AI podbija ceny RAM-u: dlaczego zwykły komputer stał się droższy w 2026 roku

Szok cenowy na rynku RAM-u jest realny, ale procenty wymagają kontekstu

Dla osób składających komputer 2026 rok przyniósł wyjątkowo nieprzyjemną niespodziankę: pamięć operacyjna, przez lata traktowana jako jeden z tańszych podzespołów, stała się wąskim gardłem całego rynku.

Dane z monitoringu cen pokazują, że w Stanach Zjednoczonych wybrane zestawy DDR5 podrożały w ciągu roku nawet o 485%. Średnia cena zestawu 2 × 16 GB DDR5-4800 wzrosła z 90 dolarów w sierpniu 2025 roku do 425 dolarów w sierpniu 2026 roku, czyli o 372%. Zestaw 2 × 32 GB DDR5-5600 podrożał ze 191 do 1118 dolarów, co oznacza wzrost o 485%. Z kolei cena zestawu 2 × 32 GB DDR5-6000 zwiększyła się z 222 do 1272 dolarów, czyli o 473%. 20

To konkretne średnie ceny detaliczne dla określonych konfiguracji i rynku amerykańskiego. Nie oznaczają, że każdy moduł DDR4 lub DDR5 zdrożał dokładnie w takim samym stopniu. Na cenę wpływają między innymi pojemność, taktowanie, sklep, region, stan magazynowy oraz typ modułu — konsumencki UDIMM albo serwerowy moduł RDIMM. Skala podwyżek dla pojemnych zestawów DDR5 jest jednak bezprecedensowa. Jeden z monitorowanych zestawów 128 GB DDR5-6400 osiągnął cenę 3399 dolarów. 18

Problemy dotykają również starszej pamięci DDR4. Producenci coraz chętniej przeznaczają moce produkcyjne na nowsze i bardziej dochodowe segmenty, dlatego wybór starszej platformy nie zawsze pozwala ominąć kryzys.

Co AI ma wspólnego z pamięcią w domowym komputerze?

Akceleratory używane do obsługi sztucznej inteligencji korzystają przede wszystkim z pamięci o wysokiej przepustowości, czyli HBM (High Bandwidth Memory). Powstaje ona z układów DRAM, ale wymaga specjalnej produkcji, zaawansowanego pakowania, testów i kwalifikacji. Równocześnie rośnie zapotrzebowanie na pamięć DRAM dla serwerów AI.

HBM, pamięć serwerowa i standardowa pamięć do komputerów nie są tym samym produktem, ale wykorzystują część wspólnego zaplecza produkcyjnego. Gdy firmy mogą sprzedać więcej wyspecjalizowanej pamięci do centrów danych, mają mniejszą motywację, by zwiększać podaż tańszych modułów dla komputerów, telefonów i innych urządzeń.

Najwięksi dostawcy rynku — Samsung, SK hynix i Micron — przesuwają moce produkcyjne w stronę pamięci dla serwerów AI i innych segmentów o wyższej marży. To ogranicza dostępność standardowego DRAM-u wykorzystywanego w komputerach konsumenckich. 513

W tym kontekście często powtarza się stwierdzenie, że producenci przekierowali „70% produkcji” do HBM. To zbyt szerokie uproszczenie. Dostępne informacje wskazują raczej, że centra danych AI mogą w niektórych prognozach odpowiadać za nawet 70% globalnego popytu lub mocy związanej z pamięcią — nie zaś, że dosłownie 70% całej produkcji DRAM zamieniono na HBM. 14

To rozróżnienie jest istotne. HBM, serwerowe DRAM i konsumenckie DDR4/DDR5 nie są wzajemnie wymiennymi produktami. Łączą je jednak ograniczenia na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw. W efekcie boom na bardziej dochodową pamięć dla AI może zmniejszać podaż układów dostępnych dla zwykłych komputerów.

Droższa pamięć podnosi ceny komputerów

RAM to tylko jeden z elementów kosztu budowy komputera, ale przy obecnych cenach producentom coraz trudniej absorbować podwyżki. IDC prognozuje, że średnie ceny komputerów mogą wzrosnąć w 2026 roku nawet o 8%. Jednocześnie wyższe ceny mogą przełożyć się na spadek sprzedaży komputerów. 8

Presja przechodzi już przez kolejne ogniwa łańcucha dostaw. Wśród firm przygotowujących podwyżki lub ostrzegających przed nimi wymieniano Acer, Lenovo, Dell, HP i ASUS. Niektórzy producenci rozważają także obniżanie specyfikacji urządzeń. 312

Konkretny przykład daje VAIO. Firma zapowiedziała podwyżkę cen komputerów konsumenckich wysyłanych w Japonii od 18 września 2026 roku, wskazując na wzrost kosztów pamięci i innych komponentów. Zmiana ma objąć obecne produkty sprzedawane między innymi w kanałach bezpośrednich, z wyłączeniem części urządzeń outletowych i odnowionych. 2

Podwyżka nie zawsze będzie widoczna jako wyższa cena na etykiecie. Producent może zamiast tego:

• zamontować mniej pamięci RAM,
• ograniczyć liczbę dostępnych konfiguracji,
• opóźnić premierę nowego modelu,
• skierować klienta do droższej wersji,
• przerzucić tylko część kosztów na cenę końcową.

IDC ostrzega, że część nowych urządzeń może trafiać na rynek z mniejszą ilością pamięci, ponieważ producenci nie będą chcieli w pełni przenosić rosnących kosztów na kupujących. 7

Jak mogą reagować kupujący i gracze?

Najbardziej prawdopodobna reakcja konsumentów to nie całkowita zmiana przyzwyczajeń, lecz odkładanie zakupów i wybieranie skromniejszych konfiguracji. Część osób zdecyduje się na 16 albo 32 GB RAM-u zamiast większej pojemności, kupi używany sprzęt lub pozostanie przy obecnym komputerze dłużej.

Nie ma wystarczających, wiarygodnych danych, by stwierdzić, że gracze masowo przechodzą na starsze lub mniej wymagające gry właśnie z powodu cen pamięci. Koszt nowych zestawów jest jednak na tyle wysoki, że może zmienić decyzje przy składaniu komputera. Dla porównania, monitorowany zestaw 128 GB DDR5-6400 kosztował 3399 dolarów. 18

Praktyczny wniosek jest prosty: lepiej porównywać cenę całej konfiguracji niż automatycznie kupować maksymalną możliwą ilość RAM-u. Tańsza platforma z pamięcią wystarczającą do konkretnego zastosowania może oferować lepszy stosunek ceny do możliwości niż dopłata do pojemności, której użytkownik nie wykorzysta.

Problem wykracza poza komputery

DRAM i pamięć NAND trafiają także do smartfonów, konsol, kart graficznych, urządzeń sieciowych, samochodów i systemów przemysłowych. Jeżeli wzrost podaży pozostaje poniżej historycznych poziomów, presja kosztowa nie musi ograniczyć się do rynku PC. IDC prognozuje na 2026 rok wzrost podaży bitów DRAM o 16% i NAND o 17%, czyli mniej niż w okresach typowej ekspansji rynku. 7

Według TrendForce producenci smartfonów są zmuszeni rozważać zarówno podwyżki cen, jak i ograniczanie specyfikacji. Skala zmian będzie zależeć od marż, zapasów magazynowych i siły negocjacyjnej poszczególnych firm. 3

Dlatego konkretne prognozy dotyczące cen przyszłych modeli iPhone’a czy urządzeń Xiaomi pozostają niepewne. Ostateczny wpływ na cenę ustalą między innymi kontrakty z dostawcami, moment zakupu komponentów, struktura oferty i gotowość producenta do obniżenia własnej marży.

Dlaczego nowe fabryki nie obniżą cen od razu?

Samsung, SK hynix, Micron i inni producenci zwiększają moce produkcyjne, ale budowa fabryk oraz linii zaawansowanego pakowania trwa. Nowe zakłady muszą jeszcze przejść kwalifikację, osiągnąć odpowiednią wydajność i uzyskać wysokie uzyski produkcyjne. W przypadku HBM sama dodatkowa produkcja wafli nie wystarczy — potrzebne są również specjalistyczne procesy pakowania i akceptacja klientów.

Oznacza to, że zapowiedź nowych inwestycji nie przekłada się natychmiast na większą liczbę modułów DDR5 w sklepach. IDC zakłada, że problemy z podażą będą utrzymywać się przez cały 2026 rok i prawdopodobnie także w 2027. Obecny model analityków nie wskazuje na powrót do poziomów cen z 2025 roku w horyzoncie prognozy. 7

Rynek może ostatecznie pójść w dwóch kierunkach. Jeśli popyt na AI pozostanie silny, a producenci nadal będą faworyzować HBM i pamięć serwerową, konsumencki RAM może przez dłuższy czas kosztować wyraźnie więcej niż w 2025 roku. Jeśli jednak producenci komputerów i dystrybutorzy zamówią zbyt dużo pamięci, a nowe moce pojawią się w tym samym czasie co spowolnienie inwestycji w AI, rynek może przejść w nadpodaż i późniejszą korektę cen.

Najostrożniejszy wniosek nie brzmi więc: „RAM już zawsze będzie kosztował pięć razy więcej”. Bardziej trafne jest stwierdzenie, że przerwała się epoka zakładania, iż pamięć dla konsumentów będzie stale tania i łatwo dostępna. Nowe moce produkcyjne powinny z czasem pomóc, ale nie gwarantują szybkiego powrotu do cen z 2025 roku.