Tajna misja Johna Ratcliffe’a w Moskwie. Czy otworzyła drogę do rozmów o Ukrainie?

Co wiadomo o wizycie w Moskwie?

John Ratcliffe, dyrektor CIA, poleciał do Moskwy 25 sierpnia 2026 roku. Informacja o jego podróży stała się publiczna dzień później. Kreml potwierdził, że amerykański szef wywiadu rozmawiał z rosyjskimi przedstawicielami służb, ale nie spotkał się z prezydentem Władimirem Putinem. Donald Trump określił wizytę jako „w pewnym sensie rutynową”. 12

Najlepiej potwierdzonym spotkaniem była rozmowa Ratcliffe’a z Siergiejem Naryszkinem, szefem rosyjskiej Służby Wywiadu Zagranicznego (SVR). Naryszkin nazwał ją „spotkaniem roboczym”, podczas którego omawiano wrażliwe kwestie należące do kompetencji obu instytucji. Dodał, że bezpośrednie kontakty między szefami służb są normalnym formatem pracy. 3

Kreml przekazał, że Putin został poinformowany o rezultatach wizyty, lecz żadne spotkanie rosyjskiego prezydenta z Ratcliffe’em nie było planowane. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow nie ujawnił, czego dokładnie dotyczyły rozmowy. 1

W części doniesień jako uczestnika rozmów wskazywano również Aleksandra Bortnikowa, dyrektora Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB). Ani Moskwa, ani Waszyngton nie potwierdziły jednak oficjalnie szczegółów spotkania Ratcliffe’a z Bortnikowem ani nie opublikowały pełnego komunikatu w tej sprawie. 45

Czy chodziło o powrót do negocjacji z Ukrainą?

Według osób poinformowanych o rozmowach jednym z celów wizyty było sprawdzenie, czy rosyjskie kierownictwo służb może pomóc przekonać Putina do powrotu do negocjacji z Ukrainą prowadzonych przy mediacji Stanów Zjednoczonych. W tym kontekście Bortnikow miał być postrzegany jako potencjalnie użyteczny kanał komunikacji ze względu na dostęp do Kremla i pozycję w rosyjskim aparacie bezpieczeństwa. 9

Inne relacje sugerowały, że Ratcliffe zachęcał Moskwę do rozpoczęcia poważnych rozmów i przedstawiał pesymistyczną ocenę rosyjskiej sytuacji militarnej oraz gospodarczej. Są to jednak informacje oparte na anonimowych źródłach, a nie oficjalny, publicznie potwierdzony zapis spotkania. 8

Pojawiły się także doniesienia, że Ratcliffe ostrzegał Rosję przed testowaniem determinacji NATO, w tym przed ewentualnymi działaniami przeciwko państwom bałtyckim. Tego przekazu nie potwierdziły publicznie CIA, Biały Dom ani Kreml. Opisy wizyty różniły się zresztą między sobą: Trump odrzucał tezę, że głównym celem misji było ostrzeżenie Moskwy, podczas gdy inne relacje przypisywały taki zamiar amerykańskim urzędnikom. 14

Szczyt Trump–Putin–Zełenski: propozycja, nie porozumienie

Najbardziej ambitnym elementem wizyty miała być propozycja trójstronnego spotkania Donalda Trumpa, Władimira Putina i prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Według Axios Ratcliffe przedstawił ten pomysł podczas rozmów w Moskwie, powołując się na dwie osoby zaznajomione ze sprawą. Informację tę podały także inne media, ale żaden z trzech rządów nie ogłosił oficjalnie organizacji takiego szczytu. 96

To ważne rozróżnienie: pomysł omawiany za pośrednictwem kanału wywiadowczego nie jest równoznaczny z uzgodnionym spotkaniem przywódców. Po wizycie nie potwierdzono publicznie daty, miejsca, porządku rozmów ani ram negocjacyjnych.

Jak zareagował Kijów?

28 sierpnia Zełenski powiedział, że Stany Zjednoczone przekazały Ukrainie informacje o kilku spotkaniach, które odbyły się w Moskwie. Podziękował Waszyngtonowi za przekaz oraz za — jak to określił — właściwy ton rozmowy z Rosją. Nie potwierdził jednak publicznie szczegółów spotkań ani doniesień o propozycji szczytu.

Dla Kijowa kluczowe pozostawało pytanie, czy Moskwa rzeczywiście przygotowuje się do ustępstw, czy też wykorzystuje kontakty, aby zyskać czas. Dlatego doniesienia o rosyjskich zamiarach wojskowych oraz informacje pochodzące od anonimowych urzędników należy odróżniać od publicznie zweryfikowanych faktów.

Czy rozmowy mogą wrócić we wrześniu?

Istniały podstawy do ostrożnego optymizmu w sprawie wznowienia negocjacji na szczeblu roboczym. Kyryło Budanow, wskazywany w relacjach jako szef kancelarii Zełenskiego, powiedział, że we wrześniu mogłoby dojść do spotkania zespołów ukraińskiego i rosyjskiego z udziałem przedstawicieli USA. Wcześniejszy proces kierowany przez Waszyngton utknął w martwym punkcie między innymi z powodu rosyjskich żądań terytorialnych oraz rosnącego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w konflikt z Iranem. 17

Była to jednak zapowiedź możliwości, a nie gotowe porozumienie dyplomatyczne. Nie ujawniono daty spotkania, jego programu, warunków zawieszenia broni ani zgody na szczyt przywódców.

Wniosek

Najbardziej ostrożna interpretacja wizyty Ratcliffe’a jest taka, że miała ona przetestować rosyjską gotowość do powrotu do negocjacji i odnowić wrażliwy kanał kontaktów między amerykańskimi a rosyjskimi służbami. Potwierdzenie rozmowy z Naryszkinem dowodzi, że doszło przynajmniej do jednego spotkania na wysokim szczeblu. Doniesienia o rozmowach z Bortnikowem, ostrzeżeniach dotyczących NATO oraz propozycji szczytu pozostają w dużej mierze oparte na relacjach źródłowych, bez oficjalnego potwierdzenia.

Wizyta była więc sygnałem dyplomacji rozpoznawczej, a nie potwierdzonym przełomem pokojowym. O jej znaczeniu zdecyduje dopiero to, czy doprowadzi do formalnych rozmów z udziałem Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, a nie tylko do kolejnej serii poufnych komunikatów między Waszyngtonem a Moskwą.