Powódź w Nepalu i Tybecie. Co wiadomo o ofiarach, zaginionych i akcji ratunkowej

Katastrofa z 26 sierpnia 2026 r. była gwałtowną powodzią błyskawiczną w nepalskim dystrykcie Rasuwa oraz przylegającym regionie Tybetu należącym do Chin. Masa wody, błota, skał i lodu dostała się do systemu rzek Lhende–Bhote Koshi, a następnie spłynęła w dół korytarza rzecznego Trishuli, zmiatając osady i kluczową infrastrukturę. 17

Bilans ofiar i osób zaginionych

Dane zmieniały się szybko, ponieważ ratownicy odnajdywali ciała, ewakuowali ocalałych, a władze porządkowały zgłoszenia z trudno dostępnych obszarów górskich.

28 sierpnia nepalski urząd odpowiedzialny za zarządzanie katastrofami informował o 538 ofiarach śmiertelnych i 977 osobach zaginionych w Nepalu. Później nepalska policja podała wyższy bilans — 553 zabitych. Chiny informowały natomiast o pięciu ofiarach śmiertelnych i 558 zaginionych w Tybecie. Zestawienia z obu stron mówiły o ponad 1500 osobach wciąż uznawanych za zaginione, ale dane pochodziły z różnych instytucji i nie stanowiły jednego ostatecznego bilansu.

Według Associated Press co najmniej 150 rannych osób trafiło do szpitali w Katmandu oraz dotkniętych katastrofą nepalskich dystryktach. W dostępnych materiałach nie było pełnego, skonsolidowanego bilansu rannych.

Do 28 sierpnia Nepal informował również o 3253 osobach ewakuowanych helikopterami. Liczby dotyczące uratowanych różniły się w zależności od czasu i miejsca raportowania, dlatego jest to stan podany przez władze na tamten moment, a nie końcowy bilans całej akcji.

Wśród zaginionych są turyści i cudzoziemcy

Powódź uderzyła w trasę wykorzystywaną przez trekkerów, pielgrzymów, turystów i podróżnych przekraczających granicę. Według doniesień wśród zaginionych byli obywatele ponad 30 państw, a w jednym z późniejszych komunikatów liczba zaginionych cudzoziemców przekraczała 500 osób.

Zaginionych miało być około 90 Amerykanów. Departament Stanu USA poinformował, że pięciu obywateli Stanów Zjednoczonych uratowano i że w przywoływanych przez NPR doniesieniach nie było potwierdzonych informacji o śmierci obywatela USA.

Dostępne dane nie pozwalały wiarygodnie potwierdzić tożsamości wszystkich zaginionych Amerykanów ani przedstawić zweryfikowanych relacji ich bliskich. Zerwana łączność, zniszczone drogi oraz niepełne listy pasażerów i uczestników wypraw utrudniały rodzinom i władzom ustalenie, kto przeżył. Nepalskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych uruchomiło specjalny centrum kryzysowe, które miało koordynować weryfikację informacji i pomoc konsularną dla poszkodowanych cudzoziemców.

Gdzie uderzyła fala powodziowa?

Początek katastrofy miał miejsce w pobliżu rzeki Lhende w dystrykcie Rasuwa, niedaleko granicy Nepalu z Chinami. Następnie woda przeszła przez systemy rzeczne Bhote Koshi i Trishuli, dotykając nadrzecznych miejscowości oraz szlaków komunikacyjnych położonych dalej w dół rzeki. Nepalski rząd wskazał na zniszczenia w dystryktach Rasuwa, Nuwakot, Dhading i Gorkha.

Żywioł uszkodził lub zniszczył domy, wsie, drogi, mosty, szkoły, obiekty graniczne i elektrownie wodne. Wielu mieszkańców musiało opuścić swoje domy, a część miejscowości została odcięta od świata. Według jednego z raportów zmytych lub zniszczonych zostało co najmniej 19 mostów i około 40 kilometrów dróg.

Skala wezbrania była wyjątkowa. W niektórych miejscach fala miała osiągać niemal 9 metrów wysokości, a poziom wody w położonym niżej rejonie miał wzrosnąć nawet o dziewięć metrów w ciągu 30 minut. Niszczycielski strumień przemieszczał się przez wiele kilometrów, nie ograniczając się do miejsca początkowego osunięcia.

Co mogło wywołać powódź?

Dokładny przebieg wydarzeń pozostawał przedmiotem dochodzenia. Nepalski Krajowy Urząd ds. Ograniczania Ryzyka Katastrof i Zarządzania nim określił zjawisko jako „powódź z udziałem lodowca”, powiązaną z osuwiskiem około 20 kilometrów na północny wschód od przejścia granicznego Nepalu z Chinami. Chińskie doniesienia mówiły o lawinach błotnych w Tybecie związanych z obrywem lodowca.

Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie zakłada, że fragment lodowca albo masa lodu i skał osunęły się do górskiego systemu rzecznego, czasowo blokując przepływ lub gwałtownie wypierając wodę. W efekcie w dół doliny ruszył skoncentrowany potok wody i rumoszu. Dostępne źródła nie potwierdzały jednak z całkowitą pewnością jednego mechanizmu. Początkowo rozważano trzęsienie ziemi, ale późniejsze analizy podważały tę hipotezę.

Władze ostrzegały, że woda gromadząca się za nowymi zatorami lub w jeziorach powstałych wskutek osuwisk może spowodować kolejne powodzie i gwałtowne opróżnienie zbiorników. Nepal i Chiny monitorowały rzeki oraz niestabilne zbocza także w trakcie akcji ratunkowej.

Nepal, Chiny i USA włączyły się do akcji

Nepal skierował do działań policję, wojsko, zespoły ratownictwa katastroficznego, władze lokalne i służby medyczne. Prowadzono poszukiwania, ewakuacje, pomoc medyczną i dostarczanie zaopatrzenia. Rząd zapowiedział również działania na rzecz odbudowy i zaapelował o międzynarodowe wsparcie, gdy skala zniszczeń stawała się coraz wyraźniejsza. 17

Chińskie służby prowadziły akcję ratunkową po tybetańskiej stronie granicy, zwłaszcza w rejonie powiatu Gyirong i portu granicznego Gyirong. Jednocześnie monitorowały ryzyko kolejnych osunięć i powodzi związanych z jeziorami. Dotarcie do części obszarów utrudniały gruba warstwa osadów oraz zniszczone drogi.

Stany Zjednoczone złożyły kondolencje rodzinom ofiar, poinformowały o monitorowaniu sytuacji i wysłały do regionu doradcę ds. reagowania na katastrofy. Departament Stanu ogłosił również 500 tys. dolarów pomocy za pośrednictwem Catholic Relief Services. Środki miały zostać przeznaczone na tymczasowe schronienie, podstawowe artykuły oraz wsparcie w zakresie wody, sanitariatów i higieny. 4

Dlaczego bilanse wciąż się różnią?

Katastrofa dotknęła odległe doliny po obu stronach międzynarodowej granicy. Zniszczone zostały drogi i sieci łączności, a poszczególne instytucje uwzględniały w swoich zestawieniach różne grupy: potwierdzone ofiary, osoby zgłoszone jako zaginione, turystów, których nie można było odnaleźć, a także mieszkańców i pracowników, których losu nie udało się jeszcze potwierdzić.

Dlatego wczesnych danych nie należy traktować jako jednego ostatecznego bilansu, lecz jako zmieniające się zestawienia urzędowe. Informacje Nepalu o 538 ofiarach i 977 zaginionych, późniejszy policyjny bilans 553 zabitych, osobne dane Chin, doniesienia o ponad 1500 zaginionych w całym regionie oraz szacunki dotyczące cudzoziemców opisują trwający kryzys, a nie zamknięte rozliczenie katastrofy. Kolejne poszukiwania i weryfikacja tożsamości mogły jeszcze zmienić te liczby.