy. 12

Ryzyko jest więc asymetryczne. Trwała deeskalacja, przywrócenie żeglugi i wznowienie wstrzymanej produkcji mogłyby sprowadzić Brent w stronę ścieżki EIA, czyli w okolice połowy 60 dolarów w 2027 roku. Jednak ponowne ataki, przedłużone ograniczenia ubezpieczeniowe, kolejne wyłączenia wydobycia albo zakłócenia w Bab al-Mandab mogłyby utrzymać Brent w krótkoterminowym przedziale 90–105 dolarów za baryłkę wskazywanym przez cytowane prognozy i ponownie otworzyć drogę do cen powyżej 100 dolarów. 3617

Wniosek

Prognoza EIA opiera się na względnie uporządkowanej odbudowie rynku: ruch przez Ormuz stopniowo się poprawia, wstrzymana produkcja wraca na początku 2027 roku, a zapasy zaczynają rosnąć. Rabobank większą wagę przykłada do ryzyka, że transport pozostanie ograniczony, zapasy nadal będą pochłaniać szok, a wąskie gardła w eksporcie produktów rafinowanych utrzymają się do 2028 roku.

Najbardziej ostrożny wniosek nie brzmi więc: „jedna instytucja ma rację, a druga się myli”. O cenach zdecyduje przede wszystkim tempo normalizacji. Jeśli handel i produkcja odbudują się jednocześnie, ropa może wyraźnie potanieć. Jeśli zapasy nadal będą spadać, a ropę i paliwa trudno będzie przekierować, ryzyko dalszych wzrostów pozostanie znaczne.