Co wydarzyło się podczas powodzi i lawiny na granicy Nepalu z Chinami?

Jak doszło do katastrofy?

26 sierpnia 2026 roku w wysokich górach przy granicy Nepalu z Tybetem doszło najpewniej do gwałtownego oderwania masy lodu, skał i ziemi. Zawalony fragment lodowca miał spaść z wysokości około 5200 metrów na dno doliny położone około 1200 metrów niżej. Wstępne analizy zdjęć satelitarnych wskazywały, że zdarzenie mogło mieć związek z lodowcem w rejonie Langtang Lirung. 413

Uderzenie lodu o podłoże uruchomiło lawinę lodowo-skalną. Materiał wymieszał się z błotem i wodą, a następnie spłynął korytem rzeki Lhende Khola oraz innymi wąskimi dolinami po nepalskiej i tybetańskiej stronie granicy. W efekcie powstała niszczycielska fala błotna i powodziowa, która dotarła między innymi do nepalskiego dystryktu Rasuwa oraz chińskiego powiatu Gyirong. 26

Naukowcy podkreślali, że zawalenie lodowca było bardzo prawdopodobnym mechanizmem, ale na 27 sierpnia dokładny przebieg i przyczyna zdarzenia nie były jeszcze ostatecznie potwierdzone. Wstępne doniesienia wiązały katastrofę także z potężnym osuwiskiem skalnym; nie było natomiast pewności, co bezpośrednio uruchomiło cały łańcuch zdarzeń. 234

Jak szybko przemieszczała się fala?

Relacje opisywały lawinę i powódź jako niezwykle szybkie, pozostawiające mieszkańcom oraz podróżnym bardzo mało czasu na reakcję. Jedno z chińskich oszacowań mówiło o prędkości około 50 metrów na sekundę, czyli mniej więcej 180 kilometrów na godzinę. 78

Pojawiały się również doniesienia o prędkości sięgającej około 120 mil na godzinę, czyli około 193 kilometrów na godzinę, ale dotyczyły one początkowej fali i nie stanowiły niezależnie potwierdzonego, jednolitego pomiaru. Dlatego szczegółowe dane dotyczące prędkości należy traktować jako wstępne. 617

Ile było ofiar i zaginionych?

W pierwszych zestawieniach z 26–27 sierpnia liczba potwierdzonych ofiar śmiertelnych wynosiła co najmniej około 160. Późniejsze raporty podawały wyższe wartości — między innymi 359 lub 362 ofiary — ponieważ ratownicy odzyskiwali kolejne ciała, a służby łączyły dane z obu stron granicy. 91314

Jednocześnie zaginionych pozostawało ponad 1300 osób, a w niektórych późniejszych bilansach mowa była o niemal 1500. Różnice wynikały z trudnego dostępu do odciętych dolin, zerwanej łączności, niepełnych list osób przebywających w regionie oraz odmiennych systemów raportowania w Nepalu i Chinach. 111519

W Nepalu początkowo zgłoszono zaginięcie niemal 400 zagranicznych turystów. Późniejsze doniesienia mówiły o ponad 500 zaginionych cudzoziemcach z 32 krajów, w tym około 90 obywatelach Stanów Zjednoczonych. Wśród poszukiwanych byli trekkingowcy, pielgrzymi udający się w stronę Tybetu, pracownicy turystyki oraz osoby przekraczające granicę. 89

Co zostało zniszczone?

Potok lodu, skał, błota i wody zerwał mosty, porwał domy i budynki wielopiętrowe, uszkodził drogi oraz obiekty energetyczne. Zniszczenia objęły także miejscowości, przydrożne firmy, place budowy i infrastrukturę hydroenergetyczną. 16

Szczególnie mocno ucierpiał port Gyirong po stronie chińskiej. To główne w tym rejonie połączenie handlowe i turystyczne między Chinami a Nepalem. Zniszczenie dróg, mostów i sieci łączności utrudniało nie tylko dotarcie z pomocą, lecz także ustalenie, ile osób przebywało w najbardziej odizolowanych miejscach. 69

Jak wyglądała akcja ratunkowa?

Nepal skierował do akcji śmigłowce, które przeszukiwały zasypane doliny i zbocza oraz dostarczały pomoc ludziom odciętym od świata. Chiny koordynowały działania ratunkowe po swojej stronie granicy. 25

Operację utrudniały zerwane drogi i mosty, stromy teren, intensywne opady, niestabilne zbocza, przerwana łączność oraz ryzyko kolejnych osunięć i wezbrań. W takich warunkach samo dotarcie do miejsc katastrofy było jednym z największych wyzwań. 213

Do Nepalu zaczęły napływać środki finansowe, namioty, koce, zestawy higieniczne, leki oraz pomoc techniczna. Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca miała przeznaczyć na działania Nepalskiego Czerwonego Krzyża ponad 1,2 miliona dolarów. 57

Dlaczego groziła kolejna powódź?

Osuwisko zablokowało koryta rzek i doprowadziło do powstania jezior zaporowych, między innymi w powiecie Gyirong. Chińskie władze informowały, że za jedną z blokad uwięziono około 3 milionów metrów sześciennych wody. 713

Po nepalskiej stronie ostrzegano z kolei, że rośnie jezioro powstałe po zatamowaniu rzeki Bhotekoshi. Jeśli naturalna zapora zostałaby przerwana, w dół doliny mogłaby ruszyć kolejna niszczycielska fala — tym razem przez obszary już pozbawione mostów, dróg i części zabudowy. 813

Ocaleni i osoby przesiedlone musiały liczyć się także z brakiem bezpiecznej wody, ryzykiem chorób, zimnem na dużej wysokości, problemami z dostępem do żywności i schronienia oraz opóźnieniami w dostarczaniu pomocy. Prognozowane dalsze opady zwiększały zagrożenie. 1013

Co pozostawało niepewne?

Katastrofa rozwijała się bardzo szybko, a bilanse zmieniały się z godziny na godzinę. Zawalenie lodowca w rejonie Langtang Lirung było silnie podejrzewane i znajdowało potwierdzenie we wstępnych analizach, lecz pełne ustalenie przyczyn wymagało dalszych badań. Także liczby ofiar, zaginionych i osób ewakuowanych miały wzrosnąć lub zostać skorygowane wraz z odzyskiwaniem dostępu do odciętych dolin i identyfikacją poszkodowanych. 2415